{
  "schema_version": 1,
  "verified_on": "2026-08-20",
  "policy": "Toda afirmación del programa se apoya en una entrada de este registro. Ninguna entrada se acepta sin localizador verificable: ISBN-13 para libros, DOI para artículos y URL oficial con fecha de acceso para normas y documentación. Lo que no se pudo resolver queda como pendiente, con el motivo escrito; no se borra. El ISBN-13 identifica la obra tal como la resuelve Open Library: se prefiere la edición del año citado y, cuando esa edición no declara ISBN, se registra el de otra edición de la misma obra, por lo que el campo published sigue siendo el año que cita la clase.",
  "entries": [
    {
      "id": "a-digital-signature-based-on-a-conventional-encryption-function-1988",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Merkle, R."
      ],
      "title": "A Digital Signature Based on a Conventional Encryption Function",
      "published": "1988",
      "authority": "Merkle, R.",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/02-resumenes-firmas-y-arboles-de-merkle.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no respondió a la consulta"
    },
    {
      "id": "a-fine-is-a-price-2000",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Gneezy, U.",
        "Rustichini, A."
      ],
      "title": "A Fine Is a Price",
      "published": "2000",
      "authority": "Journal of Legal Studies",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/01-escasez-y-decisiones.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "a-glossary-of-terms-used-in-payments-and-settlement-systems-2003",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Committee on Payments and Market Infrastructures"
      ],
      "title": "A glossary of terms used in payments and settlement systems",
      "published": "2003",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Pagos e Infraestructuras de Mercado (CPMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/cpmi/glossary_030301.htm",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/04-cuentas-nostro-vostro-y-loro.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/05-mensajeria-frente-a-movimiento-de-fondos.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/07-compensacion-liquidacion-y-finalidad.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/cpmi/glossary_030301.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "a-pyrrhic-victory-bank-bailouts-and-sovereign-credit-risk-2014",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Acharya, V.",
        "Drechsler, I.",
        "Schnabl, P."
      ],
      "title": "A Pyrrhic Victory? Bank Bailouts and Sovereign Credit Risk",
      "published": "2014",
      "authority": "Journal of Finance",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/09-politica-fiscal.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.3386/w17136",
      "locator": "https://doi.org/10.3386/w17136",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "a-random-walk-down-wall-street-2023",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Malkiel, B."
      ],
      "title": "A Random Walk Down Wall Street",
      "published": "2023",
      "publisher": "Norton",
      "authority": "Norton",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/12-analisis-tecnico-introductorio.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781324035435",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781324035435",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "a-strategy-for-resolving-europe-s-problem-loans-2015",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Monetary Fund"
      ],
      "title": "A Strategy for Resolving Europe's Problem Loans",
      "published": "2015",
      "publisher": "FMI",
      "authority": "Fondo Monetario Internacional (FMI)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/15-cobranza-y-reestructuracion.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "ability-to-repay-and-qualified-mortgage-rule",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Consumer Financial Protection Bureau"
      ],
      "title": "Ability-to-Repay and Qualified Mortgage Rule",
      "authority": "Consumer Financial Protection Bureau (CFPB)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/04-ingresos-y-estabilidad.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/05-capacidad-de-pago.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "accelerate-the-science-of-lean-software-and-devops-2018",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Forsgren, N.",
        "Humble, J.",
        "Kim, G."
      ],
      "title": "Accelerate: The Science of Lean Software and DevOps",
      "published": "2018",
      "publisher": "IT Revolution",
      "authority": "IT Revolution",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/13-transformacion-digital.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/14-cuadro-de-mando-del-banco.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781942788355",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781942788355",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "adverse-action-notification-requirements-in-connection-with-credit-decisions-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Consumer Financial Protection Bureau"
      ],
      "title": "Adverse action notification requirements in connection with credit decisions based on complex algorithms",
      "published": "2023",
      "publisher": "CFPB",
      "authority": "Consumer Financial Protection Bureau (CFPB)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/11-etica-algoritmica-y-sesgo.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "ai-risk-management-framework-ai-rmf-1-0-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "NIST"
      ],
      "title": "AI Risk Management Framework (AI RMF 1.0)",
      "published": "2023",
      "publisher": "NIST",
      "authority": "NIST (Estados Unidos)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.nist.gov/itl/ai-risk-management-framework",
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/06-inteligencia-artificial-en-banca.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.nist.gov/itl/ai-risk-management-framework",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "alternative-data-transforming-sme-finance-2019",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "World Bank",
        "CGAP"
      ],
      "title": "Alternative Data Transforming SME Finance",
      "published": "2019",
      "publisher": "World Bank Group",
      "authority": "Banco Mundial",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/07-credito-digital-y-datos-alternativos.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/02-modelo-de-negocio-del-banco.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/05-catalogo-de-productos.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/07-originacion-y-decision.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "an-explanatory-note-on-the-basel-ii-irb-risk-weight-functions-2005",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "An Explanatory Note on the Basel II IRB Risk Weight Functions",
      "published": "2005",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/irbriskweight.htm",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/03-riesgo-de-credito-de-cartera.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/irbriskweight.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "an-introduction-to-banking-principles-strategy-and-risk-management-2018",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Choudhry, M."
      ],
      "title": "An Introduction to Banking: Principles, Strategy and Risk Management",
      "published": "2018",
      "publisher": "Wiley",
      "authority": "Wiley",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/06-gestion-del-balance.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "an-overview-of-the-legal-institutional-and-regulatory-framework-for-bank-ins-2009",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Monetary Fund",
        "World Bank"
      ],
      "title": "An Overview of the Legal, Institutional, and Regulatory Framework for Bank Insolvency",
      "published": "2009",
      "publisher": "IMF",
      "authority": "Fondo Monetario Internacional (FMI)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/12-resolucion-bancaria-y-seguro-de-depositos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "analysis-for-financial-management-2019",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Higgins, R."
      ],
      "title": "Analysis for Financial Management",
      "published": "2019",
      "publisher": "McGraw-Hill",
      "authority": "McGraw-Hill",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/05-patrimonio.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/12-estado-de-flujo-de-efectivo.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/14-analisis-vertical-y-horizontal.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/09-flujo-de-caja.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/13-credito-comercial-y-pyme.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/03-flujo-de-caja-y-necesidades-de-fondos.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/05-planificacion-estrategica-y-de-capital.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781266826023",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781266826023",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "anexo-tecnico-del-sistema-de-finanzas-abiertas-definiciones-y-esquemas-de-da",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Anexo técnico del Sistema de Finanzas Abiertas: definiciones y esquemas de datos",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/04-clasificacion-calidad-y-gobierno-de-datos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "anexo-tecnico-del-sistema-de-finanzas-abiertas-esquemas-por-tipo-de-producto",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Anexo técnico del Sistema de Finanzas Abiertas: esquemas por tipo de producto y calendario de fases",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/09-apis-de-informacion-financiera.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "anexo-tecnico-del-sistema-de-finanzas-abiertas-versionado-y-disponibilidad",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Anexo técnico del Sistema de Finanzas Abiertas: versionado y disponibilidad",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/08-diseno-versionado-e-idempotencia.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "annual-default-study",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Moody's",
        "S",
        "P"
      ],
      "title": "Annual Default Study",
      "authority": "Moody's Investors Service",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/04-bonos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "annual-economic-report-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "Annual Economic Report",
      "published": "2021",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/arpdf/ar2021e.htm",
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/09-medios-de-pago.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/arpdf/ar2021e.htm",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "annual-economic-report-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "Annual Economic Report",
      "published": "2022",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/arpdf/ar2022e.htm",
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/06-inflacion.md",
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/09-criptoactivos-y-registro-distribuido.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/arpdf/ar2022e.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "annual-economic-report-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "Annual Economic Report",
      "published": "2023",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/arpdf/ar2023e.htm",
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/09-politica-fiscal.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/10-politica-monetaria.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/14-transmision-de-tasas-a-hogares-y-empresas.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/04-riesgo-de-liquidez.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/05-riesgo-de-tasa-en-el-libro-de-banca.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/12-comunicacion-y-mercado.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/13-gestion-de-crisis.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/11-tesoreria-y-balance.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/17-simulacion-de-una-crisis.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/arpdf/ar2023e.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "annual-economic-report-2024",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "Annual Economic Report",
      "published": "2024",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/arpdf/ar2024e.htm",
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/15-proyecto-informe-macrofinanciero.md",
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/06-inteligencia-artificial-en-banca.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/arpdf/ar2024e.htm",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "annual-economic-report-capitulo-iii-2019",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "Annual Economic Report, capítulo III",
      "published": "2019",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/arpdf/ar2019e3.htm",
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/01-que-es-fintech.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/arpdf/ar2019e3.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "annual-economic-report-capitulo-iii-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "Annual Economic Report, capítulo III",
      "published": "2022",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/arpdf/ar2022e3.htm",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/02-criptoactivos-no-respaldados.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/07-stablecoins-algoritmicas-y-su-modo-de-fallo.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/13-mercado-liquidez-y-formacion-de-precio.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/arpdf/ar2022e3.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "annual-economic-report-capitulo-iii-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "Annual Economic Report, capítulo III",
      "published": "2023",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/arpdf/ar2023e3.htm",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/14-stablecoins-y-pagos-internacionales.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/09-oraculos.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/01-taxonomia-de-los-activos-digitales.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/08-depositos-tokenizados-y-dinero-de-banco-comercial.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/10-monedas-digitales-de-banco-central.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/11-dinero-programable-y-sus-limites.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/14-contagio-y-riesgo-sistemico.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/01-que-es-y-que-no-es-tokenizar.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/06-mercado-secundario-y-liquidez-prometida.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/08-entrega-contra-pago-atomica.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/10-el-tramo-de-dinero.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/15-interoperabilidad-entre-infraestructuras.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/02-misma-actividad-mismo-riesgo.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/04-decision-de-arquitectura-registro.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/05-decision-de-arquitectura-el-dinero.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/10-liquidacion-y-sus-modos-de-fallo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/arpdf/ar2023e3.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "annual-economic-report-capitulo-v-2018",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "Annual Economic Report, capítulo V",
      "published": "2018",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/arpdf/ar2018e5.htm",
      "used_in": [
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/05-mecanismos-de-consenso.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/12-escalabilidad-capas-y-disponibilidad.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/arpdf/ar2018e5.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "annual-report-on-exchange-arrangements-and-exchange-restrictions-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Monetary Fund"
      ],
      "title": "Annual Report on Exchange Arrangements and Exchange Restrictions",
      "published": "2023",
      "publisher": "FMI",
      "authority": "Fondo Monetario Internacional (FMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.imf.org/",
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/13-tipo-de-cambio.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://www.imf.org/",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "anti-money-laundering-and-terrorist-financing-measures-and-financial-inclusi-2017",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "Anti-money laundering and terrorist financing measures and financial inclusion",
      "published": "2017",
      "publisher": "FATF",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/13-cumplimiento-y-prevencion.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "application-of-the-principles-for-financial-market-infrastructures-to-stable-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Committee on Payments and Market Infrastructures",
        "IOSCO"
      ],
      "title": "Application of the Principles for Financial Market Infrastructures to stablecoin arrangements",
      "published": "2022",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Pagos e Infraestructuras de Mercado (CPMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d206.htm",
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/09-criptoactivos-y-registro-distribuido.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/14-stablecoins-y-pagos-internacionales.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/03-claves-direcciones-y-gestion-criptografica.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/03-stablecoins-tipologias-y-mecanica-de-la-paridad.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/04-reservas-composicion-calidad-y-verificacion.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/05-redencion-el-derecho-el-proceso-y-la-cola.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/05-regimen-de-emisores.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/18-mica-obligaciones-reservas-y-supervision.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d206.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "applied-mergers-and-acquisitions-2004",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Bruner, R."
      ],
      "title": "Applied Mergers and Acquisitions",
      "published": "2004",
      "publisher": "Wiley",
      "authority": "Wiley",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/11-fusiones-y-adquisiciones.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780471395348",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780471395348",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "are-you-a-stock-or-a-bond-2012",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Milevsky, M."
      ],
      "title": "Are You a Stock or a Bond?",
      "published": "2012",
      "publisher": "FT Press",
      "authority": "FT Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/01-mapa-financiero-personal.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/02-ingresos-fijos-variables-y-extraordinarios.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/12-prevision-y-retiro.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780133115321",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780133115321",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "artificial-intelligence-and-machine-learning-in-financial-services-2017",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "Artificial intelligence and machine learning in financial services",
      "published": "2017",
      "publisher": "FSB",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2017/11/artificial-intelligence-and-machine-learning-in-financial-service",
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/06-inteligencia-artificial-en-banca.md",
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/07-credito-digital-y-datos-alternativos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2017/11/artificial-intelligence-and-machine-learning-in-financial-service",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "artificial-intelligence-machine-learning-and-big-data-in-finance-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OECD"
      ],
      "title": "Artificial Intelligence, Machine Learning and Big Data in Finance",
      "published": "2021",
      "publisher": "OECD",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/11-etica-algoritmica-y-sesgo.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "assessment-of-risks-to-financial-stability-from-crypto-assets-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "Assessment of Risks to Financial Stability from Crypto-assets",
      "published": "2022",
      "publisher": "FSB",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2022/02/assessment-of-risks-to-financial-stability-from-crypto-assets",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/06-perdida-de-paridad-anatomia-de-una-corrida.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/07-stablecoins-algoritmicas-y-su-modo-de-fallo.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/13-mercado-liquidez-y-formacion-de-precio.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/14-contagio-y-riesgo-sistemico.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/15-estabilidad-financiera-y-vigilancia.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2022/02/assessment-of-risks-to-financial-stability-from-crypto-assets",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "asymmetric-correlations-of-equity-portfolios-2002",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Ang, A.",
        "Chen, J."
      ],
      "title": "Asymmetric Correlations of Equity Portfolios",
      "published": "2002",
      "authority": "Journal of Financial Economics",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/09-diversificacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.2139/ssrn.219495",
      "locator": "https://doi.org/10.2139/ssrn.219495",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "auto-finance-data-and-research-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Consumer Financial Protection Bureau"
      ],
      "title": "Auto Finance Data and Research",
      "published": "2020",
      "publisher": "CFPB",
      "authority": "Consumer Financial Protection Bureau (CFPB)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/08-credito-automotriz.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "bank-management-and-financial-services-2013",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Rose, P.",
        "Hudgins, S."
      ],
      "title": "Bank Management and Financial Services",
      "published": "2013",
      "publisher": "McGraw-Hill",
      "authority": "McGraw-Hill",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/15-canales-y-experiencia-del-cliente.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/16-continuidad-y-eficiencia-operativa.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/01-la-empresa-como-cliente-bancario.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/07-credito-corporativo-y-estructuracion.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/14-relacion-integral-con-la-empresa.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/01-el-modelo-de-negocio-bancario.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/03-segmentos-y-propuesta-de-valor.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/04-rentabilidad-y-asignacion.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/07-politica-de-precios.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/08-eficiencia-y-costos.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/14-direccion-integral.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/01-alcance-del-proyecto.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/09-operaciones-y-pagos.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/16-simulacion-de-un-ciclo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780072861631",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780072861631",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "bank-management-financial-services-2013",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Rose, P.",
        "Hudgins, S."
      ],
      "title": "Bank Management & Financial Services",
      "published": "2013",
      "publisher": "McGraw-Hill",
      "authority": "McGraw-Hill",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/01-mapa-del-sistema-financiero.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/02-cuentas-vista-y-cuentas-de-ahorro.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/03-cuenta-corriente-y-cheques.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/06-lineas-de-credito.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/08-credito-automotriz.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/09-credito-hipotecario.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/10-depositos-a-plazo.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/01-ciclo-de-vida-del-credito.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/02-solicitud-y-expediente.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/04-ingresos-y-estabilidad.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/11-credito-de-consumo.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/01-modelo-operativo-de-un-banco.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/02-captaciones.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/03-colocaciones.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/05-depositos-y-giros.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/11-caja-y-sucursales.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780073306599",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780073306599",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "bank-runs-deposit-insurance-and-liquidity-1983",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Diamond, D.",
        "Dybvig, P."
      ],
      "title": "Bank Runs, Deposit Insurance, and Liquidity",
      "published": "1983",
      "authority": "Journal of Political Economy",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/04-riesgo-de-liquidez.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.21034/qr.2412",
      "locator": "https://doi.org/10.21034/qr.2412",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "banks-are-not-intermediaries-of-loanable-funds-and-why-this-matters-2015",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Jakab, Z.",
        "Kumhof, M."
      ],
      "title": "Banks are not intermediaries of loanable funds — and why this matters",
      "published": "2015",
      "authority": "Bank of England Working Paper 529",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/12-creacion-de-dinero.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.2139/ssrn.2612050",
      "locator": "https://doi.org/10.2139/ssrn.2612050",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "basel-iii-a-global-regulatory-framework-for-more-resilient-banks-and-banking-2011",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Basel III: A global regulatory framework for more resilient banks and banking systems",
      "published": "2011",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bcbs189.htm",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/06-capital-regulatorio-pilar-1.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bcbs189.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "basel-iii-finalising-post-crisis-reforms-2017",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Basel III: Finalising post-crisis reforms",
      "published": "2017",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d424.htm",
      "used_in": [
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/06-lineas-de-credito.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/08-credito-automotriz.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/09-credito-hipotecario.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/12-creacion-de-dinero.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/08-garantias.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/11-credito-de-consumo.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/12-credito-hipotecario.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/03-colocaciones.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/03-riesgo-de-credito-de-cartera.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/10-riesgo-operacional.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/01-por-que-se-regula-la-banca.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/06-capital-regulatorio-pilar-1.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/04-capital-de-trabajo-y-corto-plazo.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/07-credito-corporativo-y-estructuracion.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/09-financiamiento-de-proyectos.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/14-relacion-integral-con-la-empresa.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/06-gestion-del-balance.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/01-alcance-del-proyecto.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/02-modelo-de-negocio-del-banco.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/07-originacion-y-decision.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/08-modelos-de-riesgo.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/08-tratamiento-prudencial-de-las-exposiciones.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d424.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "basel-iii-leverage-ratio-framework-and-disclosure-requirements-2014",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Basel III leverage ratio framework and disclosure requirements",
      "published": "2014",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bcbs270.htm",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/06-capital-regulatorio-pilar-1.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/06-gestion-del-balance.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bcbs270.htm",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "basel-iii-the-liquidity-coverage-ratio-and-liquidity-risk-monitoring-tools-2013",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Basel III: The Liquidity Coverage Ratio and liquidity risk monitoring tools",
      "published": "2013",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bcbs238.htm",
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/05-flujo-de-caja-personal.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/02-captaciones.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/12-tesoreria.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/04-riesgo-de-liquidez.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/06-modelo-de-precios.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/11-tesoreria-y-balance.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/04-cuentas-nostro-vostro-y-loro.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/08-liquidez-prefinanciacion-y-netting.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/04-reservas-composicion-calidad-y-verificacion.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/08-tratamiento-prudencial-de-las-exposiciones.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bcbs238.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "basel-iii-the-net-stable-funding-ratio-2014",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Basel III: The Net Stable Funding Ratio",
      "published": "2014",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d295.htm",
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/02-captaciones.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/04-riesgo-de-liquidez.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/11-tesoreria-y-balance.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d295.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "best-practices-for-portfolio-rebalancing-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Vanguard"
      ],
      "title": "Best practices for portfolio rebalancing",
      "published": "2022",
      "authority": "Vanguard Research",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/14-seguimiento-y-rebalanceo.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "best-practices-for-suspicious-transaction-reporting",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Egmont Group"
      ],
      "title": "Best Practices for Suspicious Transaction Reporting",
      "authority": "Grupo Egmont",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/03-identificacion-y-conocimiento-del-cliente.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "bigtech-in-finance-market-developments-and-potential-financial-stability-imp-2019",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "BigTech in finance: market developments and potential financial stability implications",
      "published": "2019",
      "publisher": "FSB",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2019/12/bigtech-in-finance-market-developments-and-potential-financial-stability-implications",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/01-banca-abierta-finanzas-abiertas-y-datos-abiertos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2019/12/bigtech-in-finance-market-developments-and-potential-financial-stability-implications",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "bis-quarterly-review",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "BIS Quarterly Review",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/quarterly.htm",
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/04-bonos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/quarterly.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "bis-statistical-bulletin",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "BIS Statistical Bulletin",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/statistics/bulletin.htm",
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/02-fracciones-decimales-y-razones.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/statistics/bulletin.htm",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "blockchain-and-distributed-ledger-technologies-interoperability",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "ISO",
        "TC 307"
      ],
      "title": "Blockchain and distributed ledger technologies — interoperability",
      "publisher": "ISO",
      "authority": "Organización Internacional de Normalización (ISO)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.iso.org/committee/6266604.html",
      "used_in": [
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/15-interoperabilidad-entre-infraestructuras.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.iso.org/committee/6266604.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "blockchain-and-distributed-ledger-technologies-vocabulario-y-marcos-de-refer",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "ISO",
        "TC 307"
      ],
      "title": "Blockchain and distributed ledger technologies: vocabulario y marcos de referencia",
      "publisher": "ISO",
      "authority": "Organización Internacional de Normalización (ISO)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.iso.org/committee/6266604.html",
      "used_in": [
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/01-sistemas-distribuidos-aplicados-a-finanzas.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://www.iso.org/committee/6266604.html",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "bond-markets-analysis-and-strategies-2021",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Fabozzi, F."
      ],
      "title": "Bond Markets, Analysis, and Strategies",
      "published": "2021",
      "publisher": "MIT Press",
      "authority": "MIT Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/02-fracciones-decimales-y-razones.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/02-tasas-equivalentes.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/03-conversion-de-periodicidades.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/11-duracion-y-convexidad.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/04-bonos.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/12-mercado-de-capitales-para-empresas.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780132436267",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780132436267",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "breaking-the-tragedy-of-the-horizon-2015",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Carney, M."
      ],
      "title": "Breaking the Tragedy of the Horizon",
      "published": "2015",
      "publisher": "Discurso, Bank of England",
      "authority": "Bank of England",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bankofengland.co.uk/speech/2015/breaking-the-tragedy-of-the-horizon-climate-change-and-financial-stability",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/15-riesgos-climaticos-y-emergentes.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bankofengland.co.uk/speech/2015/breaking-the-tragedy-of-the-horizon-climate-change-and-financial-stability",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "brewer-s-conjecture-and-the-feasibility-of-consistent-available-partition-to-2002",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Gilbert, S.",
        "Lynch, N."
      ],
      "title": "Brewer's conjecture and the feasibility of consistent, available, partition-tolerant web services",
      "published": "2002",
      "publisher": "ACM SIGACT News",
      "authority": "ACM SIGACT News",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/01-sistemas-distribuidos-aplicados-a-finanzas.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no respondió a la consulta"
    },
    {
      "id": "building-a-practically-useful-theory-of-goal-setting-and-task-motivation-2002",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Locke, E.",
        "Latham, G."
      ],
      "title": "Building a Practically Useful Theory of Goal Setting and Task Motivation",
      "published": "2002",
      "authority": "American Psychologist",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/10-metas-smart-financieras.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/14-proyecto-plan-financiero-anual.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1037/0003-066x.57.9.705",
      "locator": "https://doi.org/10.1037/0003-066x.57.9.705",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "business-analysis-and-valuation-ifrs-edition-2019",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Palepu, K.",
        "Healy, P.",
        "Peek, E."
      ],
      "title": "Business Analysis and Valuation: IFRS Edition",
      "published": "2019",
      "publisher": "Cengage",
      "authority": "Cengage",
      "amendable": true,
      "used_in": [
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/10-estado-de-situacion-financiera.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/11-estado-de-resultados.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/14-analisis-vertical-y-horizontal.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/15-proyecto-estados-financieros-completos.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/02-analisis-de-estados-financieros-de-empresas.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no respondió a la consulta"
    },
    {
      "id": "business-model-and-message-definitions-for-account-and-payment-information",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "ISO 20022"
      ],
      "title": "Business model and message definitions for account and payment information",
      "publisher": "ISO",
      "authority": "Organización Internacional de Normalización (ISO)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.iso20022.org/",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/09-apis-de-informacion-financiera.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "no se pudo abrir el enlace desde el equipo que revalidó (red o TLS)",
      "locator": "https://www.iso20022.org/",
      "http_status": 0
    },
    {
      "id": "business-model-generation-2010",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Osterwalder, A.",
        "Pigneur, Y."
      ],
      "title": "Business Model Generation",
      "published": "2010",
      "publisher": "Wiley",
      "authority": "Wiley",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/03-segmentos-y-propuesta-de-valor.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780470876411",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780470876411",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "camt-053-bank-to-customer-statement-guia-de-uso",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "ISO 20022"
      ],
      "title": "camt.053 Bank to Customer Statement: guía de uso",
      "authority": "Organización Internacional de Normalización (ISO)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.iso20022.org/",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/04-cuentas-nostro-vostro-y-loro.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "no se pudo abrir el enlace desde el equipo que revalidó (red o TLS)",
      "locator": "https://www.iso20022.org/",
      "http_status": 0
    },
    {
      "id": "can-small-victories-help-win-the-war-evidence-from-consumer-debt-management-2012",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Gal, D.",
        "McShane, B."
      ],
      "title": "Can Small Victories Help Win the War? Evidence from Consumer Debt Management",
      "published": "2012",
      "authority": "Journal of Marketing Research",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/08-deuda-buena-deuda-mala-y-costo-total.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1509/jmr.11.0272",
      "locator": "https://doi.org/10.1509/jmr.11.0272",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "capital-asset-prices-a-theory-of-market-equilibrium-under-conditions-of-risk-1964",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Sharpe, W."
      ],
      "title": "Capital Asset Prices: A Theory of Market Equilibrium under Conditions of Risk",
      "published": "1964",
      "authority": "Journal of Finance",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/08-riesgo-y-rentabilidad.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.2307/2977928",
      "locator": "https://doi.org/10.2307/2977928",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "causal-inference-for-statistics-social-and-biomedical-sciences-2015",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Imbens, G.",
        "Rubin, D."
      ],
      "title": "Causal Inference for Statistics, Social, and Biomedical Sciences",
      "published": "2015",
      "publisher": "Cambridge University Press",
      "authority": "Cambridge University Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/05-analitica-aplicada.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780521885881",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780521885881",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "cbdcs-an-opportunity-for-the-monetary-system-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "CBDCs: an opportunity for the monetary system",
      "published": "2021",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/arpdf/ar2021e3.htm",
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/10-monedas-digitales-de-banco-central.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/11-dinero-programable-y-sus-limites.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/07-moneda-digital-de-banco-central-marco.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/arpdf/ar2021e3.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "cbpr-usage-guidelines-para-pagos-transfronterizos",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "SWIFT"
      ],
      "title": "CBPR+ usage guidelines para pagos transfronterizos",
      "authority": "SWIFT",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.swift.com/standards/iso-20022",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/06-swift-cbpr-e-iso-20022.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "no se pudo abrir el enlace desde el equipo que revalidó (red o TLS)",
      "locator": "https://www.swift.com/standards/iso-20022",
      "http_status": 0
    },
    {
      "id": "central-bank-digital-currencies-2018",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Committee on Payments and Market Infrastructures"
      ],
      "title": "Central bank digital currencies",
      "published": "2018",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Pagos e Infraestructuras de Mercado (CPMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d174.htm",
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/10-monedas-digitales-de-banco-central.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d174.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "central-bank-digital-currencies-financial-stability-implications-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "Central bank digital currencies: financial stability implications",
      "published": "2021",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/othp42_fin_stab.pdf",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/10-monedas-digitales-de-banco-central.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/07-moneda-digital-de-banco-central-marco.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/othp42_fin_stab.pdf",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "central-bank-digital-currencies-for-cross-border-payments-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Committee on Payments and Market Infrastructures"
      ],
      "title": "Central bank digital currencies for cross-border payments",
      "published": "2021",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Pagos e Infraestructuras de Mercado (CPMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/othp38.htm",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/14-stablecoins-y-pagos-internacionales.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/othp38.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "central-bank-digital-currencies-foundational-principles-and-core-features-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "Central bank digital currencies: foundational principles and core features",
      "published": "2020",
      "publisher": "BIS y siete bancos centrales",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/othp33.htm",
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/10-monedas-digitales-de-banco-central.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/10-monedas-digitales-de-banco-central.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/07-moneda-digital-de-banco-central-marco.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/othp33.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "climate-related-risk-drivers-and-their-transmission-channels-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Climate-related risk drivers and their transmission channels",
      "published": "2021",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d517.htm",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/15-riesgos-climaticos-y-emergentes.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d517.htm",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "code-of-conduct-fundamentals-for-credit-rating-agencies-2015",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IOSCO"
      ],
      "title": "Code of Conduct Fundamentals for Credit Rating Agencies",
      "published": "2015",
      "publisher": "IOSCO",
      "authority": "Organización Internacional de Comisiones de Valores (IOSCO)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.iosco.org/library/pubdocs/pdf/IOSCOPD482.pdf",
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/12-mercado-de-capitales-para-empresas.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.iosco.org/library/pubdocs/pdf/IOSCOPD482.pdf",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "coherent-measures-of-risk-1999",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Artzner, P.",
        "Delbaen, F.",
        "Eber, J.",
        "Heath, D."
      ],
      "title": "Coherent Measures of Risk",
      "published": "1999",
      "authority": "Mathematical Finance",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/06-riesgo-de-mercado-y-valor-en-riesgo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1017/cbo9781139017398.009",
      "locator": "https://doi.org/10.1017/cbo9781139017398.009",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "compendio-de-normas-de-cambios-internacionales",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Banco Central de Chile"
      ],
      "title": "Compendio de Normas de Cambios Internacionales",
      "authority": "Banco Central de Chile",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bcentral.cl/",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/01-que-es-un-pago-transfronterizo.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/09-fx-dentro-de-un-pago-transfronterizo.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/11-pagos-empresariales-y-comercio-exterior.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/16-proyecto-red-de-pagos-transfronterizos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bcentral.cl/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "compendio-de-normas-financieras",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Banco Central de Chile"
      ],
      "title": "Compendio de Normas Financieras",
      "authority": "Banco Central de Chile",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bcentral.cl/",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/03-sistema-de-finanzas-abiertas-de-chile.md",
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/10-iniciacion-de-pagos-y-confirmacion-de-fondos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bcentral.cl/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "competition-and-stability-in-banking-2016",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Vives, X."
      ],
      "title": "Competition and Stability in Banking",
      "published": "2016",
      "publisher": "Princeton University Press",
      "authority": "Princeton University Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/04-competencia-y-estructuras-de-mercado.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/02-entorno-competitivo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781400880904",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781400880904",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "competition-demystified-2001",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Greenwald, B. et al"
      ],
      "title": "Competition Demystified",
      "published": "2001",
      "publisher": "Portfolio",
      "authority": "Portfolio",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/11-analisis-fundamental.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781591840572",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781591840572",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "compliance-and-the-compliance-function-in-banks-2005",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Compliance and the compliance function in banks",
      "published": "2005",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bcbs113.htm",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/16-programa-de-cumplimiento-integrado.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bcbs113.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "comprehensive-capital-analysis-and-review-ccar",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Board of Governors of the Federal Reserve System"
      ],
      "title": "Comprehensive Capital Analysis and Review (CCAR)",
      "authority": "Reserva Federal de los Estados Unidos",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/13-pruebas-de-estres.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "consolidated-list",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "United Nations Security Council"
      ],
      "title": "Consolidated List",
      "authority": "Naciones Unidas",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.un.org/securitycouncil/content/un-sc-consolidated-list",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/05-sanciones-internacionales.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.un.org/securitycouncil/content/un-sc-consolidated-list",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "consumer-complaint-database",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Consumer Financial Protection Bureau"
      ],
      "title": "Consumer Complaint Database",
      "authority": "Consumer Financial Protection Bureau (CFPB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.consumerfinance.gov/data-research/consumer-complaints",
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/15-canales-y-experiencia-del-cliente.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/08-conducta-de-mercado-y-proteccion-al-consumidor.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://www.consumerfinance.gov/data-research/consumer-complaints",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "consumer-duty-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Conduct Authority"
      ],
      "title": "Consumer Duty",
      "published": "2022",
      "authority": "Financial Conduct Authority (FCA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fca.org.uk/",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/08-conducta-de-mercado-y-proteccion-al-consumidor.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/05-catalogo-de-productos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fca.org.uk/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "consumer-finance-protection-with-particular-focus-on-credit-2011",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "Consumer Finance Protection with particular focus on credit",
      "published": "2011",
      "publisher": "FSB",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2011/10/r_111026a",
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/09-derechos-y-deberes-del-consumidor.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2011/10/r_111026a",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "consumer-price-index-manual-theory-and-practice-2004",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Labour Organization"
      ],
      "title": "Consumer Price Index Manual: Theory and Practice",
      "published": "2004",
      "publisher": "OIT/FMI/OCDE",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/04-variaciones-porcentuales-e-indices.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/07-inflacion-y-poder-adquisitivo.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/06-inflacion.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "consumer-protection-in-e-commerce-oecd-recommendation-2016",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OECD"
      ],
      "title": "Consumer Protection in E-commerce: OECD Recommendation",
      "published": "2016",
      "publisher": "OCDE",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.oecd.org/",
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/06-comercio-electronico-seguro.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://www.oecd.org/",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "consumer-response-annual-report-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Consumer Financial Protection Bureau"
      ],
      "title": "Consumer Response Annual Report",
      "published": "2023",
      "publisher": "CFPB",
      "authority": "Consumer Financial Protection Bureau (CFPB)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/03-robo-de-identidad.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/09-reclamos-y-resolucion-de-conflictos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "convention-on-international-bills-of-exchange-and-international-promissory-n-1988",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "UNCITRAL"
      ],
      "title": "Convention on International Bills of Exchange and International Promissory Notes",
      "published": "1988",
      "publisher": "Naciones Unidas",
      "authority": "UNCITRAL (Naciones Unidas)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/03-cuenta-corriente-y-cheques.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "core-principles-for-effective-banking-supervision-2012",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Core Principles for Effective Banking Supervision",
      "published": "2012",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bcbs230.htm",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/01-por-que-se-regula-la-banca.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/02-arquitectura-regulatoria-internacional.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/07-proceso-supervisor-pilar-2.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/13-supervision-bancaria.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/01-alcance-del-proyecto.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/03-constitucion-y-gobierno.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/18-defensa-y-cierre.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/04-autorizacion-registro-y-supervision.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bcbs230.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "core-principles-for-effective-deposit-insurance-systems-2014",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Association of Deposit Insurers"
      ],
      "title": "Core Principles for Effective Deposit Insurance Systems",
      "published": "2014",
      "publisher": "IADI/BIS",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.iadi.org/",
      "used_in": [
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/01-mapa-del-sistema-financiero.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/02-cuentas-vista-y-cuentas-de-ahorro.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/10-depositos-a-plazo.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/12-resolucion-bancaria-y-seguro-de-depositos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.iadi.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "corporate-actions-message-definitions",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "ISO 20022"
      ],
      "title": "Corporate Actions message definitions",
      "publisher": "ISO 20022",
      "authority": "Organización Internacional de Normalización (ISO)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.iso20022.org/iso-20022-message-definitions",
      "used_in": [
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/05-ciclo-de-vida-del-instrumento.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "no se pudo abrir el enlace desde el equipo que revalidó (red o TLS)",
      "locator": "https://www.iso20022.org/iso-20022-message-definitions",
      "http_status": 0
    },
    {
      "id": "corporate-finance-2019",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Ross, S.",
        "Westerfield, R.",
        "Jaffe, J."
      ],
      "title": "Corporate Finance",
      "published": "2019",
      "publisher": "McGraw-Hill",
      "authority": "McGraw-Hill",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/01-la-empresa-como-cliente-bancario.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/03-flujo-de-caja-y-necesidades-de-fondos.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/06-decisiones-de-inversion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780077861759",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780077861759",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "corporate-finance-2021",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Ross, S.",
        "Westerfield, R.",
        "Jaffe, J."
      ],
      "title": "Corporate Finance",
      "published": "2021",
      "publisher": "McGraw-Hill",
      "authority": "McGraw-Hill",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/07-sistemas-de-amortizacion.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/08-valor-actual-neto.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/09-tasa-interna-de-retorno.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/10-payback-y-rentabilidad.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/12-sensibilidad.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780077861759",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780077861759",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "corporate-financial-distress-and-bankruptcy-2006",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Altman, E.",
        "Hotchkiss, E."
      ],
      "title": "Corporate Financial Distress and Bankruptcy",
      "published": "2006",
      "publisher": "Wiley",
      "authority": "Wiley",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/13-reestructuracion-e-insolvencia.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781280349720",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781280349720",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "corporate-financing-and-investment-decisions-when-firms-have-information-tha-1984",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Myers, S.",
        "Majluf, N."
      ],
      "title": "Corporate Financing and Investment Decisions When Firms Have Information That Investors Do Not Have",
      "published": "1984",
      "authority": "Journal of Financial Economics",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/05-estructura-y-costo-de-capital.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1016/0304-405x(84)90023-0",
      "locator": "https://doi.org/10.1016/0304-405x(84)90023-0",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "corporate-governance-principles-for-banks-2015",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Corporate governance principles for banks",
      "published": "2015",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d328.htm",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/01-que-es-el-riesgo.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/16-comite-de-riesgos-e-integracion.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/13-supervision-bancaria.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/14-auditoria-interna.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/16-programa-de-cumplimiento-integrado.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/12-mercado-de-capitales-para-empresas.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/09-gobierno-corporativo.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/14-direccion-integral.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/03-constitucion-y-gobierno.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/12-marco-de-riesgos.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/14-cuadro-de-mando-del-banco.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/16-simulacion-de-un-ciclo.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/18-defensa-y-cierre.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/16-proyecto-evaluacion-de-un-activo-digital.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/04-autorizacion-registro-y-supervision.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/22-proyecto-expediente-regulatorio.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/01-alcance-y-modelo-de-negocio.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/12-ciclo-de-vida-y-operacion-diaria.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/13-expediente-regulatorio-del-sistema.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/18-defensa-ante-el-comite.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d328.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "correspondent-banking-2016",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Committee on Payments and Market Infrastructures"
      ],
      "title": "Correspondent banking",
      "published": "2016",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Pagos e Infraestructuras de Mercado (CPMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d147.htm",
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/13-operaciones-internacionales.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/02-arquitectura-de-participantes.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/03-corresponsalia-bancaria.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/04-cuentas-nostro-vostro-y-loro.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d147.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "correspondent-banking-data-report-update-2019",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "Correspondent Banking Data Report update",
      "published": "2019",
      "publisher": "FSB",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2019/05/fsb-publishes-updates-on-work-to-assess-and-address-correspondent-banking-declines",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/03-corresponsalia-bancaria.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2019/05/fsb-publishes-updates-on-work-to-assess-and-address-correspondent-banking-declines",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "correspondent-banking-due-diligence-questionnaire",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Wolfsberg Group"
      ],
      "title": "Correspondent Banking Due Diligence Questionnaire",
      "authority": "Grupo Wolfsberg",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.wolfsberg-principles.com/",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/02-arquitectura-de-participantes.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/03-corresponsalia-bancaria.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.wolfsberg-group.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "creative-cash-flow-reporting-2005",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Mulford, C.",
        "Comiskey, E."
      ],
      "title": "Creative Cash Flow Reporting",
      "published": "2005",
      "publisher": "Wiley",
      "authority": "Wiley",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/12-estado-de-flujo-de-efectivo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781280275548",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781280275548",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "credit-rationing-in-markets-with-imperfect-information-1981",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Stiglitz, J.",
        "Weiss, A."
      ],
      "title": "Credit Rationing in Markets with Imperfect Information",
      "published": "1981",
      "authority": "American Economic Review",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/02-oferta-y-demanda.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/03-elasticidad.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "credit-scoring-and-its-applications-2017",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Thomas, L.",
        "Edelman, D.",
        "Crook, J."
      ],
      "title": "Credit Scoring and Its Applications",
      "published": "2017",
      "publisher": "SIAM",
      "authority": "SIAM",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/10-scoring.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/11-credito-de-consumo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781611974553",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781611974553",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "cross-border-retail-payments-2018",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Committee on Payments and Market Infrastructures"
      ],
      "title": "Cross-border retail payments",
      "published": "2018",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Pagos e Infraestructuras de Mercado (CPMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d173.htm",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/01-que-es-un-pago-transfronterizo.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/06-swift-cbpr-e-iso-20022.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/09-fx-dentro-de-un-pago-transfronterizo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d173.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "crypto-assets-and-their-markets",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Autoridad Europea de Valores",
        "Mercados"
      ],
      "title": "Crypto-assets and their markets",
      "publisher": "ESMA",
      "authority": "Autoridad Europea de Valores y Mercados (ESMA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.esma.europa.eu/esmas-activities/digital-finance-and-innovation/markets-crypto-assets-regulation-mica",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/17-mica-perimetro-activos-y-participantes.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.esma.europa.eu/esmas-activities/digital-finance-and-innovation/markets-crypto-assets-regulation-mica",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "currency-mismatch-systemic-risk-and-growth-in-emerging-europe-2010",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Ranciere, R.",
        "Tornell, A.",
        "Vamvakidis, A."
      ],
      "title": "Currency mismatch, systemic risk and growth in emerging Europe",
      "published": "2010",
      "authority": "Economic Policy",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/13-tipo-de-cambio.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/07-riesgo-de-moneda.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1111/j.1468-0327.2010.00251.x",
      "locator": "https://doi.org/10.1111/j.1468-0327.2010.00251.x",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "cybersecurity-framework-2-0-2024",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "NIST"
      ],
      "title": "Cybersecurity Framework 2.0",
      "published": "2024",
      "authority": "NIST (Estados Unidos)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.nist.gov/cyberframework",
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/01-amenazas-y-habitos-seguros.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/12-prevencion-y-respuesta-ante-fraude.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/14-proyecto-protocolo-personal-de-seguridad.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/11-riesgo-tecnologico-y-ciberseguridad.md",
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/08-fraude-digital.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.nist.gov/cyberframework",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "dama-dmbok-data-management-body-of-knowledge-2017",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "DAMA International"
      ],
      "title": "DAMA-DMBOK: Data Management Body of Knowledge",
      "published": "2017",
      "publisher": "Technics Publications",
      "authority": "DAMA International",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/04-datos-en-un-banco.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/04-arquitectura-de-datos-y-sistemas.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "data-governance-and-consent-in-open-finance-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "Data governance and consent in open finance",
      "published": "2021",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bppdf/bispap117.htm",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/05-consentimiento-ciclo-de-vida.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bppdf/bispap117.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "data-point-credit-invisibles-2015",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Consumer Financial Protection Bureau"
      ],
      "title": "Data Point: Credit Invisibles",
      "published": "2015",
      "publisher": "CFPB",
      "authority": "Consumer Financial Protection Bureau (CFPB)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/07-historial-crediticio.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "data-protection-engineering-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Union Agency for Cybersecurity"
      ],
      "title": "Data Protection Engineering",
      "published": "2021",
      "publisher": "ENISA",
      "authority": "Agencia de la Unión Europea para la Ciberseguridad (ENISA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.enisa.europa.eu/publications/data-protection-engineering",
      "used_in": [
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/10-privacidad-y-pruebas-criptograficas.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.enisa.europa.eu/publications/data-protection-engineering",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "data-quality-model",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "ISO",
        "IEC 25012"
      ],
      "title": "Data quality model",
      "publisher": "International Organization for Standardization",
      "authority": "Organización Internacional de Normalización (ISO)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.iso.org/standard/35736.html",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/04-clasificacion-calidad-y-gobierno-de-datos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://www.iso.org/standard/35736.html",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "data-science-for-business-2013",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Provost, F.",
        "Fawcett, T."
      ],
      "title": "Data Science for Business",
      "published": "2013",
      "publisher": "O'Reilly",
      "authority": "O'Reilly",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/05-analitica-aplicada.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781449374280",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781449374280",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "de-risking-in-the-financial-sector-2018",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "World Bank"
      ],
      "title": "De-risking in the Financial Sector",
      "published": "2018",
      "publisher": "World Bank Group",
      "authority": "Banco Mundial",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/03-prevencion-de-lavado-de-activos.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/13-cumplimiento-y-prevencion.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "debt-and-financial-vulnerability-of-households-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OECD"
      ],
      "title": "Debt and Financial Vulnerability of Households",
      "published": "2020",
      "publisher": "OCDE",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/10-sobreendeudamiento.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/11-renegociacion-responsable.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/06-nivel-de-endeudamiento.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "debt-collection-rule-regulation-f",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Consumer Financial Protection Bureau"
      ],
      "title": "Debt Collection Rule (Regulation F)",
      "authority": "Consumer Financial Protection Bureau (CFPB)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/15-cobranza-y-reestructuracion.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "decentralized-finance-report-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IOSCO"
      ],
      "title": "Decentralized Finance Report",
      "published": "2022",
      "publisher": "IOSCO",
      "authority": "Organización Internacional de Comisiones de Valores (IOSCO)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.iosco.org/library/pubdocs/pdf/IOSCOPD699.pdf",
      "used_in": [
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/06-finalidad-reorganizaciones-y-tolerancia-a-fallos.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/07-redes-publicas-privadas-y-autorizadas.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/08-contratos-inteligentes.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/09-oraculos.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/11-interoperabilidad-y-puentes.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/12-escalabilidad-capas-y-disponibilidad.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/13-gobernanza-bifurcaciones-y-recuperacion.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/07-stablecoins-algoritmicas-y-su-modo-de-fallo.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/13-creacion-de-mercado-automatizada.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.iosco.org/library/pubdocs/pdf/IOSCOPD699.pdf",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "defi-risks-and-the-decentralisation-illusion-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "DeFi risks and the decentralisation illusion",
      "published": "2021",
      "publisher": "Quarterly Review",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/qtrpdf/r_qt2112b.htm",
      "used_in": [
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/13-creacion-de-mercado-automatizada.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/qtrpdf/r_qt2112b.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "delivery-versus-payment-in-securities-settlement-systems-1992",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Committee on Payments and Market Infrastructures"
      ],
      "title": "Delivery versus Payment in Securities Settlement Systems",
      "published": "1992",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Pagos e Infraestructuras de Mercado (CPMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d06.htm",
      "used_in": [
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/08-entrega-contra-pago-atomica.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d06.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "designing-data-intensive-applications-2017",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Kleppmann, M."
      ],
      "title": "Designing Data-Intensive Applications",
      "published": "2017",
      "publisher": "O'Reilly",
      "authority": "O'Reilly",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/04-arquitectura-de-datos-y-sistemas.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9789352135240",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9789352135240",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "determinants-of-portfolio-performance-1986",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Brinson, G.",
        "Hood, R.",
        "Beebower, G."
      ],
      "title": "Determinants of Portfolio Performance",
      "published": "1986",
      "authority": "Financial Analysts Journal",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/10-construccion-de-portafolios.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/15-proyecto-cartera-simulada.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "determining-withdrawal-rates-using-historical-data-1994",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Bengen, W."
      ],
      "title": "Determining Withdrawal Rates Using Historical Data",
      "published": "1994",
      "authority": "Journal of Financial Planning",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/12-prevision-y-retiro.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "developing-a-technical-standard-for-cross-border-payments-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Committee on Payments and Market Infrastructures"
      ],
      "title": "Developing a technical standard for cross-border payments",
      "published": "2021",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Pagos e Infraestructuras de Mercado (CPMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d199.htm",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/13-interconexion-de-pagos-inmediatos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d199.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "digital-disruption-in-banking-and-its-impact-on-competition-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OECD"
      ],
      "title": "Digital Disruption in Banking and its Impact on Competition",
      "published": "2020",
      "publisher": "OCDE",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.oecd.org/competition/digital-disruption-in-banking-and-its-impact-on-competition.htm",
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/04-competencia-y-estructuras-de-mercado.md",
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/07-credito-digital-y-datos-alternativos.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/02-entorno-competitivo.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://www.oecd.org/competition/digital-disruption-in-banking-and-its-impact-on-competition.htm",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "digital-euro-progress-reports-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Central Bank"
      ],
      "title": "Digital euro: progress reports",
      "published": "2023",
      "authority": "Banco Central Europeo (BCE)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/10-monedas-digitales-de-banco-central.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "digital-finance-package",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión Europea"
      ],
      "title": "Digital finance package",
      "publisher": "European Commission",
      "authority": "Comisión Europea",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://finance.ec.europa.eu/digital-finance_en",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/17-mica-perimetro-activos-y-participantes.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://finance.ec.europa.eu/digital-finance_en",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "digital-financial-services",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "World Bank",
        "CGAP"
      ],
      "title": "Digital Financial Services",
      "authority": "Banco Mundial",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/01-que-es-fintech.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "digital-identity-for-development-2019",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "World Bank"
      ],
      "title": "Digital Identity for Development",
      "published": "2019",
      "publisher": "World Bank Group",
      "authority": "Banco Mundial",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/04-conozca-a-su-cliente.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "directiva-2009-110-ce-sobre-dinero-electronico-2009",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Diario Oficial de la Unión Europea"
      ],
      "title": "Directiva 2009/110/CE sobre dinero electrónico",
      "published": "2009",
      "publisher": "EUR-Lex",
      "authority": "Unión Europea (EUR-Lex)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://eur-lex.europa.eu/legal-content/ES/TXT/?uri=CELEX%3A32009L0110",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/09-dinero-electronico-el-regimen-que-ya-existia.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://eur-lex.europa.eu/legal-content/ES/TXT/?uri=CELEX%3A32009L0110",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "directiva-2014-59-ue-de-reestructuracion-y-resolucion-de-entidades-de-credit-2014",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Unión Europea"
      ],
      "title": "Directiva 2014/59/UE de reestructuración y resolución de entidades de crédito (BRRD)",
      "published": "2014",
      "authority": "Unión Europea (EUR-Lex)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/12-resolucion-bancaria-y-seguro-de-depositos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "directiva-98-26-ce-sobre-firmeza-de-la-liquidacion-en-los-sistemas-de-pagos",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Parlamento Europeo",
        "Consejo"
      ],
      "title": "Directiva 98/26/CE sobre firmeza de la liquidación en los sistemas de pagos y de liquidación de valores",
      "authority": "Unión Europea (EUR-Lex)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/1998/26/oj",
      "used_in": [
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/06-finalidad-reorganizaciones-y-tolerancia-a-fallos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/1998/26/oj",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "directiva-ue-2015-2366-psd2-iniciacion-de-pagos-y-confirmacion-de-fondos",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Parlamento Europeo",
        "Consejo"
      ],
      "title": "Directiva (UE) 2015/2366 (PSD2): iniciación de pagos y confirmación de fondos",
      "authority": "Unión Europea (EUR-Lex)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2015/2366/oj",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/10-iniciacion-de-pagos-y-confirmacion-de-fondos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2015/2366/oj",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "directiva-ue-2015-2366-sobre-servicios-de-pago-en-el-mercado-interior-psd2",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Parlamento Europeo",
        "Consejo"
      ],
      "title": "Directiva (UE) 2015/2366 sobre servicios de pago en el mercado interior (PSD2)",
      "authority": "Unión Europea (EUR-Lex)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2015/2366/oj",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/01-banca-abierta-finanzas-abiertas-y-datos-abiertos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2015/2366/oj",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "directiva-ue-2015-2366-sobre-servicios-de-pago-psd2-2015",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Unión Europea"
      ],
      "title": "Directiva (UE) 2015/2366 sobre servicios de pago (PSD2)",
      "published": "2015",
      "authority": "Unión Europea (EUR-Lex)",
      "amendable": true,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/03-banca-abierta-y-apis.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "directive-2008-48-ec-on-credit-agreements-for-consumers-2008",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Union"
      ],
      "title": "Directive 2008/48/EC on credit agreements for consumers",
      "published": "2008",
      "authority": "Unión Europea (EUR-Lex)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://eur-lex.europa.eu/",
      "used_in": [
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/13-comisiones-cae-y-costo-total.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/14-proyecto-comparador-de-productos.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/09-derechos-y-deberes-del-consumidor.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://eur-lex.europa.eu/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "directive-93-13-eec-on-unfair-terms-in-consumer-contracts-1993",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Union"
      ],
      "title": "Directive 93/13/EEC on unfair terms in consumer contracts",
      "published": "1993",
      "authority": "Unión Europea (EUR-Lex)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://eur-lex.europa.eu/",
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/08-lectura-de-contratos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://eur-lex.europa.eu/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "discretion-versus-policy-rules-in-practice-1993",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Taylor, J."
      ],
      "title": "Discretion versus Policy Rules in Practice",
      "published": "1993",
      "authority": "Carnegie-Rochester Conference Series",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/10-politica-monetaria.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1016/0167-2231(93)90009-l",
      "locator": "https://doi.org/10.1016/0167-2231(93)90009-l",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "distributed-ledger-technology-and-cybersecurity-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Union Agency for Cybersecurity"
      ],
      "title": "Distributed Ledger Technology and Cybersecurity",
      "published": "2021",
      "publisher": "ENISA",
      "authority": "Agencia de la Unión Europea para la Ciberseguridad (ENISA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.enisa.europa.eu/",
      "used_in": [
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/04-transacciones-bloques-nodos-y-estado.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/08-contratos-inteligentes.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.enisa.europa.eu/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "distributed-ledger-technology-in-payment-clearing-and-settlement-an-analytic-2017",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Committee on Payments and Market Infrastructures"
      ],
      "title": "Distributed ledger technology in payment, clearing and settlement: an analytical framework",
      "published": "2017",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Pagos e Infraestructuras de Mercado (CPMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d157.htm",
      "used_in": [
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/01-sistemas-distribuidos-aplicados-a-finanzas.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/04-transacciones-bloques-nodos-y-estado.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/05-mecanismos-de-consenso.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/06-finalidad-reorganizaciones-y-tolerancia-a-fallos.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/07-redes-publicas-privadas-y-autorizadas.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/08-contratos-inteligentes.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/10-privacidad-y-pruebas-criptograficas.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/12-escalabilidad-capas-y-disponibilidad.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/13-gobernanza-bifurcaciones-y-recuperacion.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/14-proyecto-red-financiera-autorizada.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d157.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "dividends-earnings-and-stock-prices-1959",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Gordon, M."
      ],
      "title": "Dividends, Earnings and Stock Prices",
      "published": "1959",
      "authority": "Review of Economics and Statistics",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/06-perpetuidades.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "do-liquidity-constraints-and-interest-rates-matter-for-consumer-behavior-2002",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Gross, D.",
        "Souleles, N."
      ],
      "title": "Do Liquidity Constraints and Interest Rates Matter for Consumer Behavior?",
      "published": "2002",
      "authority": "Quarterly Journal of Economics",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/05-tarjetas-de-credito.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.3386/w8314",
      "locator": "https://doi.org/10.3386/w8314",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "documentacion-de-la-red-y-de-sus-servicios-de-mensajeria",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "SWIFT"
      ],
      "title": "Documentación de la red y de sus servicios de mensajería",
      "authority": "SWIFT",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.swift.com/",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/05-mensajeria-frente-a-movimiento-de-fondos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "no se pudo abrir el enlace desde el equipo que revalidó (red o TLS)",
      "locator": "https://www.swift.com/",
      "http_status": 0
    },
    {
      "id": "documentacion-estandar-de-creditos-sindicados",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Loan Market Association",
        "LSTA"
      ],
      "title": "Documentación estándar de créditos sindicados",
      "authority": "Loan Market Association",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/07-credito-corporativo-y-estructuracion.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/08-covenants-y-seguimiento.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "downside-risk-1991",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Sortino, F.",
        "Van der Meer, R."
      ],
      "title": "Downside Risk",
      "published": "1991",
      "authority": "Journal of Portfolio Management",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/08-riesgo-y-rentabilidad.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "dynamic-strategies-for-asset-allocation-1988",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Perold, A.",
        "Sharpe, W."
      ],
      "title": "Dynamic Strategies for Asset Allocation",
      "published": "1988",
      "authority": "Financial Analysts Journal",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/14-seguimiento-y-rebalanceo.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "economia-2019",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Samuelson, P.",
        "Nordhaus, W."
      ],
      "title": "Economía",
      "published": "2019",
      "publisher": "McGraw-Hill",
      "authority": "McGraw-Hill",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/01-escasez-y-decisiones.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9786071503336",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9786071503336",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "economics-2021",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Krugman, P.",
        "Wells, R."
      ],
      "title": "Economics",
      "published": "2021",
      "publisher": "Worth",
      "authority": "Worth",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/01-escasez-y-decisiones.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/02-oferta-y-demanda.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/03-elasticidad.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781319320072",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781319320072",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "effective-approaches-to-fundamental-principles",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Network of Financial Services Ombudsman Schemes"
      ],
      "title": "Effective approaches to fundamental principles",
      "publisher": "INFO Network",
      "authority": "INFO Network",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.networkfso.org/",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/09-reclamos-y-resolucion-de-conflictos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.networkfso.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "effective-practices-for-cyber-incident-response-and-recovery-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "Effective Practices for Cyber Incident Response and Recovery",
      "published": "2020",
      "publisher": "FSB",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2020/10/effective-practices-for-cyber-incident-response-and-recovery-final-report",
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/12-prevencion-y-respuesta-ante-fraude.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/13-analisis-de-incidentes.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/14-proyecto-protocolo-personal-de-seguridad.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/16-continuidad-y-eficiencia-operativa.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/11-riesgo-tecnologico-y-ciberseguridad.md",
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/08-fraude-digital.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/17-simulacion-de-una-crisis.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/14-resiliencia-operativa-y-terceros-criticos.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/14-modelo-de-amenazas-priorizado.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/15-escenario-de-tension-y-continuidad.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2020/10/effective-practices-for-cyber-incident-response-and-recovery-final-report",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "efficiency-of-financial-institutions-international-survey-and-directions-for-1997",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Berger, A.",
        "Humphrey, D."
      ],
      "title": "Efficiency of financial institutions: International survey and directions for future research",
      "published": "1997",
      "authority": "European Journal of Operational Research",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/08-eficiencia-y-costos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.2139/ssrn.2140",
      "locator": "https://doi.org/10.2139/ssrn.2140",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "efficient-capital-markets-a-review-of-theory-and-empirical-work-1970",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Fama, E."
      ],
      "title": "Efficient Capital Markets: A Review of Theory and Empirical Work",
      "published": "1970",
      "authority": "Journal of Finance",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/12-analisis-tecnico-introductorio.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.2307/2325486",
      "locator": "https://doi.org/10.2307/2325486",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "el-inversor-inteligente-2006",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Graham, B."
      ],
      "title": "El inversor inteligente",
      "published": "2006",
      "publisher": "Deusto",
      "authority": "Deusto",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/03-acciones.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "el-salvador-informes-de-consulta-del-articulo-iv-y-del-acuerdo-vigente",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Fondo Monetario Internacional"
      ],
      "title": "El Salvador: informes de consulta del Artículo IV y del acuerdo vigente",
      "publisher": "FMI",
      "authority": "Fondo Monetario Internacional (FMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.imf.org/en/Countries/SLV",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/20-el-salvador-bitcoin-chivo-y-activos-digitales.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://www.imf.org/en/Countries/SLV",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "emision-de-moneda-digital-de-banco-central-en-chile-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Banco Central de Chile"
      ],
      "title": "Emisión de moneda digital de banco central en Chile",
      "published": "2022",
      "publisher": "BCCh",
      "authority": "Banco Central de Chile",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bcentral.cl/en/areas/financial-technology-hub/central-bank-digital-currency",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/10-monedas-digitales-de-banco-central.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/07-moneda-digital-de-banco-central-marco.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bcentral.cl/en/areas/financial-technology-hub/central-bank-digital-currency",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "engineering-economy-2018",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Blank, L.",
        "Tarquin, A."
      ],
      "title": "Engineering Economy",
      "published": "2018",
      "publisher": "McGraw-Hill",
      "authority": "McGraw-Hill",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/06-decisiones-de-inversion.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no respondió a la consulta"
    },
    {
      "id": "enhancing-cross-border-payments-building-blocks-of-a-global-roadmap-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Committee on Payments and Market Infrastructures"
      ],
      "title": "Enhancing cross-border payments: building blocks of a global roadmap",
      "published": "2020",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Pagos e Infraestructuras de Mercado (CPMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d193.htm",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/01-que-es-un-pago-transfronterizo.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/02-arquitectura-de-participantes.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/08-liquidez-prefinanciacion-y-netting.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/16-proyecto-red-de-pagos-transfronterizos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d193.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "enhancing-cross-border-payments-stage-3-roadmap-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "Enhancing Cross-border Payments: Stage 3 roadmap",
      "published": "2020",
      "publisher": "FSB",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2020/10/enhancing-cross-border-payments-stage-3-roadmap",
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/02-pagos-digitales.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/01-que-es-un-pago-transfronterizo.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/11-fx-del-mercado-mayorista-al-registro.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/12-pago-contra-pago-y-riesgo-de-liquidacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2020/10/enhancing-cross-border-payments-stage-3-roadmap",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "enhancing-the-risk-disclosures-of-banks-2012",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "Enhancing the Risk Disclosures of Banks",
      "published": "2012",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2012/10/r_121029",
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/12-comunicacion-y-mercado.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2012/10/r_121029",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "enhancing-third-party-risk-management-and-oversight-a-toolkit-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "Enhancing third-party risk management and oversight: a toolkit",
      "published": "2023",
      "publisher": "FSB",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2023/12/final-report-on-enhancing-third-party-risk-management-and-oversight-a-toolkit-for-financial-institutions-and-financial-authorities",
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/12-regulacion-de-la-tecnologia-financiera.md",
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/14-estrategia-tecnologica.md",
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/02-ecosistema-participantes-y-modelos-de-implantacion.md",
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/13-disponibilidad-sla-y-observabilidad.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/02-arquitectura-de-participantes.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/07-redes-publicas-privadas-y-autorizadas.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/13-gobernanza-bifurcaciones-y-recuperacion.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/14-proyecto-red-financiera-autorizada.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2023/12/final-report-on-enhancing-third-party-risk-management-and-oversight-a-toolkit-for-financial-institutions-and-financial-authorities",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "enterprise-risk-management-integrating-with-strategy-and-performance-2017",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "COSO"
      ],
      "title": "Enterprise Risk Management — Integrating with Strategy and Performance",
      "published": "2017",
      "publisher": "COSO",
      "authority": "COSO",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/01-que-es-el-riesgo.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/02-taxonomia-de-riesgos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "equality-of-opportunity-in-supervised-learning-2016",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Hardt, M.",
        "Price, E.",
        "Srebro, N."
      ],
      "title": "Equality of Opportunity in Supervised Learning",
      "published": "2016",
      "authority": "NIPS 2016",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/11-etica-algoritmica-y-sesgo.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "estadisticas-de-remesas-familiares",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Banco Central de Reserva de El Salvador"
      ],
      "title": "Estadísticas de remesas familiares",
      "publisher": "BCR",
      "authority": "Banco Central de Reserva de El Salvador",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bcr.gob.sv/",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/20-el-salvador-bitcoin-chivo-y-activos-digitales.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bcr.gob.sv/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "eu-wide-stress-test-methodology",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Banking Authority"
      ],
      "title": "EU-wide stress test methodology",
      "publisher": "EBA",
      "authority": "Autoridad Bancaria Europea (EBA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.eba.europa.eu/risk-and-data-analysis/risk-analysis/eu-wide-stress-testing",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/13-pruebas-de-estres.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/15-prueba-de-estres-del-banco.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.eba.europa.eu/risk-and-data-analysis/risk-analysis/eu-wide-stress-testing",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "evaluation-of-corporate-compliance-programs-2023",
      "type": "reference",
      "authors": [
        "United States Department of Justice"
      ],
      "title": "Evaluation of Corporate Compliance Programs",
      "published": "2023",
      "publisher": "DOJ",
      "authority": "DOJ",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.justice.gov/criminal-fraud/page/file/937501/download",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/16-programa-de-cumplimiento-integrado.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.justice.gov/criminal-fraud/page/file/937501/download",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "expectations-investing-2020",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Mauboussin, M.",
        "Callahan, D."
      ],
      "title": "Expectations Investing",
      "published": "2020",
      "publisher": "Columbia Business School",
      "authority": "Columbia Business School",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/11-analisis-fundamental.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "expected-returns-2011",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Ilmanen, A."
      ],
      "title": "Expected Returns",
      "published": "2011",
      "publisher": "Wiley",
      "authority": "Wiley",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/09-diversificacion.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/14-seguimiento-y-rebalanceo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781119991748",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781119991748",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "extending-and-aligning-payment-system-operating-hours-for-cross-border-payme-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Committee on Payments and Market Infrastructures"
      ],
      "title": "Extending and aligning payment system operating hours for cross-border payments",
      "published": "2021",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Pagos e Infraestructuras de Mercado (CPMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d194.htm",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/05-mensajeria-frente-a-movimiento-de-fondos.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/08-liquidez-prefinanciacion-y-netting.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d194.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "external-audits-of-banks-2014",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "External audits of banks",
      "published": "2014",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bcbs280.htm",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/15-auditoria-externa-y-control-interno.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bcbs280.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "external-code-sets-purpose-codes-y-reason-codes",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "ISO 20022"
      ],
      "title": "External Code Sets: purpose codes y reason codes",
      "authority": "Organización Internacional de Normalización (ISO)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.iso20022.org/catalogue-messages/additional-content-messages/external-code-sets",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/06-swift-cbpr-e-iso-20022.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "no se pudo abrir el enlace desde el equipo que revalidó (red o TLS)",
      "locator": "https://www.iso20022.org/catalogue-messages/additional-content-messages/external-code-sets",
      "http_status": 0
    },
    {
      "id": "fairness-and-machine-learning-limitations-and-opportunities-2023",
      "type": "reference",
      "authors": [
        "Barocas, S.",
        "Hardt, M.",
        "Narayanan, A."
      ],
      "title": "Fairness and Machine Learning: Limitations and Opportunities",
      "published": "2023",
      "publisher": "MIT Press",
      "authority": "MIT Press",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://fairmlbook.org/",
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/11-etica-algoritmica-y-sesgo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://fairmlbook.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "fapi-2-0-grant-management-for-oauth-2-0",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OpenID Foundation"
      ],
      "title": "FAPI 2.0 — Grant Management for OAuth 2.0",
      "authority": "OpenID Foundation",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://openid.net/wg/fapi",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/05-consentimiento-ciclo-de-vida.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://openid.net/wg/fapi",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "fapi-2-0-security-profile",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OpenID Foundation"
      ],
      "title": "FAPI 2.0 Security Profile",
      "authority": "OpenID Foundation",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://openid.net/wg/fapi",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/07-financial-grade-apis-y-firma.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://openid.net/wg/fapi",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "fapi-conformance-suite-criterios-de-certificacion",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OpenID Foundation"
      ],
      "title": "FAPI conformance suite: criterios de certificación",
      "authority": "OpenID Foundation",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://openid.net/certification",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/14-proyecto-agregador-financiero-regulado.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://openid.net/certification",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "fapi-conformance-testing",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OpenID Foundation"
      ],
      "title": "FAPI conformance testing",
      "authority": "OpenID Foundation",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://openid.net/certification",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/02-ecosistema-participantes-y-modelos-de-implantacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://openid.net/certification",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "fapi-financial-grade-api-security-profile",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OpenID Foundation"
      ],
      "title": "FAPI — Financial-grade API security profile",
      "authority": "OpenID Foundation",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://openid.net/wg/fapi",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/01-banca-abierta-finanzas-abiertas-y-datos-abiertos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://openid.net/wg/fapi",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "fast-payments-enhancing-the-speed-and-availability-of-retail-payments-2016",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Committee on Payments and Market Infrastructures"
      ],
      "title": "Fast payments — Enhancing the speed and availability of retail payments",
      "published": "2016",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Pagos e Infraestructuras de Mercado (CPMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d154.htm",
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/06-transferencias.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/09-medios-de-pago.md",
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/02-pagos-digitales.md",
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/08-fraude-digital.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/09-operaciones-y-pagos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d154.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "fatf-recommendations-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "FATF Recommendations",
      "published": "2023",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.fatf-gafi.org/",
      "used_in": [
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/02-solicitud-y-expediente.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/03-identificacion-y-conocimiento-del-cliente.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/04-apertura-y-administracion-de-cuentas.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/06-transferencias.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fatf-gafi.org/",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "financial-economics-2009",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Bodie, Z.",
        "Merton, R.",
        "Cleeton, D."
      ],
      "title": "Financial Economics",
      "published": "2009",
      "publisher": "Pearson",
      "authority": "Pearson",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/01-mapa-financiero-personal.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/09-patrimonio-y-balance-personal.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780131856158",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780131856158",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "financial-institutions-management-a-risk-management-approach-2021",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Saunders, A.",
        "Cornett, M."
      ],
      "title": "Financial Institutions Management: A Risk Management Approach",
      "published": "2021",
      "publisher": "McGraw-Hill",
      "authority": "McGraw-Hill",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/12-amortizacion-basica.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/06-lineas-de-credito.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/02-tasas-equivalentes.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/11-duracion-y-convexidad.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/01-ciclo-de-vida-del-credito.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/08-garantias.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/02-captaciones.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/03-colocaciones.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/12-tesoreria.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/13-operaciones-internacionales.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/05-riesgo-de-tasa-en-el-libro-de-banca.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/14-capital-economico-y-asignacion.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/06-capital-regulatorio-pilar-1.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/07-credito-corporativo-y-estructuracion.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/14-relacion-integral-con-la-empresa.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/01-el-modelo-de-negocio-bancario.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/06-gestion-del-balance.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "financial-modeling-2014",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Benninga, S."
      ],
      "title": "Financial Modeling",
      "published": "2014",
      "publisher": "MIT Press",
      "authority": "MIT Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/13-herramientas-calculadora-excel-y-python.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/14-proyecto-calculadora-financiera-personal.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/14-proyecto-comparador-de-productos.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/03-conversion-de-periodicidades.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/12-sensibilidad.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/14-modelamiento-con-excel-y-python.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/15-proyecto-motor-de-valoracion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780262026284",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780262026284",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "financial-ratios-discriminant-analysis-and-the-prediction-of-corporate-bankr-1968",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Altman, E."
      ],
      "title": "Financial Ratios, Discriminant Analysis and the Prediction of Corporate Bankruptcy",
      "published": "1968",
      "authority": "Journal of Finance",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/13-credito-comercial-y-pyme.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1111/j.1540-6261.1968.tb00843.x",
      "locator": "https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1968.tb00843.x",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "financial-risk-tolerance-revisited-1999",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Grable, J.",
        "Lytton, R."
      ],
      "title": "Financial Risk Tolerance Revisited",
      "published": "1999",
      "authority": "Financial Services Review",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/01-objetivos-y-perfil-de-riesgo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1016/s1057-0810(99)00041-4",
      "locator": "https://doi.org/10.1016/s1057-0810(99)00041-4",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "financial-sector-assessment-program-fsap",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Monetary Fund",
        "World Bank"
      ],
      "title": "Financial Sector Assessment Program (FSAP)",
      "publisher": "IMF",
      "authority": "Fondo Monetario Internacional (FMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.imf.org/en/Publications/fsap",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/02-arquitectura-regulatoria-internacional.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/13-supervision-bancaria.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://www.imf.org/en/Publications/fsap",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "financial-shenanigans-2018",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Schilit, H.",
        "Perler, J.",
        "Engelhart, Y."
      ],
      "title": "Financial Shenanigans",
      "published": "2018",
      "publisher": "McGraw-Hill",
      "authority": "McGraw-Hill",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/06-ingresos-costos-y-gastos.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/11-estado-de-resultados.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/02-analisis-de-estados-financieros-de-empresas.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781978605459",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781978605459",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "financial-stability-review-2016",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Central Bank"
      ],
      "title": "Financial Stability Review",
      "published": "2016",
      "authority": "Banco Central Europeo (BCE)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/01-el-modelo-de-negocio-bancario.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "financial-statement-analysis-2019",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Wild, J.",
        "Subramanyam, K.",
        "Halsey, R."
      ],
      "title": "Financial Statement Analysis",
      "published": "2019",
      "publisher": "McGraw-Hill",
      "authority": "McGraw-Hill",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/03-activos.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/04-pasivos.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/09-balance-de-comprobacion.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/10-estado-de-situacion-financiera.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/14-analisis-vertical-y-horizontal.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780071086837",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780071086837",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "financial-statement-analysis-and-security-valuation-2013",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Penman, S."
      ],
      "title": "Financial Statement Analysis and Security Valuation",
      "published": "2013",
      "publisher": "McGraw-Hill",
      "authority": "McGraw-Hill",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/01-lenguaje-contable.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/02-ecuacion-contable.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/03-activos.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/06-ingresos-costos-y-gastos.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/10-estado-de-situacion-financiera.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/11-estado-de-resultados.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/12-estado-de-flujo-de-efectivo.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/14-analisis-vertical-y-horizontal.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/03-acciones.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/11-analisis-fundamental.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/09-flujo-de-caja.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/02-analisis-de-estados-financieros-de-empresas.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/10-valoracion-de-empresas.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780073127132",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780073127132",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "financial-well-being-scale-2015",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Consumer Financial Protection Bureau"
      ],
      "title": "Financial Well-Being Scale",
      "published": "2015",
      "publisher": "CFPB",
      "authority": "Consumer Financial Protection Bureau (CFPB)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/03-clasificacion-y-control-de-gastos.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/07-fondo-de-emergencia.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "financial-well-being-the-goal-of-financial-education-2015",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Consumer Financial Protection Bureau"
      ],
      "title": "Financial Well-Being: The Goal of Financial Education",
      "published": "2015",
      "publisher": "CFPB",
      "authority": "Consumer Financial Protection Bureau (CFPB)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/01-mapa-financiero-personal.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "financing-smes-and-entrepreneurs-an-oecd-scoreboard-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OECD"
      ],
      "title": "Financing SMEs and Entrepreneurs: An OECD Scoreboard",
      "published": "2023",
      "publisher": "OECD",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.oecd.org/industry/smes",
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/01-la-empresa-como-cliente-bancario.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/02-modelo-de-negocio-del-banco.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://www.oecd.org/industry/smes",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "financing-smes-and-entrepreneurs-scoreboard-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OECD"
      ],
      "title": "Financing SMEs and Entrepreneurs Scoreboard",
      "published": "2023",
      "publisher": "OCDE",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/13-credito-comercial-y-pyme.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "finanzas-operativas-2001",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Faus, J."
      ],
      "title": "Finanzas operativas",
      "published": "2001",
      "publisher": "IESE",
      "authority": "IESE",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/03-flujo-de-caja-y-necesidades-de-fondos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la obra existe en Open Library pero ninguna edición declara ISBN-13"
    },
    {
      "id": "fintech-and-market-structure-in-financial-services-2019",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "FinTech and market structure in financial services",
      "published": "2019",
      "publisher": "FSB",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2019/02/fintech-and-market-structure-in-financial-services",
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/01-que-es-fintech.md",
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/03-banca-abierta-y-apis.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/02-entorno-competitivo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2019/02/fintech-and-market-structure-in-financial-services",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "fintech-and-the-digital-transformation-of-financial-services-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "Fintech and the digital transformation of financial services",
      "published": "2021",
      "publisher": "FSI Insights",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bppdf/bispap117.htm",
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/13-transformacion-digital.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bppdf/bispap117.htm",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "fips-140-3-security-requirements-for-cryptographic-modules-2019",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "NIST"
      ],
      "title": "FIPS 140-3: Security Requirements for Cryptographic Modules",
      "published": "2019",
      "publisher": "NIST",
      "authority": "NIST (Estados Unidos)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://csrc.nist.gov/pubs/fips/140-3/final",
      "used_in": [
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/03-claves-direcciones-y-gestion-criptografica.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://csrc.nist.gov/pubs/fips/140-3/final",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "fips-180-4-secure-hash-standard-2015",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "NIST"
      ],
      "title": "FIPS 180-4: Secure Hash Standard",
      "published": "2015",
      "authority": "NIST (Estados Unidos)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://csrc.nist.gov/pubs/fips/180-4/upd1/final",
      "used_in": [
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/02-resumenes-firmas-y-arboles-de-merkle.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://csrc.nist.gov/pubs/fips/180-4/upd1/final",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "fips-186-5-digital-signature-standard-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "NIST"
      ],
      "title": "FIPS 186-5: Digital Signature Standard",
      "published": "2023",
      "publisher": "NIST",
      "authority": "NIST (Estados Unidos)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://csrc.nist.gov/pubs/fips/186-5/final",
      "used_in": [
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/02-resumenes-firmas-y-arboles-de-merkle.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://csrc.nist.gov/pubs/fips/186-5/final",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "fiscal-monitor-2024",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Monetary Fund"
      ],
      "title": "Fiscal Monitor",
      "published": "2024",
      "publisher": "FMI",
      "authority": "Fondo Monetario Internacional (FMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.imf.org/en/Publications/FM",
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/09-politica-fiscal.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://www.imf.org/en/Publications/FM",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "forecasting-recessions-the-importance-of-the-financial-cycle-2020",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Borio, C.",
        "Drehmann, M.",
        "Xia, D."
      ],
      "title": "Forecasting recessions: the importance of the financial cycle",
      "published": "2020",
      "authority": "BIS Working Papers",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/05-producto-e-ingreso-nacional.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1016/j.jmacro.2020.103258",
      "locator": "https://doi.org/10.1016/j.jmacro.2020.103258",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "foundations-of-technical-analysis-2000",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Lo, A.",
        "Mamaysky, H.",
        "Wang, J."
      ],
      "title": "Foundations of Technical Analysis",
      "published": "2000",
      "authority": "Journal of Finance",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/12-analisis-tecnico-introductorio.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.3386/w7613",
      "locator": "https://doi.org/10.3386/w7613",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "framework-for-dealing-with-domestic-systemically-important-banks-2018",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Framework for dealing with domestic systemically important banks",
      "published": "2018",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bcbs233.htm",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/14-contagio-y-riesgo-sistemico.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/15-estabilidad-financiera-y-vigilancia.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bcbs233.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "framework-for-improving-critical-infrastructure-cybersecurity-2018",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "NIST"
      ],
      "title": "Framework for Improving Critical Infrastructure Cybersecurity",
      "published": "2018",
      "publisher": "NIST",
      "authority": "NIST (Estados Unidos)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.nist.gov/cyberframework",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/14-proyecto-agregador-financiero-regulado.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.nist.gov/cyberframework",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "fundamentals-of-risk-and-insurance-2013",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Vaughan, E.",
        "Vaughan, T."
      ],
      "title": "Fundamentals of Risk and Insurance",
      "published": "2013",
      "publisher": "Wiley",
      "authority": "Wiley",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/11-seguros-y-proteccion-patrimonial.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/12-seguros-asociados.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781118534007",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781118534007",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "fundamentos-de-finanzas-corporativas-2022",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Ross, S.",
        "Westerfield, R.",
        "Jordan, B."
      ],
      "title": "Fundamentos de finanzas corporativas",
      "published": "2022",
      "publisher": "McGraw-Hill",
      "authority": "McGraw-Hill",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/01-diagnostico-y-operaciones-esenciales.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/03-porcentajes-en-decisiones-financieras.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/05-interes-simple.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/06-interes-compuesto.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/08-valor-del-dinero-en-el-tiempo.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/09-valor-presente.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/10-valor-futuro.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/11-cuotas-y-cronogramas-de-pago.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/12-amortizacion-basica.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/13-herramientas-calculadora-excel-y-python.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/14-proyecto-calculadora-financiera-personal.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/07-credito-de-consumo.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/13-comisiones-cae-y-costo-total.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/14-proyecto-comparador-de-productos.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/01-tasas-nominales-y-efectivas.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/04-anualidades-vencidas.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/05-anualidades-anticipadas.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no respondió a la consulta"
    },
    {
      "id": "fx-global-code-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Global Foreign Exchange Committee"
      ],
      "title": "FX Global Code",
      "published": "2021",
      "publisher": "GFXC",
      "authority": "Global Foreign Exchange Committee",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.globalfxc.org/fx_global_code.htm",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/09-fx-dentro-de-un-pago-transfronterizo.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/15-payment-versus-payment-y-liquidacion-atomica.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/11-fx-del-mercado-mayorista-al-registro.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.globalfxc.org/fx_global_code.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "g20-oecd-high-level-principles-on-financial-consumer-protection-2011",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OECD"
      ],
      "title": "G20/OECD High-Level Principles on Financial Consumer Protection",
      "published": "2011",
      "publisher": "OCDE/G20",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECD-LEGAL-0394",
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/08-lectura-de-contratos.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/06-proteccion-del-cliente-y-de-sus-fondos.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/06-decision-de-producto-que-se-ofrece.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/08-interfaces-consentimiento-y-terceros.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/17-lo-que-el-sistema-no-puede-hacer.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECD-LEGAL-0394",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "g20-oecd-high-level-principles-on-financial-consumer-protection-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OECD"
      ],
      "title": "G20/OECD High-Level Principles on Financial Consumer Protection",
      "published": "2022",
      "publisher": "OECD",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECD-LEGAL-0394",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/08-conducta-de-mercado-y-proteccion-al-consumidor.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/09-reclamos-y-resolucion-de-conflictos.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/03-segmentos-y-propuesta-de-valor.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/07-politica-de-precios.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/05-catalogo-de-productos.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/06-modelo-de-precios.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/07-originacion-y-decision.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECD-LEGAL-0394",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "g20-oecd-principles-of-corporate-governance-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OECD"
      ],
      "title": "G20/OECD Principles of Corporate Governance",
      "published": "2023",
      "publisher": "OECD",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.oecd.org/corporate/principles-corporate-governance",
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/09-gobierno-corporativo.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/03-derechos-economicos-y-politicos-del-tenedor.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://www.oecd.org/corporate/principles-corporate-governance",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "gdpr-2016",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Union"
      ],
      "title": "GDPR",
      "published": "2016",
      "authority": "Unión Europea (EUR-Lex)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj",
      "used_in": [
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/16-proyecto-motor-de-evaluacion-crediticia.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "general-insurance-pricing-practices-market-study-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Conduct Authority"
      ],
      "title": "General insurance pricing practices market study",
      "published": "2020",
      "authority": "Financial Conduct Authority (FCA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fca.org.uk/publications/market-studies/ms18-1-general-insurance-pricing-practices-market-study",
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/07-politica-de-precios.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fca.org.uk/publications/market-studies/ms18-1-general-insurance-pricing-practices-market-study",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "general-principles-for-credit-reporting-2011",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "World Bank"
      ],
      "title": "General Principles for Credit Reporting",
      "published": "2011",
      "publisher": "Banco Mundial",
      "authority": "Banco Mundial",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.worldbank.org/",
      "used_in": [
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/06-nivel-de-endeudamiento.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/07-historial-crediticio.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.worldbank.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "general-principles-for-international-remittance-services-2007",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Committee on Payments and Market Infrastructures",
        "Banco Mundial"
      ],
      "title": "General principles for international remittance services",
      "published": "2007",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Pagos e Infraestructuras de Mercado (CPMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d76.htm",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/10-remesas-y-corredores-internacionales.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d76.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "getting-in-front-on-data-who-does-what-2016",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Redman, T."
      ],
      "title": "Getting in Front on Data: Who Does What",
      "published": "2016",
      "publisher": "Technics Publications",
      "authority": "Technics Publications",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/04-datos-en-un-banco.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "global-experiences-from-regulatory-sandboxes-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "World Bank"
      ],
      "title": "Global Experiences from Regulatory Sandboxes",
      "published": "2020",
      "publisher": "World Bank Group",
      "authority": "Banco Mundial",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/12-regulacion-de-la-tecnologia-financiera.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "global-financial-stability-report-2024",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Monetary Fund"
      ],
      "title": "Global Financial Stability Report",
      "published": "2024",
      "authority": "Fondo Monetario Internacional (FMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.imf.org/",
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/15-proyecto-informe-macrofinanciero.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://www.imf.org/",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "global-findex-database-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "World Bank"
      ],
      "title": "Global Findex Database",
      "published": "2021",
      "publisher": "Banco Mundial",
      "authority": "Banco Mundial",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/01-mapa-financiero-personal.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "global-internal-audit-standards-2024",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Institute of Internal Auditors"
      ],
      "title": "Global Internal Audit Standards",
      "published": "2024",
      "publisher": "IIA",
      "authority": "Institute of Internal Auditors (IIA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.theiia.org/",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/14-auditoria-interna.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.theiia.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "global-investment-returns-yearbook-2024",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Dimson, E.",
        "Marsh, P.",
        "Staunton, M."
      ],
      "title": "Global Investment Returns Yearbook",
      "published": "2024",
      "publisher": "UBS/LBS",
      "authority": "UBS/LBS",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/03-acciones.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "global-markets-in-transition-innovation-facilitators-2019",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IOSCO"
      ],
      "title": "Global Markets in Transition: Innovation Facilitators",
      "published": "2019",
      "publisher": "IOSCO",
      "authority": "Organización Internacional de Comisiones de Valores (IOSCO)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.iosco.org/library/pubdocs/pdf/IOSCOPD622.pdf",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/21-espacios-de-prueba-y-regulacion-experimental.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.iosco.org/library/pubdocs/pdf/IOSCOPD622.pdf",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "global-monitoring-report-on-non-bank-financial-intermediation-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "Global Monitoring Report on Non-Bank Financial Intermediation",
      "published": "2023",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2023/12/global-monitoring-report-on-non-bank-financial-intermediation-2023",
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/15-proyecto-informe-macrofinanciero.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/01-por-que-se-regula-la-banca.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2023/12/global-monitoring-report-on-non-bank-financial-intermediation-2023",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "global-regulatory-framework-for-crypto-asset-activities-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "Global Regulatory Framework for Crypto-asset Activities",
      "published": "2023",
      "publisher": "FSB",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2023/07/fsb-global-regulatory-framework-for-crypto-asset-activities",
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/09-criptoactivos-y-registro-distribuido.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/02-criptoactivos-no-respaldados.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/16-proyecto-evaluacion-de-un-activo-digital.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/01-el-perimetro-regulatorio.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/02-misma-actividad-mismo-riesgo.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/12-prevencion-de-lavado-y-financiamiento.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/16-regulacion-comparada-chile-y-el-mundo.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/21-espacios-de-prueba-y-regulacion-experimental.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/22-proyecto-expediente-regulatorio.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/01-alcance-y-modelo-de-negocio.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/03-perimetro-del-propio-proyecto.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/11-pagos-y-conexion-con-el-exterior.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/13-expediente-regulatorio-del-sistema.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/15-escenario-de-tension-y-continuidad.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/17-lo-que-el-sistema-no-puede-hacer.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/18-defensa-ante-el-comite.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2023/07/fsb-global-regulatory-framework-for-crypto-asset-activities",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "good-practice-for-fees-and-expenses-of-collective-investment-schemes-2016",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IOSCO"
      ],
      "title": "Good Practice for Fees and Expenses of Collective Investment Schemes",
      "published": "2016",
      "authority": "Organización Internacional de Comisiones de Valores (IOSCO)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.iosco.org/",
      "used_in": [
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/11-fondos-y-ahorro-previsional.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/05-fondos-mutuos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.iosco.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "good-practice-guidance-on-internal-controls-ethics-and-compliance-2010",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OECD"
      ],
      "title": "Good Practice Guidance on Internal Controls, Ethics, and Compliance",
      "published": "2010",
      "publisher": "OECD",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/16-programa-de-cumplimiento-integrado.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "good-practices-for-financial-consumer-protection-2017",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "World Bank"
      ],
      "title": "Good Practices for Financial Consumer Protection",
      "published": "2017",
      "publisher": "Banco Mundial",
      "authority": "Banco Mundial",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/11-cuotas-y-cronogramas-de-pago.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/08-deuda-buena-deuda-mala-y-costo-total.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/13-plan-ante-una-crisis-financiera.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/01-mapa-del-sistema-financiero.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/02-cuentas-vista-y-cuentas-de-ahorro.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/03-cuenta-corriente-y-cheques.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/04-tarjetas-de-debito.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/05-tarjetas-de-credito.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/06-lineas-de-credito.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/07-credito-de-consumo.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/12-seguros-asociados.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/13-comisiones-cae-y-costo-total.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/14-proyecto-comparador-de-productos.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/06-comercio-electronico-seguro.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/07-proteccion-de-datos-financieros.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/08-lectura-de-contratos.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/09-derechos-y-deberes-del-consumidor.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/11-renegociacion-responsable.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/12-prevencion-y-respuesta-ante-fraude.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/14-proyecto-protocolo-personal-de-seguridad.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/11-credito-de-consumo.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/15-cobranza-y-reestructuracion.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/04-apertura-y-administracion-de-cuentas.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/05-depositos-y-giros.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "good-practices-for-financial-consumer-protection-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "World Bank"
      ],
      "title": "Good Practices for Financial Consumer Protection",
      "published": "2021",
      "publisher": "World Bank Group",
      "authority": "Banco Mundial",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/15-canales-y-experiencia-del-cliente.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/08-conducta-de-mercado-y-proteccion-al-consumidor.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/09-reclamos-y-resolucion-de-conflictos.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/03-segmentos-y-propuesta-de-valor.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "green-bond-principles",
      "type": "reference",
      "authors": [
        "International Capital Market Association"
      ],
      "title": "Green Bond Principles",
      "authority": "International Capital Market Association",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.icmagroup.org/sustainable-finance",
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/11-sostenibilidad-y-banca-responsable.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.icmagroup.org/sustainable-finance",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "growth-forecast-errors-and-fiscal-multipliers-2013",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Blanchard, O.",
        "Leigh, D."
      ],
      "title": "Growth Forecast Errors and Fiscal Multipliers",
      "published": "2013",
      "authority": "American Economic Review",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/09-politica-fiscal.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.5089/9781475576443.001.a001",
      "locator": "https://doi.org/10.5089/9781475576443.001.a001",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "guidance-for-a-risk-based-approach",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "Guidance for a risk-based approach",
      "publisher": "FATF",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fatf-gafi.org/",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/12-aml-sanciones-y-regla-del-viaje.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fatf-gafi.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidance-for-firms-on-the-fair-treatment-of-vulnerable-customers-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Conduct Authority"
      ],
      "title": "Guidance for firms on the fair treatment of vulnerable customers",
      "published": "2021",
      "authority": "Financial Conduct Authority (FCA)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/04-apertura-y-administracion-de-cuentas.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "guidance-for-national-authorities-operating-the-countercyclical-capital-buff-2010",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Guidance for national authorities operating the countercyclical capital buffer",
      "published": "2010",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bcbs187.htm",
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/08-ciclos-economicos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bcbs187.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidance-on-beneficial-ownership-of-legal-persons-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "Guidance on Beneficial Ownership of Legal Persons",
      "published": "2023",
      "publisher": "FATF",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fatf-gafi.org/en/publications/Fatfrecommendations/Guidance-Beneficial-Ownership-Legal-Persons.html",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/04-conozca-a-su-cliente.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fatf-gafi.org/en/publications/Fatfrecommendations/Guidance-Beneficial-Ownership-Legal-Persons.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidance-on-correspondent-banking-services-2016",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "Guidance on correspondent banking services",
      "published": "2016",
      "publisher": "FATF",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fatf-gafi.org/",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/03-corresponsalia-bancaria.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fatf-gafi.org/",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidance-on-credit-risk-and-accounting-for-expected-credit-losses-2015",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Guidance on credit risk and accounting for expected credit losses",
      "published": "2015",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d350.htm",
      "used_in": [
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/14-provisiones-e-incumplimiento.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/15-auditoria-externa-y-control-interno.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/10-contabilidad-y-estados-financieros.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/15-prueba-de-estres-del-banco.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d350.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidance-on-cyber-resilience-for-financial-market-infrastructures-2016",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Committee on Payments and Market Infrastructures",
        "IOSCO"
      ],
      "title": "Guidance on cyber resilience for financial market infrastructures",
      "published": "2016",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Pagos e Infraestructuras de Mercado (CPMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d146.htm",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/11-riesgo-tecnologico-y-ciberseguridad.md",
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/13-disponibilidad-sla-y-observabilidad.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/13-gobernanza-bifurcaciones-y-recuperacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d146.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidance-on-digital-identity",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "Guidance on digital identity",
      "publisher": "FATF",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fatf-gafi.org/",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/11-autenticacion-reforzada-fraude-y-responsabilidad.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://www.fatf-gafi.org/",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "guidance-on-digital-identity-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "Guidance on Digital Identity",
      "published": "2020",
      "publisher": "GAFI/FATF",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fatf-gafi.org/",
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/03-robo-de-identidad.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/03-identificacion-y-conocimiento-del-cliente.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fatf-gafi.org/",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidance-on-digital-identity-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "Guidance on Digital Identity",
      "published": "2021",
      "publisher": "FATF",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fatf-gafi.org/en/publications/Financialinclusionandnpoissues/Digital-identity-guidance.html",
      "used_in": [
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/13-cumplimiento-y-prevencion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fatf-gafi.org/en/publications/Financialinclusionandnpoissues/Digital-identity-guidance.html",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidance-on-politically-exposed-persons-recommendations-12-and-22-2013",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "Guidance on Politically Exposed Persons (Recommendations 12 and 22)",
      "published": "2013",
      "publisher": "FATF",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/04-conozca-a-su-cliente.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "guidance-on-proliferation-financing-risk-assessment-and-mitigation-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "Guidance on Proliferation Financing Risk Assessment and Mitigation",
      "published": "2020",
      "publisher": "FATF",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/05-sanciones-internacionales.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "guidance-on-risk-based-supervision-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "Guidance on Risk-Based Supervision",
      "published": "2021",
      "publisher": "FATF",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/03-prevencion-de-lavado-de-activos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "guidance-on-sanctions-screening-2019",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Wolfsberg Group"
      ],
      "title": "Guidance on Sanctions Screening",
      "published": "2019",
      "authority": "Grupo Wolfsberg",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.wolfsberg-principles.com/",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/05-sanciones-internacionales.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/12-aml-sanciones-y-regla-del-viaje.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.wolfsberg-principles.com/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidance-on-supervisory-interaction-with-financial-institutions-on-risk-cult-2014",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "Guidance on Supervisory Interaction with Financial Institutions on Risk Culture",
      "published": "2014",
      "publisher": "FSB",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2014/04/140407",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/01-que-es-el-riesgo.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/16-comite-de-riesgos-e-integracion.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/09-gobierno-corporativo.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/10-personas-cultura-e-incentivos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2014/04/140407",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidelines-05-2020-on-consent-under-regulation-2016-679-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Data Protection Board"
      ],
      "title": "Guidelines 05/2020 on consent under Regulation 2016/679",
      "published": "2020",
      "publisher": "EDPB",
      "authority": "Comité Europeo de Protección de Datos (EDPB)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.edpb.europa.eu/our-work-tools/our-documents/guidelines/guidelines-052020-consent-under-regulation-2016679_en",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/05-consentimiento-ciclo-de-vida.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.edpb.europa.eu/our-work-tools/our-documents/guidelines/guidelines-052020-consent-under-regulation-2016679_en",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidelines-06-2020-on-the-interplay-of-psd2-and-the-gdpr-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Data Protection Board"
      ],
      "title": "Guidelines 06/2020 on the interplay of PSD2 and the GDPR",
      "published": "2021",
      "publisher": "EDPB",
      "authority": "Comité Europeo de Protección de Datos (EDPB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.edpb.europa.eu/our-work-tools/our-documents/guidelines/guidelines-062020-interplay-second-payment-services_en",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/09-apis-de-informacion-financiera.md",
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/12-privacidad-finalidad-y-portabilidad.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.edpb.europa.eu/our-work-tools/our-documents/guidelines/guidelines-062020-interplay-second-payment-services_en",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidelines-governing-the-protection-of-privacy-and-transborder-flows-of-pers-2013",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OECD"
      ],
      "title": "Guidelines governing the Protection of Privacy and Transborder Flows of Personal Data",
      "published": "2013",
      "publisher": "OCDE",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECD-LEGAL-0188",
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/07-proteccion-de-datos-financieros.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/13-proteccion-de-datos-y-economia-de-la-informacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECD-LEGAL-0188",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidelines-on-alternative-performance-measures-2015",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Securities and Markets Authority"
      ],
      "title": "Guidelines on Alternative Performance Measures",
      "published": "2015",
      "publisher": "ESMA",
      "authority": "Autoridad Europea de Valores y Mercados (ESMA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.esma.europa.eu/",
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/12-comunicacion-y-mercado.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.esma.europa.eu/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidelines-on-common-procedures-and-methodologies-for-srep-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Banking Authority"
      ],
      "title": "Guidelines on common procedures and methodologies for SREP",
      "published": "2022",
      "authority": "Autoridad Bancaria Europea (EBA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.eba.europa.eu/activities/single-rulebook/regulatory-activities/supervisory-review-and-evaluation-process-srep-and-pillar-2/guidelines-common-procedures-and-methodologies-supervisory-review-and-evaluation-process-srep-and",
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/01-el-modelo-de-negocio-bancario.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.eba.europa.eu/activities/single-rulebook/regulatory-activities/supervisory-review-and-evaluation-process-srep-and-pillar-2/guidelines-common-procedures-and-methodologies-supervisory-review-and-evaluation-process-srep-and",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidelines-on-common-procedures-and-methodologies-for-the-srep-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Banking Authority"
      ],
      "title": "Guidelines on common procedures and methodologies for the SREP",
      "published": "2022",
      "publisher": "EBA",
      "authority": "Autoridad Bancaria Europea (EBA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.eba.europa.eu/",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/07-proceso-supervisor-pilar-2.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.eba.europa.eu/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidelines-on-fraud-reporting-under-psd2-2018",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Banking Authority"
      ],
      "title": "Guidelines on fraud reporting under PSD2",
      "published": "2018",
      "publisher": "EBA",
      "authority": "Autoridad Bancaria Europea (EBA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.eba.europa.eu/activities/single-rulebook/regulatory-activities/payment-services-and-electronic-money/guidelines-fraud-reporting-under-psd2",
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/08-fraude-digital.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.eba.europa.eu/activities/single-rulebook/regulatory-activities/payment-services-and-electronic-money/guidelines-fraud-reporting-under-psd2",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidelines-on-institutions-stress-testing-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Banking Authority"
      ],
      "title": "Guidelines on institutions' stress testing",
      "published": "2022",
      "publisher": "EBA",
      "authority": "Autoridad Bancaria Europea (EBA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.eba.europa.eu/guidelines-stress-testing",
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/05-planificacion-estrategica-y-de-capital.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.eba.europa.eu/guidelines-stress-testing",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidelines-on-internal-governance-2017",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Banking Authority"
      ],
      "title": "Guidelines on internal governance",
      "published": "2017",
      "authority": "Autoridad Bancaria Europea (EBA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.eba.europa.eu/activities/single-rulebook/regulatory-activities/internal-governance/guidelines-internal-governance-under-crd",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/12-riesgo-de-modelo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.eba.europa.eu/activities/single-rulebook/regulatory-activities/internal-governance/guidelines-internal-governance-under-crd",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidelines-on-internal-governance-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Banking Authority"
      ],
      "title": "Guidelines on internal governance",
      "published": "2021",
      "publisher": "EBA",
      "authority": "Autoridad Bancaria Europea (EBA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.eba.europa.eu/activities/single-rulebook/regulatory-activities/internal-governance/guidelines-internal-governance-under-crd",
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/09-gobierno-corporativo.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/03-constitucion-y-gobierno.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.eba.europa.eu/activities/single-rulebook/regulatory-activities/internal-governance/guidelines-internal-governance-under-crd",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidelines-on-irrbb-and-csrbb-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Banking Authority"
      ],
      "title": "Guidelines on IRRBB and CSRBB",
      "published": "2022",
      "publisher": "EBA",
      "authority": "Autoridad Bancaria Europea (EBA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.eba.europa.eu/activities/single-rulebook/regulatory-activities/supervisory-review-and-evaluation-process-srep-0",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/05-riesgo-de-tasa-en-el-libro-de-banca.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.eba.europa.eu/activities/single-rulebook/regulatory-activities/supervisory-review-and-evaluation-process-srep-0",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidelines-on-loan-origination-and-monitoring-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Banking Authority"
      ],
      "title": "Guidelines on loan origination and monitoring",
      "published": "2020",
      "publisher": "EBA",
      "authority": "Autoridad Bancaria Europea (EBA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.eba.europa.eu/",
      "used_in": [
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/02-solicitud-y-expediente.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/04-ingresos-y-estabilidad.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/05-capacidad-de-pago.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/06-nivel-de-endeudamiento.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/07-historial-crediticio.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/08-garantias.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/09-flujo-de-caja.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/12-credito-hipotecario.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/13-credito-comercial-y-pyme.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/16-proyecto-motor-de-evaluacion-crediticia.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.eba.europa.eu/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidelines-on-management-of-non-performing-and-forborne-exposures-2018",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Banking Authority"
      ],
      "title": "Guidelines on management of non-performing and forborne exposures",
      "published": "2018",
      "publisher": "EBA",
      "authority": "Autoridad Bancaria Europea (EBA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.eba.europa.eu/",
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/11-renegociacion-responsable.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/15-cobranza-y-reestructuracion.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/08-covenants-y-seguimiento.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/13-reestructuracion-e-insolvencia.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/09-operaciones-y-pagos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.eba.europa.eu/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidelines-on-outsourcing-arrangements-2019",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Banking Authority"
      ],
      "title": "Guidelines on outsourcing arrangements",
      "published": "2019",
      "publisher": "EBA",
      "authority": "Autoridad Bancaria Europea (EBA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.eba.europa.eu/activities/single-rulebook/regulatory-activities/internal-governance/guidelines-outsourcing-arrangements",
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/14-estrategia-tecnologica.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.eba.europa.eu/activities/single-rulebook/regulatory-activities/internal-governance/guidelines-outsourcing-arrangements",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidelines-on-pd-estimation-lgd-estimation-and-treatment-of-defaulted-exposu-2017",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Banking Authority"
      ],
      "title": "Guidelines on PD estimation, LGD estimation and treatment of defaulted exposures",
      "published": "2017",
      "publisher": "EBA",
      "authority": "Autoridad Bancaria Europea (EBA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.eba.europa.eu/",
      "used_in": [
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/14-provisiones-e-incumplimiento.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.eba.europa.eu/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidelines-on-product-oversight-and-governance-arrangements-2015",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Banking Authority"
      ],
      "title": "Guidelines on product oversight and governance arrangements",
      "published": "2015",
      "publisher": "EBA",
      "authority": "Autoridad Bancaria Europea (EBA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.eba.europa.eu/activities/single-rulebook/regulatory-activities/consumer-protection/guidelines-product-oversight-and-governance-arrangements-retail-banking-products",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/08-conducta-de-mercado-y-proteccion-al-consumidor.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/05-catalogo-de-productos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.eba.europa.eu/activities/single-rulebook/regulatory-activities/consumer-protection/guidelines-product-oversight-and-governance-arrangements-retail-banking-products",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidelines-on-sound-remuneration-policies-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Banking Authority"
      ],
      "title": "Guidelines on sound remuneration policies",
      "published": "2021",
      "publisher": "EBA",
      "authority": "Autoridad Bancaria Europea (EBA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.eba.europa.eu/activities/single-rulebook/regulatory-activities/remuneration/guidelines-sound-remuneration-policies-under-crd",
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/10-personas-cultura-e-incentivos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.eba.europa.eu/activities/single-rulebook/regulatory-activities/remuneration/guidelines-sound-remuneration-policies-under-crd",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidelines-on-strong-customer-authentication-2019",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Banking Authority"
      ],
      "title": "Guidelines on Strong Customer Authentication",
      "published": "2019",
      "authority": "Autoridad Bancaria Europea (EBA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.eba.europa.eu/publications-and-media/press-releases/eba-publishes-opinion-elements-strong-customer-authentication",
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/10-tarjetas-y-adquirencia.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.eba.europa.eu/publications-and-media/press-releases/eba-publishes-opinion-elements-strong-customer-authentication",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidelines-on-the-range-of-scenarios-to-be-used-in-recovery-plans-2014",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Banking Authority"
      ],
      "title": "Guidelines on the range of scenarios to be used in recovery plans",
      "published": "2014",
      "publisher": "EBA",
      "authority": "Autoridad Bancaria Europea (EBA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.eba.europa.eu/activities/single-rulebook/regulatory-activities/recovery-resolution-and-dgs/guidelines-range",
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/13-gestion-de-crisis.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/17-simulacion-de-una-crisis.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.eba.europa.eu/activities/single-rulebook/regulatory-activities/recovery-resolution-and-dgs/guidelines-range",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidelines-prudential-treatment-of-problem-assets-2017",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Guidelines: Prudential treatment of problem assets",
      "published": "2017",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d403.htm",
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/12-amortizacion-basica.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d403.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "guidelines-sound-management-of-risks-related-to-money-laundering-and-financi-2016",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Guidelines: Sound management of risks related to money laundering and financing of terrorism — General Guide to Account Opening",
      "published": "2016",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d353.htm",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/04-conozca-a-su-cliente.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d353.htm",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "high-level-principles-on-financial-consumer-protection-2011",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OECD",
        "G20"
      ],
      "title": "High-Level Principles on Financial Consumer Protection",
      "published": "2011",
      "publisher": "OCDE",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.oecd.org/finance/financial-education",
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/09-derechos-y-deberes-del-consumidor.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://www.oecd.org/finance/financial-education",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "high-level-recommendations-for-the-regulation-supervision-and-oversight-of-g-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "High-level Recommendations for the Regulation, Supervision and Oversight of Global Stablecoin Arrangements",
      "published": "2023",
      "publisher": "FSB",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2023/07/high-level-recommendations-for-the-regulation-supervision-and-oversight-of-global-stablecoin-arrangements-final-report",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/14-stablecoins-y-pagos-internacionales.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/01-taxonomia-de-los-activos-digitales.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/03-stablecoins-tipologias-y-mecanica-de-la-paridad.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/04-reservas-composicion-calidad-y-verificacion.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/05-redencion-el-derecho-el-proceso-y-la-cola.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/05-regimen-de-emisores.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/18-mica-obligaciones-reservas-y-supervision.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2023/07/high-level-recommendations-for-the-regulation-supervision-and-oversight-of-global-stablecoin-arrangements-final-report",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "holdings-of-cryptocurrencies-ifrs-interpretations-committee-agenda-decision-2019",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IFRS Foundation"
      ],
      "title": "Holdings of Cryptocurrencies — IFRS Interpretations Committee Agenda Decision",
      "published": "2019",
      "publisher": "IFRS",
      "authority": "IFRS Foundation",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.ifrs.org/content/dam/ifrs/supporting-implementation/agenda-decisions/2019/holdings-of-cryptocurrencies-june-2019.pdf",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/15-contabilidad-tributacion-y-balance.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.ifrs.org/content/dam/ifrs/supporting-implementation/agenda-decisions/2019/holdings-of-cryptocurrencies-june-2019.pdf",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "how-big-banks-fail-and-what-to-do-about-it-2011",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Duffie, D."
      ],
      "title": "How Big Banks Fail and What to Do about It",
      "published": "2011",
      "publisher": "Princeton University Press",
      "authority": "Princeton University Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/07-compensacion-y-liquidacion.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no respondió a la consulta"
    },
    {
      "id": "how-many-stocks-make-a-diversified-portfolio-1987",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Statman, M."
      ],
      "title": "How Many Stocks Make a Diversified Portfolio?",
      "published": "1987",
      "authority": "Journal of Financial and Quantitative Analysis",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/09-diversificacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.2307/2330969",
      "locator": "https://doi.org/10.2307/2330969",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "how-much-can-i-spend-in-retirement-2018",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Pfau, W."
      ],
      "title": "How Much Can I Spend in Retirement?",
      "published": "2018",
      "publisher": "Retirement Researcher Media",
      "authority": "Retirement Researcher Media",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/12-prevision-y-retiro.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781945640025",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781945640025",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "ias-2-inventories",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IFRS Foundation"
      ],
      "title": "IAS 2 Inventories",
      "publisher": "IFRS",
      "authority": "IFRS Foundation",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-2-inventories",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/15-contabilidad-tributacion-y-balance.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-2-inventories",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "ias-38-intangible-assets",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IFRS Foundation"
      ],
      "title": "IAS 38 Intangible Assets",
      "publisher": "IFRS",
      "authority": "IFRS Foundation",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-38-intangible-assets",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/15-contabilidad-tributacion-y-balance.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-38-intangible-assets",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "icma-rule-book",
      "type": "reference",
      "authors": [
        "International Capital Market Association"
      ],
      "title": "ICMA Rule Book",
      "authority": "International Capital Market Association",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.icmagroup.org/",
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/05-interes-simple.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/01-tasas-nominales-y-efectivas.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.icmagroup.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "identitytheft-gov-recovery-plan",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Federal Trade Commission"
      ],
      "title": "IdentityTheft.gov — Recovery Plan",
      "publisher": "FTC",
      "authority": "Federal Trade Commission (FTC)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.identitytheft.gov/",
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/03-robo-de-identidad.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.identitytheft.gov/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "implementation-and-effects-of-the-g20-financial-regulatory-reforms",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "Implementation and Effects of the G20 Financial Regulatory Reforms",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/02-arquitectura-regulatoria-internacional.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "implementing-technical-standards-on-pillar-3-disclosures",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Banking Authority"
      ],
      "title": "Implementing Technical Standards on Pillar 3 disclosures",
      "publisher": "EBA",
      "authority": "Autoridad Bancaria Europea (EBA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.eba.europa.eu/activities/single-rulebook/regulatory-activities/transparency-and-pillar-3/implementing-technical-standards-institutions-public-disclosures-information-referred-titles-ii-and",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/11-disciplina-de-mercado-pilar-3.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.eba.europa.eu/activities/single-rulebook/regulatory-activities/transparency-and-pillar-3/implementing-technical-standards-institutions-public-disclosures-information-referred-titles-ii-and",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "incoterms-2020-2019",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Chamber of Commerce"
      ],
      "title": "Incoterms 2020",
      "published": "2019",
      "publisher": "ICC",
      "authority": "Cámara de Comercio Internacional (ICC)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://iccwbo.org/business-solutions/incoterms-rules",
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/14-comercio-exterior.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://iccwbo.org/business-solutions/incoterms-rules",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "inflation-targeting-lessons-from-the-international-experience-1999",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Bernanke, B.",
        "Laubach, T.",
        "Mishkin, F.",
        "Posen, A."
      ],
      "title": "Inflation Targeting: Lessons from the International Experience",
      "published": "1999",
      "publisher": "Princeton University Press",
      "authority": "Princeton University Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/06-inflacion.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "influence-the-psychology-of-persuasion-2021",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Cialdini, R."
      ],
      "title": "Influence: The Psychology of Persuasion",
      "published": "2021",
      "publisher": "Harper Business",
      "authority": "Harper Business",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/01-amenazas-y-habitos-seguros.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/02-phishing-y-suplantacion.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/04-estafas-digitales.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "informe-de-estabilidad-financiera",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Banco Central de Chile"
      ],
      "title": "Informe de Estabilidad Financiera",
      "publisher": "BCCh",
      "authority": "Banco Central de Chile",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bcentral.cl/areas/estabilidad-financiera",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/15-estabilidad-financiera-y-vigilancia.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bcentral.cl/areas/estabilidad-financiera",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "informes-anuales-sobre-transformacion-de-redes-de-sucursales",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Deloitte",
        "McKinsey"
      ],
      "title": "Informes anuales sobre transformación de redes de sucursales",
      "authority": "Deloitte",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/11-caja-y-sucursales.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "informes-de-avance-de-la-hoja-de-ruta-del-g20",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "Informes de avance de la hoja de ruta del G20",
      "publisher": "FSB",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/work-of-the-fsb/financial-innovation-and-structural-change/cross-border-payments",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/13-interconexion-de-pagos-inmediatos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/work-of-the-fsb/financial-innovation-and-structural-change/cross-border-payments",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "informes-sobre-remesas-y-desarrollo-rural",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Fondo Internacional de Desarrollo Agrícola"
      ],
      "title": "Informes sobre remesas y desarrollo rural",
      "authority": "FIDA",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.ifad.org/",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/10-remesas-y-corredores-internacionales.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.ifad.org/",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "ingenieria-economica-2018",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Blank, L.",
        "Tarquin, A."
      ],
      "title": "Ingeniería económica",
      "published": "2018",
      "publisher": "McGraw-Hill",
      "authority": "McGraw-Hill",
      "amendable": true,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/01-diagnostico-y-operaciones-esenciales.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/02-fracciones-decimales-y-razones.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/03-porcentajes-en-decisiones-financieras.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/08-valor-del-dinero-en-el-tiempo.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/08-valor-actual-neto.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/09-tasa-interna-de-retorno.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/10-payback-y-rentabilidad.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9789586009669",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9789586009669",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "inherent-trade-offs-in-the-fair-determination-of-risk-scores-2017",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Kleinberg, J.",
        "Mullainathan, S.",
        "Raghavan, M."
      ],
      "title": "Inherent Trade-Offs in the Fair Determination of Risk Scores",
      "published": "2017",
      "authority": "ITCS 2017",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/11-etica-algoritmica-y-sesgo.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "iniciativas-de-innovacion-financiera-y-normativa-de-la-ley-21-521",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Iniciativas de innovación financiera y normativa de la Ley 21.521",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/21-espacios-de-prueba-y-regulacion-experimental.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "inside-the-black-box-the-credit-channel-of-monetary-policy-transmission-1995",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Bernanke, B.",
        "Gertler, M."
      ],
      "title": "Inside the Black Box: The Credit Channel of Monetary Policy Transmission",
      "published": "1995",
      "authority": "Journal of Economic Perspectives",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/14-transmision-de-tasas-a-hogares-y-empresas.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.3386/w5146",
      "locator": "https://doi.org/10.3386/w5146",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "inside-the-regulatory-sandbox-effects-on-fintech-funding-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "Inside the regulatory sandbox: effects on fintech funding",
      "published": "2020",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/work901.htm",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/21-espacios-de-prueba-y-regulacion-experimental.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/work901.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "insurance-core-principles-2019",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Association of Insurance Supervisors"
      ],
      "title": "Insurance Core Principles",
      "published": "2019",
      "publisher": "IAIS",
      "authority": "Asociación Internacional de Supervisores de Seguros (IAIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.iaisweb.org/",
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/11-seguros-y-proteccion-patrimonial.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/12-seguros-asociados.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.iaisweb.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "intelligent-credit-scoring-2017",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Siddiqi, N."
      ],
      "title": "Intelligent Credit Scoring",
      "published": "2017",
      "publisher": "Wiley",
      "authority": "Wiley",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/07-historial-crediticio.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/10-scoring.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/12-riesgo-de-modelo.md",
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/07-credito-digital-y-datos-alternativos.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/07-originacion-y-decision.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/08-modelos-de-riesgo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781119282396",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781119282396",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "interest-rate-risk-in-the-banking-book-2016",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Interest rate risk in the banking book",
      "published": "2016",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d368.htm",
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/10-politica-monetaria.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/11-duracion-y-convexidad.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/12-tesoreria.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/05-riesgo-de-tasa-en-el-libro-de-banca.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/07-proceso-supervisor-pilar-2.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/04-rentabilidad-y-asignacion.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/11-tesoreria-y-balance.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d368.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "interlinking-payment-systems-and-the-role-of-application-programming-interfa-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Committee on Payments and Market Infrastructures"
      ],
      "title": "Interlinking payment systems and the role of application programming interfaces",
      "published": "2022",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Pagos e Infraestructuras de Mercado (CPMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d205.htm",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/13-interconexion-de-pagos-inmediatos.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/11-interoperabilidad-y-puentes.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d205.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "intermediate-accounting-2020",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Kieso, D.",
        "Weygandt, J.",
        "Warfield, T."
      ],
      "title": "Intermediate Accounting",
      "published": "2020",
      "publisher": "Wiley",
      "authority": "Wiley",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/10-contabilidad-y-estados-financieros.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781119503682",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781119503682",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "intermediate-accounting-2022",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Kieso, D.",
        "Weygandt, J.",
        "Warfield, T."
      ],
      "title": "Intermediate Accounting",
      "published": "2022",
      "publisher": "Wiley",
      "authority": "Wiley",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/01-lenguaje-contable.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/02-ecuacion-contable.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/03-activos.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/04-pasivos.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/05-patrimonio.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/06-ingresos-costos-y-gastos.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/07-registro-de-transacciones.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/08-libro-diario-y-mayor.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/09-balance-de-comprobacion.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/10-estado-de-situacion-financiera.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/11-estado-de-resultados.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/12-estado-de-flujo-de-efectivo.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/13-depreciaciones-y-provisiones.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/15-proyecto-estados-financieros-completos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781394254439",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781394254439",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "intermediate-microeconomics-2014",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Varian, H."
      ],
      "title": "Intermediate Microeconomics",
      "published": "2014",
      "publisher": "Norton",
      "authority": "Norton",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/03-elasticidad.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780393928624",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780393928624",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "internal-control-integrated-framework-2013",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "COSO"
      ],
      "title": "Internal Control — Integrated Framework",
      "published": "2013",
      "publisher": "Committee of Sponsoring Organizations",
      "authority": "COSO",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.coso.org/",
      "used_in": [
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/08-libro-diario-y-mayor.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/09-balance-de-comprobacion.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/01-modelo-operativo-de-un-banco.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/05-depositos-y-giros.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/08-conciliacion-bancaria.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/10-riesgo-operacional.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/14-auditoria-interna.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/15-auditoria-externa-y-control-interno.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.coso.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "international-economics-theory-and-policy-2018",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Krugman, P.",
        "Obstfeld, M.",
        "Melitz, M."
      ],
      "title": "International Economics: Theory and Policy",
      "published": "2018",
      "publisher": "Pearson",
      "authority": "Pearson",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/07-riesgo-de-moneda.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no respondió a la consulta"
    },
    {
      "id": "international-economics-theory-and-policy-2022",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Krugman, P.",
        "Obstfeld, M.",
        "Melitz, M."
      ],
      "title": "International Economics: Theory and Policy",
      "published": "2022",
      "publisher": "Pearson",
      "authority": "Pearson",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/13-tipo-de-cambio.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781405883405",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781405883405",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "international-standards-on-combating-money-laundering-and-the-financing-of-t-2012",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "International Standards on Combating Money Laundering and the Financing of Terrorism & Proliferation — The FATF Recommendations",
      "published": "2012",
      "publisher": "FATF",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.fatf-gafi.org/en/publications/Fatfrecommendations/Fatf-recommendations.html",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/03-prevencion-de-lavado-de-activos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://www.fatf-gafi.org/en/publications/Fatfrecommendations/Fatf-recommendations.html",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "internet-organised-crime-threat-assessment-iocta-2024",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Europol"
      ],
      "title": "Internet Organised Crime Threat Assessment (IOCTA)",
      "published": "2024",
      "publisher": "Europol",
      "authority": "Europol",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/01-amenazas-y-habitos-seguros.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/02-phishing-y-suplantacion.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/04-estafas-digitales.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/12-prevencion-y-respuesta-ante-fraude.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/06-transferencias.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "introduction-to-banking-2021",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Casu, B.",
        "Girardone, C.",
        "Molyneux, P."
      ],
      "title": "Introduction to Banking",
      "published": "2021",
      "publisher": "Pearson",
      "authority": "Pearson",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/01-mapa-del-sistema-financiero.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/02-cuentas-vista-y-cuentas-de-ahorro.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/03-cuenta-corriente-y-cheques.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/04-tarjetas-de-debito.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/06-lineas-de-credito.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/07-credito-de-consumo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781292240350",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781292240350",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "introduction-to-financial-accounting-2013",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Horngren, C.",
        "Sundem, G.",
        "Elliott, J."
      ],
      "title": "Introduction to Financial Accounting",
      "published": "2013",
      "publisher": "Pearson",
      "authority": "Pearson",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/01-lenguaje-contable.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/02-ecuacion-contable.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/07-registro-de-transacciones.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/08-libro-diario-y-mayor.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/09-balance-de-comprobacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780133251494",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780133251494",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "investment-policy-statement-guidance-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "CFA Institute"
      ],
      "title": "Investment Policy Statement guidance",
      "published": "2023",
      "authority": "CFA Institute",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/14-seguimiento-y-rebalanceo.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "investment-science-2013",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Luenberger, D."
      ],
      "title": "Investment Science",
      "published": "2013",
      "publisher": "Oxford University Press",
      "authority": "Oxford University Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/04-anualidades-vencidas.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780199740086",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780199740086",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "investment-valuation-2012",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Damodaran, A."
      ],
      "title": "Investment Valuation",
      "published": "2012",
      "publisher": "Wiley",
      "authority": "Wiley",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/08-valor-del-dinero-en-el-tiempo.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/09-valor-presente.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/06-perpetuidades.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/08-valor-actual-neto.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/09-tasa-interna-de-retorno.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/10-payback-y-rentabilidad.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/12-sensibilidad.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/13-escenarios-y-simulacion.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/15-proyecto-motor-de-valoracion.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/03-acciones.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/11-analisis-fundamental.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/09-flujo-de-caja.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/05-estructura-y-costo-de-capital.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/06-decisiones-de-inversion.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/10-valoracion-de-empresas.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/11-fusiones-y-adquisiciones.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/01-alcance-del-proyecto.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781280590467",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781280590467",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "investments-2023",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Bodie, Z.",
        "Kane, A.",
        "Marcus, A."
      ],
      "title": "Investments",
      "published": "2023",
      "publisher": "McGraw-Hill",
      "authority": "McGraw-Hill",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/02-fracciones-decimales-y-razones.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/04-variaciones-porcentuales-e-indices.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/06-interes-compuesto.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/10-valor-futuro.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/06-ahorro-y-automatizacion.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/12-prevision-y-retiro.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/10-depositos-a-plazo.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/11-fondos-y-ahorro-previsional.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/01-objetivos-y-perfil-de-riesgo.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/02-mercados-e-intermediarios.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/03-acciones.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/04-bonos.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/05-fondos-mutuos.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/06-etf.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/07-divisas-y-commodities.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/08-riesgo-y-rentabilidad.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/09-diversificacion.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/10-construccion-de-portafolios.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/14-seguimiento-y-rebalanceo.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/15-proyecto-cartera-simulada.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780077861674",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780077861674",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "investor-protection-and-financial-fraud-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IOSCO"
      ],
      "title": "Investor Protection and Financial Fraud",
      "published": "2020",
      "authority": "Organización Internacional de Comisiones de Valores (IOSCO)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.iosco.org/",
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/04-estafas-digitales.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.iosco.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "isa-240-the-auditor-s-responsibilities-relating-to-fraud-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IAASB"
      ],
      "title": "ISA 240: The Auditor's Responsibilities Relating to Fraud",
      "published": "2021",
      "authority": "IAASB (IFAC)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.iaasb.org/",
      "used_in": [
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/07-registro-de-transacciones.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/08-conciliacion-bancaria.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.iaasb.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "isa-330-the-auditor-s-responses-to-assessed-risks-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IAASB"
      ],
      "title": "ISA 330: The Auditor's Responses to Assessed Risks",
      "published": "2021",
      "authority": "IAASB (IFAC)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.iaasb.org/",
      "used_in": [
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/08-libro-diario-y-mayor.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/08-conciliacion-bancaria.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.iaasb.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "isa-520-analytical-procedures-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IAASB"
      ],
      "title": "ISA 520: Analytical Procedures",
      "published": "2021",
      "authority": "IAASB (IFAC)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.iaasb.org/",
      "used_in": [
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/09-balance-de-comprobacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.iaasb.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "isda-master-agreement",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Swaps and Derivatives Association"
      ],
      "title": "ISDA Master Agreement",
      "authority": "ISDA",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/09-derivados-y-coberturas.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "iso-10002-quality-management-customer-satisfaction-guidelines-for-complaints-2018",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "ISO"
      ],
      "title": "ISO 10002: Quality management — Customer satisfaction — Guidelines for complaints handling",
      "published": "2018",
      "publisher": "ISO",
      "authority": "Organización Internacional de Normalización (ISO)",
      "amendable": true,
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/09-reclamos-y-resolucion-de-conflictos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "iso-22301-security-and-resilience-business-continuity-management-systems-2019",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "ISO"
      ],
      "title": "ISO 22301: Security and resilience — Business continuity management systems",
      "published": "2019",
      "publisher": "ISO",
      "authority": "Organización Internacional de Normalización (ISO)",
      "amendable": true,
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/16-continuidad-y-eficiencia-operativa.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "iso-22739-blockchain-and-distributed-ledger-technologies-vocabulary",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "ISO",
        "TC 307"
      ],
      "title": "ISO 22739: Blockchain and distributed ledger technologies — Vocabulary",
      "publisher": "ISO",
      "authority": "Organización Internacional de Normalización (ISO)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.iso.org/standard/82208.html",
      "used_in": [
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/04-transacciones-bloques-nodos-y-estado.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.iso.org/standard/82208.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "iso-31000-risk-management-guidelines-2018",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "ISO"
      ],
      "title": "ISO 31000: Risk management — Guidelines",
      "published": "2018",
      "publisher": "ISO",
      "authority": "Organización Internacional de Normalización (ISO)",
      "amendable": true,
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/02-taxonomia-de-riesgos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "iso-37301-compliance-management-systems-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "ISO"
      ],
      "title": "ISO 37301: Compliance management systems",
      "published": "2021",
      "publisher": "ISO",
      "authority": "Organización Internacional de Normalización (ISO)",
      "amendable": true,
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/16-programa-de-cumplimiento-integrado.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "iso-8000-data-quality-2015",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "ISO"
      ],
      "title": "ISO 8000: Data quality",
      "published": "2015",
      "publisher": "ISO",
      "authority": "Organización Internacional de Normalización (ISO)",
      "amendable": true,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/04-datos-en-un-banco.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "iso-iec-27001-information-security-management-systems-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "ISO",
        "IEC"
      ],
      "title": "ISO/IEC 27001: Information security management systems",
      "published": "2022",
      "publisher": "ISO",
      "authority": "Organización Internacional de Normalización (ISO)",
      "amendable": true,
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/11-riesgo-tecnologico-y-ciberseguridad.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "iso-iec-27002-information-security-controls-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "ISO",
        "IEC"
      ],
      "title": "ISO/IEC 27002: Information security controls",
      "published": "2022",
      "authority": "Organización Internacional de Normalización (ISO)",
      "amendable": true,
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/14-proyecto-protocolo-personal-de-seguridad.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "iso-iec-27701-privacy-information-management-2019",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "ISO",
        "IEC"
      ],
      "title": "ISO/IEC 27701: Privacy Information Management",
      "published": "2019",
      "authority": "Organización Internacional de Normalización (ISO)",
      "amendable": true,
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/07-proteccion-de-datos-financieros.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "issues-in-the-governance-of-central-banks-2009",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "Issues in the Governance of Central Banks",
      "published": "2009",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/othp04.htm",
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/11-bancos-centrales.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/othp04.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "issues-paper-on-insurance-sector-operational-resilience-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Association of Insurance Supervisors"
      ],
      "title": "Issues paper on insurance sector operational resilience",
      "published": "2023",
      "publisher": "IAIS",
      "authority": "Asociación Internacional de Supervisores de Seguros (IAIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.iais.org/",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/09-apis-de-informacion-financiera.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.iais.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "it-doesn-t-matter-2003",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Carr, N."
      ],
      "title": "IT Doesn't Matter",
      "published": "2003",
      "authority": "Harvard Business Review",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/14-estrategia-tecnologica.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "key-attributes-of-effective-resolution-regimes-for-financial-institutions-2014",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "Key Attributes of Effective Resolution Regimes for Financial Institutions",
      "published": "2014",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2014/10/r_141015",
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/11-bancos-centrales.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/12-resolucion-bancaria-y-seguro-de-depositos.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/13-gestion-de-crisis.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/17-simulacion-de-una-crisis.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/16-resolucion-ordenada-y-salida.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2014/10/r_141015",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "las-recomendaciones-del-gafi",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "Las Recomendaciones del GAFI",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.fatf-gafi.org/en/publications/Fatfrecommendations/Fatf-recommendations.html",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/12-aml-sanciones-y-regla-del-viaje.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fatf-gafi.org/en/publications/Fatfrecommendations/Fatf-recommendations.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "legislative-guide-on-insolvency-law-2005",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "UNCITRAL"
      ],
      "title": "Legislative Guide on Insolvency Law",
      "published": "2005",
      "publisher": "Naciones Unidas",
      "authority": "UNCITRAL (Naciones Unidas)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://uncitral.un.org/",
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/13-reestructuracion-e-insolvencia.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://uncitral.un.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "ley-19-628-sobre-proteccion-de-la-vida-privada",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Biblioteca del Congreso Nacional de Chile"
      ],
      "title": "Ley 19.628 sobre protección de la vida privada",
      "authority": "Biblioteca del Congreso Nacional de Chile",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bcn.cl/leychile/navegar?idNorma=141599",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/13-proteccion-de-datos-y-economia-de-la-informacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bcn.cl/leychile/navegar?idNorma=141599",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "ley-21-521-que-promueve-la-competencia-e-inclusion-financiera-a-traves-de-la",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Biblioteca del Congreso Nacional de Chile"
      ],
      "title": "Ley 21.521 que promueve la competencia e inclusión financiera a través de la innovación y tecnología en la prestación de servicios financieros",
      "authority": "Biblioteca del Congreso Nacional de Chile",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bcn.cl/leychile/navegar?idNorma=1187323",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/01-taxonomia-de-los-activos-digitales.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/09-dinero-electronico-el-regimen-que-ya-existia.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/01-el-perimetro-regulatorio.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/03-calificacion-de-un-instrumento-digital.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/04-autorizacion-registro-y-supervision.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/16-regulacion-comparada-chile-y-el-mundo.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/03-perimetro-del-propio-proyecto.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/06-decision-de-producto-que-se-ofrece.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/08-interfaces-consentimiento-y-terceros.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bcn.cl/leychile/navegar?idNorma=1187323",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "ley-bitcoin-y-sus-reformas",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Asamblea Legislativa de la República de El Salvador"
      ],
      "title": "Ley Bitcoin y sus reformas",
      "authority": "Asamblea Legislativa de El Salvador",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.asamblea.gob.sv/",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/20-el-salvador-bitcoin-chivo-y-activos-digitales.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "no se pudo abrir el enlace desde el equipo que revalidó (red o TLS)",
      "locator": "https://www.asamblea.gob.sv/",
      "http_status": 0
    },
    {
      "id": "ley-de-emision-de-activos-digitales-y-registro-de-proveedores",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión Nacional de Activos Digitales"
      ],
      "title": "Ley de Emisión de Activos Digitales y registro de proveedores",
      "publisher": "CNAD",
      "authority": "Comisión Nacional de Activos Digitales (El Salvador)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cnad.gob.sv/",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/20-el-salvador-bitcoin-chivo-y-activos-digitales.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cnad.gob.sv/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "ley-n-o-19-628-sobre-proteccion-de-la-vida-privada-y-su-normativa-sucesora-e",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Biblioteca del Congreso Nacional de Chile"
      ],
      "title": "Ley N.º 19.628 sobre protección de la vida privada y su normativa sucesora en materia de datos personales",
      "authority": "Biblioteca del Congreso Nacional de Chile",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bcn.cl/leychile",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/05-consentimiento-ciclo-de-vida.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bcn.cl/leychile",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "ley-n-o-19-628-sobre-proteccion-de-la-vida-privada-y-su-normativa-sucesora-s",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Biblioteca del Congreso Nacional de Chile"
      ],
      "title": "Ley N.º 19.628 sobre protección de la vida privada y su normativa sucesora sobre datos personales",
      "authority": "Biblioteca del Congreso Nacional de Chile",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bcn.cl/leychile",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/12-privacidad-finalidad-y-portabilidad.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bcn.cl/leychile",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "ley-n-o-19-913-que-crea-la-unidad-de-analisis-financiero",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Biblioteca del Congreso Nacional de Chile"
      ],
      "title": "Ley N.º 19.913, que crea la Unidad de Análisis Financiero",
      "authority": "Biblioteca del Congreso Nacional de Chile",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bcn.cl/leychile",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/03-sistema-de-finanzas-abiertas-de-chile.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bcn.cl/leychile",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "ley-n-o-21-521-que-promueve-la-competencia-e-inclusion-financiera-a-traves-d",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Biblioteca del Congreso Nacional de Chile"
      ],
      "title": "Ley N.º 21.521, que promueve la competencia e inclusión financiera a través de la innovación y tecnología en la prestación de servicios financieros",
      "authority": "Biblioteca del Congreso Nacional de Chile",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bcn.cl/leychile",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/03-sistema-de-finanzas-abiertas-de-chile.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bcn.cl/leychile",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "liquidity-in-core-government-bond-markets-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "Liquidity in Core Government Bond Markets",
      "published": "2022",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2022/10/liquidity-in-core-government-bond-markets",
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/06-etf.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2022/10/liquidity-in-core-government-bond-markets",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "liquidity-transfer-pricing-a-guide-to-better-practice-2011",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Grant, J."
      ],
      "title": "Liquidity transfer pricing: a guide to better practice",
      "published": "2011",
      "authority": "BIS Occasional Paper 10",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/fsi/fsipapers10.htm",
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/12-tesoreria.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/04-rentabilidad-y-asignacion.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/06-modelo-de-precios.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores",
      "locator": "https://www.bis.org/fsi/fsipapers10.htm"
    },
    {
      "id": "lombard-street-a-description-of-the-money-market-1873",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Bagehot, W."
      ],
      "title": "Lombard Street: A Description of the Money Market",
      "published": "1873",
      "authority": "Bagehot, W.",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/11-bancos-centrales.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no respondió a la consulta"
    },
    {
      "id": "luck-versus-skill-in-the-cross-section-of-mutual-fund-returns-2010",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Fama, E.",
        "French, K."
      ],
      "title": "Luck versus Skill in the Cross-Section of Mutual Fund Returns",
      "published": "2010",
      "authority": "Journal of Finance",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/08-riesgo-y-rentabilidad.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1111/j.1540-6261.2010.01598.x",
      "locator": "https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.2010.01598.x",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "machine-learning-for-irb-models-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Banking Authority"
      ],
      "title": "Machine Learning for IRB models",
      "published": "2023",
      "publisher": "EBA",
      "authority": "Autoridad Bancaria Europea (EBA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.eba.europa.eu/",
      "used_in": [
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/10-scoring.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.eba.europa.eu/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "macroeconomia-2021",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Blanchard, O."
      ],
      "title": "Macroeconomía",
      "published": "2021",
      "publisher": "Pearson",
      "authority": "Pearson",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/04-variaciones-porcentuales-e-indices.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/07-inflacion-y-poder-adquisitivo.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/02-oferta-y-demanda.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/05-producto-e-ingreso-nacional.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/06-inflacion.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/07-empleo-y-desempleo.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/08-ciclos-economicos.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/09-politica-fiscal.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/10-politica-monetaria.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/13-tipo-de-cambio.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9788815127983",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9788815127983",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "macrofinancial-stress-testing-principles-and-practices-2012",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Monetary Fund"
      ],
      "title": "Macrofinancial Stress Testing: Principles and Practices",
      "published": "2012",
      "publisher": "IMF",
      "authority": "Fondo Monetario Internacional (FMI)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/13-pruebas-de-estres.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/15-prueba-de-estres-del-banco.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "macroprudential-policy-an-organizing-framework-2011",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Monetary Fund"
      ],
      "title": "Macroprudential Policy: An Organizing Framework",
      "published": "2011",
      "authority": "Fondo Monetario Internacional (FMI)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/05-capacidad-de-pago.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/12-credito-hipotecario.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "managing-bank-capital-2000",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Matten, C."
      ],
      "title": "Managing Bank Capital",
      "published": "2000",
      "publisher": "Wiley",
      "authority": "Wiley",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/14-capital-economico-y-asignacion.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/04-rentabilidad-y-asignacion.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/07-politica-de-precios.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/01-alcance-del-proyecto.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/06-modelo-de-precios.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780471851967",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780471851967",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "managing-credit-risk-2008",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Caouette, J.",
        "Altman, E.",
        "Narayanan, P.",
        "Nimmo, R."
      ],
      "title": "Managing Credit Risk",
      "published": "2008",
      "publisher": "Wiley",
      "authority": "Wiley",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/01-ciclo-de-vida-del-credito.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/02-solicitud-y-expediente.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/08-garantias.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/09-flujo-de-caja.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/13-credito-comercial-y-pyme.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/03-riesgo-de-credito-de-cartera.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/02-analisis-de-estados-financieros-de-empresas.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/07-credito-corporativo-y-estructuracion.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/08-covenants-y-seguimiento.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/08-modelos-de-riesgo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781118366547",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781118366547",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "managing-foreign-exchange-risk-in-emerging-markets-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Monetary Fund"
      ],
      "title": "Managing Foreign Exchange Risk in Emerging Markets",
      "published": "2020",
      "publisher": "IMF Working Papers",
      "authority": "Fondo Monetario Internacional (FMI)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/07-riesgo-de-moneda.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "managing-the-risks-of-organizational-accidents-1997",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Reason, J."
      ],
      "title": "Managing the Risks of Organizational Accidents",
      "published": "1997",
      "publisher": "Ashgate",
      "authority": "Ashgate",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/13-analisis-de-incidentes.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ediciones de la obra encontrada"
    },
    {
      "id": "marco-conceptual-para-la-informacion-financiera-2018",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IFRS Foundation"
      ],
      "title": "Marco Conceptual para la Información Financiera",
      "published": "2018",
      "authority": "IFRS Foundation",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.ifrs.org/",
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/09-patrimonio-y-balance-personal.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/01-lenguaje-contable.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/02-ecuacion-contable.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/03-activos.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/04-pasivos.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/05-patrimonio.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.ifrs.org/",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "margin-requirements-for-non-centrally-cleared-derivatives-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Margin requirements for non-centrally cleared derivatives",
      "published": "2020",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d499.htm",
      "used_in": [
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/14-colateral-y-garantias-tokenizadas.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d499.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "market-liquidity-and-funding-liquidity-2009",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Brunnermeier, M.",
        "Pedersen, L."
      ],
      "title": "Market Liquidity and Funding Liquidity",
      "published": "2009",
      "authority": "Review of Financial Studies",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/05-flujo-de-caja-personal.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.3386/w12939",
      "locator": "https://doi.org/10.3386/w12939",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "markets-in-crypto-assets-regulation-micar",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Autoridad Bancaria Europea"
      ],
      "title": "Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCAR)",
      "publisher": "EBA",
      "authority": "Autoridad Bancaria Europea (EBA)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.eba.europa.eu/markets-crypto-assets",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/17-mica-perimetro-activos-y-participantes.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.eba.europa.eu/markets-crypto-assets",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "mastering-metrics-the-path-from-cause-to-effect-2014",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Angrist, J.",
        "Pischke, J."
      ],
      "title": "Mastering 'Metrics: The Path from Cause to Effect",
      "published": "2014",
      "publisher": "Princeton University Press",
      "authority": "Princeton University Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/05-analitica-aplicada.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780691152837",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780691152837",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "mathematics-of-investment-and-credit-2017",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Broverman, S."
      ],
      "title": "Mathematics of Investment and Credit",
      "published": "2017",
      "publisher": "ACTEX",
      "authority": "ACTEX",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/05-interes-simple.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/11-cuotas-y-cronogramas-de-pago.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/12-amortizacion-basica.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/14-proyecto-calculadora-financiera-personal.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/13-comisiones-cae-y-costo-total.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/01-tasas-nominales-y-efectivas.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/02-tasas-equivalentes.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/03-conversion-de-periodicidades.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/04-anualidades-vencidas.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/05-anualidades-anticipadas.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/07-sistemas-de-amortizacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781625424853",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781625424853",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "merger-guidelines-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "U.S. Department of Justice",
        "FTC"
      ],
      "title": "Merger Guidelines",
      "published": "2023",
      "authority": "Federal Trade Commission (FTC)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/04-competencia-y-estructuras-de-mercado.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "message-definitions-and-catalogue",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "ISO 20022"
      ],
      "title": "Message definitions and catalogue",
      "authority": "Organización Internacional de Normalización (ISO)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.iso20022.org/iso-20022-message-definitions",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/06-swift-cbpr-e-iso-20022.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "no se pudo abrir el enlace desde el equipo que revalidó (red o TLS)",
      "locator": "https://www.iso20022.org/iso-20022-message-definitions",
      "http_status": 0
    },
    {
      "id": "minimum-capital-requirements-for-market-risk-2019",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Minimum capital requirements for market risk",
      "published": "2019",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d457.htm",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/06-riesgo-de-mercado-y-valor-en-riesgo.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/07-riesgo-de-moneda.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/09-derivados-y-coberturas.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d457.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "mirr-a-better-measure-2008",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Kierulff, H."
      ],
      "title": "MIRR: A Better Measure",
      "published": "2008",
      "authority": "Business Horizons",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/09-tasa-interna-de-retorno.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1016/j.bushor.2008.02.005",
      "locator": "https://doi.org/10.1016/j.bushor.2008.02.005",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "mis-measuring-our-lives-why-gdp-doesn-t-add-up-2010",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Stiglitz, J.",
        "Sen, A.",
        "Fitoussi, J."
      ],
      "title": "Mis-measuring Our Lives: Why GDP Doesn't Add Up",
      "published": "2010",
      "publisher": "The New Press",
      "authority": "The New Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/05-producto-e-ingreso-nacional.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "misbehaving-the-making-of-behavioral-economics-2015",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Thaler, R."
      ],
      "title": "Misbehaving: The Making of Behavioral Economics",
      "published": "2015",
      "publisher": "Norton",
      "authority": "Norton",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/01-escasez-y-decisiones.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/13-costos-impuestos-y-sesgos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "monetary-policy-pass-through-to-bank-lending-rates-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Central Bank"
      ],
      "title": "Monetary policy pass-through to bank lending rates",
      "published": "2021",
      "publisher": "Economic Bulletin",
      "authority": "Banco Central Europeo (BCE)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/14-transmision-de-tasas-a-hogares-y-empresas.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "money-creation-in-the-modern-economy-2014",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "McLeay, M.",
        "Radia, A.",
        "Thomas, R."
      ],
      "title": "Money creation in the modern economy",
      "published": "2014",
      "authority": "Bank of England Quarterly Bulletin",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bankofengland.co.uk/quarterly-bulletin/2014/q1/money-creation-in-the-modern-economy",
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/12-creacion-de-dinero.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores",
      "locator": "https://www.bankofengland.co.uk/quarterly-bulletin/2014/q1/money-creation-in-the-modern-economy"
    },
    {
      "id": "money-laundering-typologies-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "Money Laundering Typologies",
      "published": "2023",
      "publisher": "GAFI/FATF",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/04-estafas-digitales.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "monitoring-tools-for-intraday-liquidity-management-2013",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Committee on Payments and Market Infrastructures"
      ],
      "title": "Monitoring tools for intraday liquidity management",
      "published": "2013",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Pagos e Infraestructuras de Mercado (CPMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bcbs248.htm",
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/07-compensacion-y-liquidacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bcbs248.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "monte-carlo-methods-in-financial-engineering-2004",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Glasserman, P."
      ],
      "title": "Monte Carlo Methods in Financial Engineering",
      "published": "2004",
      "publisher": "Springer",
      "authority": "Springer",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/13-escenarios-y-simulacion.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no respondió a la consulta"
    },
    {
      "id": "more-than-you-wanted-to-know-the-failure-of-mandated-disclosure-2014",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Ben-Shahar, O.",
        "Schneider, C."
      ],
      "title": "More Than You Wanted to Know: The Failure of Mandated Disclosure",
      "published": "2014",
      "publisher": "Princeton University Press",
      "authority": "Princeton University Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/08-lectura-de-contratos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780691161709",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780691161709",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "mutual-evaluations",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "Mutual Evaluations",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fatf-gafi.org/",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/02-arquitectura-regulatoria-internacional.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://www.fatf-gafi.org/",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "new-developments-in-large-value-payment-systems-2005",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "New developments in large-value payment systems",
      "published": "2005",
      "publisher": "CPSS",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d67.htm",
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/07-compensacion-y-liquidacion.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/08-liquidez-prefinanciacion-y-netting.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d67.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "ngfs-climate-scenarios-for-central-banks-and-supervisors",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Network for Greening the Financial System"
      ],
      "title": "NGFS Climate Scenarios for central banks and supervisors",
      "publisher": "NGFS",
      "authority": "NGFS",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.ngfs.net/ngfs-scenarios-portal",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/15-riesgos-climaticos-y-emergentes.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/11-sostenibilidad-y-banca-responsable.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.ngfs.net/ngfs-scenarios-portal",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "nia-701-comunicacion-de-cuestiones-clave-de-auditoria-en-el-informe-del-audi",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IAASB"
      ],
      "title": "NIA 701: Comunicación de cuestiones clave de auditoría en el informe del auditor",
      "publisher": "IFAC",
      "authority": "IAASB (IFAC)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/15-auditoria-externa-y-control-interno.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "nic-1-nic-7-y-niif-15",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IFRS Foundation"
      ],
      "title": "NIC 1, NIC 7 y NIIF 15",
      "authority": "IFRS Foundation",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.ifrs.org/",
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/02-analisis-de-estados-financieros-de-empresas.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.ifrs.org/",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "nic-1-presentacion-de-estados-financieros",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IFRS Foundation"
      ],
      "title": "NIC 1 Presentación de Estados Financieros",
      "authority": "IFRS Foundation",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.ifrs.org/",
      "used_in": [
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/01-lenguaje-contable.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/03-activos.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/05-patrimonio.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/07-registro-de-transacciones.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/10-estado-de-situacion-financiera.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/11-estado-de-resultados.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/15-proyecto-estados-financieros-completos.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/10-contabilidad-y-estados-financieros.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.ifrs.org/",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "nic-16-propiedades-planta-y-equipo",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IFRS Foundation"
      ],
      "title": "NIC 16 Propiedades, Planta y Equipo",
      "authority": "IFRS Foundation",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.ifrs.org/",
      "used_in": [
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/07-registro-de-transacciones.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/13-depreciaciones-y-provisiones.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.ifrs.org/",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "nic-2-inventarios",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IFRS Foundation"
      ],
      "title": "NIC 2 Inventarios",
      "authority": "IFRS Foundation",
      "amendable": true,
      "used_in": [
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/06-ingresos-costos-y-gastos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "nic-21-efectos-de-las-variaciones-en-las-tasas-de-cambio-de-la-moneda-extran",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IFRS Foundation"
      ],
      "title": "NIC 21, Efectos de las variaciones en las tasas de cambio de la moneda extranjera",
      "authority": "IFRS Foundation",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.ifrs.org/",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/04-cuentas-nostro-vostro-y-loro.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.ifrs.org/",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "nic-37-provisiones-pasivos-contingentes-y-activos-contingentes",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IFRS Foundation"
      ],
      "title": "NIC 37 Provisiones, Pasivos Contingentes y Activos Contingentes",
      "authority": "IFRS Foundation",
      "amendable": true,
      "used_in": [
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/04-pasivos.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/13-depreciaciones-y-provisiones.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "nic-7-estado-de-flujos-de-efectivo",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IFRS Foundation"
      ],
      "title": "NIC 7 Estado de Flujos de Efectivo",
      "authority": "IFRS Foundation",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.ifrs.org/",
      "used_in": [
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/12-estado-de-flujo-de-efectivo.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/15-proyecto-estados-financieros-completos.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/03-flujo-de-caja-y-necesidades-de-fondos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.ifrs.org/",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "nic-8-politicas-contables-cambios-en-estimaciones-contables-y-errores",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IFRS Foundation"
      ],
      "title": "NIC 8 Políticas Contables, Cambios en Estimaciones Contables y Errores",
      "authority": "IFRS Foundation",
      "amendable": true,
      "used_in": [
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/13-depreciaciones-y-provisiones.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "niif-13-medicion-del-valor-razonable",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IFRS Foundation"
      ],
      "title": "NIIF 13 Medición del Valor Razonable",
      "authority": "IFRS Foundation",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.ifrs.org/",
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/10-valoracion-de-empresas.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.ifrs.org/",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "niif-15-ingresos-de-actividades-ordinarias-procedentes-de-contratos-con-clie",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IFRS Foundation"
      ],
      "title": "NIIF 15 Ingresos de Actividades Ordinarias Procedentes de Contratos con Clientes",
      "authority": "IFRS Foundation",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.ifrs.org/",
      "used_in": [
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/06-ingresos-costos-y-gastos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.ifrs.org/",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "niif-16-arrendamientos",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IFRS Foundation"
      ],
      "title": "NIIF 16 Arrendamientos",
      "authority": "IFRS Foundation",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.ifrs.org/",
      "used_in": [
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/04-pasivos.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/03-conversion-de-periodicidades.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/05-anualidades-anticipadas.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.ifrs.org/",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "niif-3-combinaciones-de-negocios",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IFRS Foundation"
      ],
      "title": "NIIF 3 Combinaciones de Negocios",
      "authority": "IFRS Foundation",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.ifrs.org/",
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/11-fusiones-y-adquisiciones.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.ifrs.org/",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "niif-7-instrumentos-financieros-informacion-a-revelar",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IFRS Foundation"
      ],
      "title": "NIIF 7 Instrumentos Financieros: Información a Revelar",
      "publisher": "IFRS",
      "authority": "IFRS Foundation",
      "amendable": true,
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/11-disciplina-de-mercado-pilar-3.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "niif-9-instrumentos-financieros-2014",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IFRS Foundation"
      ],
      "title": "NIIF 9 Instrumentos Financieros",
      "published": "2014",
      "authority": "IFRS Foundation",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ifrs-9-financial-instruments",
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/05-interes-simple.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/09-valor-presente.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/11-cuotas-y-cronogramas-de-pago.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/13-depreciaciones-y-provisiones.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/14-provisiones-e-incumplimiento.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/09-derivados-y-coberturas.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/04-capital-de-trabajo-y-corto-plazo.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/10-contabilidad-y-estados-financieros.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ifrs-9-financial-instruments",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "niif-9-y-niif-17-definiciones-de-instrumento-financiero-y-contrato-de-seguro",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IFRS Foundation"
      ],
      "title": "NIIF 9 y NIIF 17: definiciones de instrumento financiero y contrato de seguro",
      "authority": "IFRS Foundation",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.ifrs.org/",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/09-apis-de-informacion-financiera.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.ifrs.org/",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "niif-s1-y-niif-s2-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IFRS Foundation"
      ],
      "title": "NIIF S1 y NIIF S2",
      "published": "2023",
      "authority": "IFRS Foundation",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.ifrs.org/issued-standards/ifrs-sustainability-standards-navigator",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/15-riesgos-climaticos-y-emergentes.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/11-sostenibilidad-y-banca-responsable.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.ifrs.org/issued-standards/ifrs-sustainability-standards-navigator",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "nist-privacy-framework-1-0-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "NIST"
      ],
      "title": "NIST Privacy Framework 1.0",
      "published": "2020",
      "authority": "NIST (Estados Unidos)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.nist.gov/privacy-framework",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/04-clasificacion-calidad-y-gobierno-de-datos.md",
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/12-privacidad-finalidad-y-portabilidad.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/10-privacidad-y-pruebas-criptograficas.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.nist.gov/privacy-framework",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "nistir-8053-de-identification-of-personal-information-2015",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "NIST"
      ],
      "title": "NISTIR 8053: De-Identification of Personal Information",
      "published": "2015",
      "publisher": "NIST",
      "authority": "NIST (Estados Unidos)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://csrc.nist.gov/publications/detail/nistir/8053/final",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/10-proteccion-de-datos-y-secreto-bancario.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://csrc.nist.gov/publications/detail/nistir/8053/final",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "nistir-8202-blockchain-technology-overview-2018",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "NIST"
      ],
      "title": "NISTIR 8202: Blockchain Technology Overview",
      "published": "2018",
      "authority": "NIST (Estados Unidos)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://csrc.nist.gov/pubs/ir/8202/final",
      "used_in": [
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/01-sistemas-distribuidos-aplicados-a-finanzas.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/02-resumenes-firmas-y-arboles-de-merkle.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/03-claves-direcciones-y-gestion-criptografica.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/04-transacciones-bloques-nodos-y-estado.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/05-mecanismos-de-consenso.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/06-finalidad-reorganizaciones-y-tolerancia-a-fallos.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/07-redes-publicas-privadas-y-autorizadas.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/08-contratos-inteligentes.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/09-oraculos.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/10-privacidad-y-pruebas-criptograficas.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/11-interoperabilidad-y-puentes.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/12-escalabilidad-capas-y-disponibilidad.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/14-proyecto-red-financiera-autorizada.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://csrc.nist.gov/pubs/ir/8202/final",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "noise-a-flaw-in-human-judgment-2021",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Kahneman, D.",
        "Sibony, O.",
        "Sunstein, C."
      ],
      "title": "Noise: A Flaw in Human Judgment",
      "published": "2021",
      "publisher": "Little, Brown",
      "authority": "Little, Brown",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/16-simulacion-de-un-ciclo.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "normas-internacionales-de-auditoria-nia",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IAASB"
      ],
      "title": "Normas Internacionales de Auditoría (NIA)",
      "authority": "IAASB (IFAC)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.iaasb.org/",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/15-auditoria-externa-y-control-interno.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.iaasb.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-aplicable-a-entidades-financieras",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Normativa aplicable a entidades financieras",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "used_in": [
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/03-perimetro-del-propio-proyecto.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/06-decision-de-producto-que-se-ofrece.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/07-el-registro-de-referencia-del-sistema.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/08-interfaces-consentimiento-y-terceros.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/09-custodia-y-gestion-de-claves.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/11-pagos-y-conexion-con-el-exterior.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/12-ciclo-de-vida-y-operacion-diaria.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/13-expediente-regulatorio-del-sistema.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/16-resolucion-ordenada-y-salida.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/17-lo-que-el-sistema-no-puede-hacer.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/18-defensa-ante-el-comite.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-aplicable-a-la-custodia-de-instrumentos-financieros",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Normativa aplicable a la custodia de instrumentos financieros",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/12-custodia-de-activos-digitales.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-aplicable-a-los-prestadores-de-servicios-financieros-de-la-ley-n-o",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Normativa aplicable a los prestadores de servicios financieros de la Ley N.º 21.521 y al Sistema de Finanzas Abiertas, incluidos sus anexos técnicos",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/03-sistema-de-finanzas-abiertas-de-chile.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-aplicable-a-los-sujetos-obligados",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Unidad de Análisis Financiero de Chile"
      ],
      "title": "Normativa aplicable a los sujetos obligados",
      "publisher": "UAF",
      "authority": "Unidad de Análisis Financiero (UAF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.uaf.cl/",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/12-prevencion-de-lavado-y-financiamiento.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.uaf.cl/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-aplicable-y-guias-de-reporte",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Unidad de Análisis Financiero (Chile)"
      ],
      "title": "Normativa aplicable y guías de reporte",
      "publisher": "UAF",
      "authority": "Unidad de Análisis Financiero (UAF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.uaf.cl/",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/12-aml-sanciones-y-regla-del-viaje.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.uaf.cl/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-de-adecuacion-de-capital-y-liquidez",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Normativa de adecuación de capital y liquidez",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/08-tratamiento-prudencial-de-las-exposiciones.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-de-conducta-de-mercado-e-informacion-al-cliente",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Normativa de conducta de mercado e información al cliente",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/06-proteccion-del-cliente-y-de-sus-fondos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-de-desarrollo-de-la-ley-21-521",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Normativa de desarrollo de la Ley 21.521",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/16-regulacion-comparada-chile-y-el-mundo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-de-prevencion-del-lavado-de-activos-y-del-financiamiento-del-terro",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Unidad de Análisis Financiero"
      ],
      "title": "Normativa de prevención del lavado de activos y del financiamiento del terrorismo",
      "publisher": "UAF",
      "authority": "Unidad de Análisis Financiero (UAF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.uaf.cl/",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/03-sistema-de-finanzas-abiertas-de-chile.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.uaf.cl/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-de-servicios-financieros-e-inscripcion-de-entidades",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Normativa de servicios financieros e inscripción de entidades",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/01-el-perimetro-regulatorio.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-del-sistema-de-finanzas-abiertas-consentimiento-vigencia-y-revocac",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Normativa del Sistema de Finanzas Abiertas: consentimiento, vigencia y revocación",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/05-consentimiento-ciclo-de-vida.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-del-sistema-de-finanzas-abiertas-de-la-ley-n-o-21-521",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero (Chile)"
      ],
      "title": "Normativa del Sistema de Finanzas Abiertas de la Ley N.º 21.521",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/01-banca-abierta-finanzas-abiertas-y-datos-abiertos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-del-sistema-de-finanzas-abiertas-iniciacion-de-pagos",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Normativa del Sistema de Finanzas Abiertas: iniciación de pagos",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/10-iniciacion-de-pagos-y-confirmacion-de-fondos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-del-sistema-de-liquidacion-bruta-en-tiempo-real",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Banco Central de Chile"
      ],
      "title": "Normativa del sistema de liquidación bruta en tiempo real",
      "authority": "Banco Central de Chile",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bcentral.cl/",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/07-compensacion-liquidacion-y-finalidad.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bcentral.cl/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-sobre-autorizacion-de-entidades-y-planes-de-negocio",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Normativa sobre autorización de entidades y planes de negocio",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "used_in": [
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/01-alcance-y-modelo-de-negocio.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-sobre-captacion-de-depositos-y-sistemas-de-pago",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Normativa sobre captación de depósitos y sistemas de pago",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/08-depositos-tokenizados-y-dinero-de-banco-comercial.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-sobre-conducta-de-mercado-e-informacion-al-inversionista",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Normativa sobre conducta de mercado e información al inversionista",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "used_in": [
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/07-fraccionamiento-y-acceso.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-sobre-custodia-y-deposito-de-valores",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Normativa sobre custodia y depósito de valores",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "used_in": [
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/02-el-registro-de-referencia.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/09-custodia-de-valores-tokenizados.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/09-custodia-y-segregacion-en-la-norma.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-sobre-externalizacion-de-servicios",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Normativa sobre externalización de servicios",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "used_in": [
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/02-construir-integrar-o-comprar.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-sobre-gestion-de-la-continuidad-operacional-ciberseguridad-y-repor",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Normativa sobre gestión de la continuidad operacional, ciberseguridad y reporte de incidentes",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/13-disponibilidad-sla-y-observabilidad.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-sobre-gestion-de-la-seguridad-de-la-informacion-y-fraude-en-medios",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Normativa sobre gestión de la seguridad de la información y fraude en medios de pago",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/11-autenticacion-reforzada-fraude-y-responsabilidad.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-sobre-gestion-de-riesgos-cumplimiento-y-gobierno-corporativo",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Normativa sobre gestión de riesgos, cumplimiento y gobierno corporativo",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/22-proyecto-expediente-regulatorio.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-sobre-gestion-de-riesgos-y-gobierno-corporativo",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Normativa sobre gestión de riesgos y gobierno corporativo",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/16-proyecto-evaluacion-de-un-activo-digital.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-sobre-infraestructuras-de-mercado-y-oferta-publica",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Normativa sobre infraestructuras de mercado y oferta pública",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "used_in": [
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/16-proyecto-mercado-primario-y-secundario.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-sobre-infraestructuras-del-mercado-de-valores",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Normativa sobre infraestructuras del mercado de valores",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/10-infraestructuras-de-mercado-y-su-regimen.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-sobre-oferta-publica-de-valores-e-inscripcion-en-el-registro-de-va",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Normativa sobre oferta pública de valores e inscripción en el Registro de Valores",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "used_in": [
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/01-que-es-y-que-no-es-tokenizar.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/04-emision-mercado-primario-tokenizado.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/03-calificacion-de-un-instrumento-digital.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-sobre-sistemas-de-pago-y-emisores-de-tarjetas-de-pago-con-provisio",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Banco Central de Chile"
      ],
      "title": "Normativa sobre sistemas de pago y emisores de tarjetas de pago con provisión de fondos",
      "publisher": "BCCh",
      "authority": "Banco Central de Chile",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bcentral.cl/areas/sistemas-de-pago",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/09-dinero-electronico-el-regimen-que-ya-existia.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bcentral.cl/areas/sistemas-de-pago",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-sobre-sociedades-anonimas-y-derechos-de-accionistas",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Normativa sobre sociedades anónimas y derechos de accionistas",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "used_in": [
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/03-derechos-economicos-y-politicos-del-tenedor.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "normativa-y-anexo-tecnico-del-sistema-de-finanzas-abiertas",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero (Chile)"
      ],
      "title": "Normativa y anexo técnico del Sistema de Finanzas Abiertas",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/02-ecosistema-participantes-y-modelos-de-implantacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "nudge-la-version-final-2021",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Thaler, R.",
        "Sunstein, C."
      ],
      "title": "Nudge: la versión final",
      "published": "2021",
      "publisher": "Taurus",
      "authority": "Taurus",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/03-porcentajes-en-decisiones-financieras.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/03-clasificacion-y-control-de-gastos.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/04-presupuesto-base-cero.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "objectives-and-principles-of-securities-regulation-2003",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IOSCO"
      ],
      "title": "Objectives and Principles of Securities Regulation",
      "published": "2003",
      "publisher": "IOSCO",
      "authority": "Organización Internacional de Comisiones de Valores (IOSCO)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.iosco.org/",
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/12-mercado-de-capitales-para-empresas.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/12-comunicacion-y-mercado.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.iosco.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "objectives-and-principles-of-securities-regulation-2009",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IOSCO"
      ],
      "title": "Objectives and Principles of Securities Regulation",
      "published": "2009",
      "publisher": "IOSCO",
      "authority": "Organización Internacional de Comisiones de Valores (IOSCO)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.iosco.org/library/pubdocs/pdf/IOSCOPD323.pdf",
      "used_in": [
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/03-derechos-economicos-y-politicos-del-tenedor.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/04-emision-mercado-primario-tokenizado.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/07-fraccionamiento-y-acceso.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/01-el-perimetro-regulatorio.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/03-calificacion-de-un-instrumento-digital.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/04-autorizacion-registro-y-supervision.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/06-proteccion-del-cliente-y-de-sus-fondos.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/11-conducta-de-mercado-e-integridad.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.iosco.org/library/pubdocs/pdf/IOSCOPD323.pdf",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "objectives-and-principles-of-securities-regulation-2017",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IOSCO"
      ],
      "title": "Objectives and Principles of Securities Regulation",
      "published": "2017",
      "authority": "Organización Internacional de Comisiones de Valores (IOSCO)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.iosco.org/",
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/02-mercados-e-intermediarios.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.iosco.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "objetivos-de-desarrollo-sostenible-meta-10-c-sobre-costes-de-remesas",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Naciones Unidas"
      ],
      "title": "Objetivos de Desarrollo Sostenible, meta 10.c sobre costes de remesas",
      "authority": "Naciones Unidas",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://sdgs.un.org/goals/goal10",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/10-remesas-y-corredores-internacionales.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://sdgs.un.org/goals/goal10",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "oecd-pensions-outlook-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OECD"
      ],
      "title": "OECD Pensions Outlook",
      "published": "2022",
      "publisher": "OCDE",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/10-valor-futuro.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/12-prevision-y-retiro.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/11-fondos-y-ahorro-previsional.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "oecd-privacy-framework-2013",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OECD"
      ],
      "title": "OECD Privacy Framework",
      "published": "2013",
      "publisher": "OECD",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.oecd.org/digital/ieconomy/privacy-guidelines.htm",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/12-privacidad-finalidad-y-portabilidad.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://www.oecd.org/digital/ieconomy/privacy-guidelines.htm",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "oecd-privacy-guidelines-2013",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OECD"
      ],
      "title": "OECD Privacy Guidelines",
      "published": "2013",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.oecd.org/digital/privacy",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/10-proteccion-de-datos-y-secreto-bancario.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://www.oecd.org/digital/privacy",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "on-financial-contracting-an-analysis-of-bond-covenants-1979",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Smith, C.",
        "Warner, J."
      ],
      "title": "On Financial Contracting: An Analysis of Bond Covenants",
      "published": "1979",
      "authority": "Journal of Financial Economics",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/08-covenants-y-seguimiento.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "on-persistence-in-mutual-fund-performance-1997",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Carhart, M."
      ],
      "title": "On Persistence in Mutual Fund Performance",
      "published": "1997",
      "authority": "Journal of Finance",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/11-fondos-y-ahorro-previsional.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/05-fondos-mutuos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "on-the-rise-of-fintechs-credit-scoring-using-digital-footprints-2020",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Berg, T.",
        "Burg, V.",
        "Gombović, A.",
        "Puri, M."
      ],
      "title": "On the Rise of FinTechs: Credit Scoring Using Digital Footprints",
      "published": "2020",
      "authority": "Review of Financial Studies",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/07-credito-digital-y-datos-alternativos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.3386/w24551",
      "locator": "https://doi.org/10.3386/w24551",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "open-finance-brasil-regulacao-e-estatisticas",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Banco Central do Brasil"
      ],
      "title": "Open Finance Brasil — regulação e estatísticas",
      "authority": "Banco Central do Brasil",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bcb.gov.br/estabilidadefinanceira/openfinance",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/02-ecosistema-participantes-y-modelos-de-implantacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bcb.gov.br/estabilidadefinanceira/openfinance",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "open-finance-policy-considerations-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OECD"
      ],
      "title": "Open Finance Policy Considerations",
      "published": "2023",
      "publisher": "OECD",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/03-banca-abierta-y-apis.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "openapi-specification-3-1",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OpenAPI Initiative"
      ],
      "title": "OpenAPI Specification 3.1",
      "authority": "OpenAPI Initiative",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://spec.openapis.org/oas/v3.1.0.html",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/08-diseno-versionado-e-idempotencia.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://spec.openapis.org/oas/v3.1.0.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "openid-connect-core-1-0",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OpenID Foundation"
      ],
      "title": "OpenID Connect Core 1.0",
      "authority": "OpenID Foundation",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://openid.net/specs/openid-connect-core-1_0.html",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/06-oauth-openid-connect-y-autorizacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://openid.net/specs/openid-connect-core-1_0.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "operational-risk-management-best-practices-in-the-financial-services-industr-2019",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Chapelle, A."
      ],
      "title": "Operational Risk Management: Best Practices in the Financial Services Industry",
      "published": "2019",
      "publisher": "Wiley",
      "authority": "Wiley",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/10-riesgo-operacional.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "operational-risk-supervisory-guidelines-for-the-advanced-measurement-approac-2011",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Operational Risk — Supervisory Guidelines for the Advanced Measurement Approaches",
      "published": "2011",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bcbs196.htm",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/10-riesgo-operacional.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bcbs196.htm",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "opinion-and-guidelines-on-strong-customer-authentication",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Banking Authority"
      ],
      "title": "Opinion and guidelines on strong customer authentication",
      "publisher": "EBA",
      "authority": "Autoridad Bancaria Europea (EBA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.eba.europa.eu/",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/11-autenticacion-reforzada-fraude-y-responsabilidad.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.eba.europa.eu/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "optimal-versus-naive-diversification-2009",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "DeMiguel, V.",
        "Garlappi, L.",
        "Uppal, R."
      ],
      "title": "Optimal Versus Naive Diversification",
      "published": "2009",
      "authority": "Review of Financial Studies",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/10-construccion-de-portafolios.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1093/acprof:oso/9780199744282.003.0034",
      "locator": "https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199744282.003.0034",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "options-futures-and-other-derivatives-2021",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Hull, J."
      ],
      "title": "Options, Futures, and Other Derivatives",
      "published": "2021",
      "publisher": "Pearson",
      "authority": "Pearson",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/01-tasas-nominales-y-efectivas.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/02-tasas-equivalentes.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/11-duracion-y-convexidad.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/04-bonos.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/07-divisas-y-commodities.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/09-derivados-y-coberturas.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no respondió a la consulta"
    },
    {
      "id": "orderly-and-effective-insolvency-procedures-1999",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Monetary Fund"
      ],
      "title": "Orderly and Effective Insolvency Procedures",
      "published": "1999",
      "publisher": "IMF",
      "authority": "Fondo Monetario Internacional (FMI)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/13-reestructuracion-e-insolvencia.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "organizational-culture-and-leadership-2016",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Schein, E."
      ],
      "title": "Organizational Culture and Leadership",
      "published": "2016",
      "publisher": "Wiley",
      "authority": "Wiley",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/10-personas-cultura-e-incentivos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ediciones de la obra encontrada"
    },
    {
      "id": "overview-of-pillar-2-supervisory-review-practices-and-approaches-2019",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Overview of Pillar 2 supervisory review practices and approaches",
      "published": "2019",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d465.htm",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/02-taxonomia-de-riesgos.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/14-capital-economico-y-asignacion.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/07-proceso-supervisor-pilar-2.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/13-supervision-bancaria.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/05-planificacion-estrategica-y-de-capital.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/12-marco-de-riesgos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d465.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "passkeys-passwordless-authentication-specifications-2023",
      "type": "reference",
      "authors": [
        "FIDO Alliance"
      ],
      "title": "Passkeys: Passwordless Authentication Specifications",
      "published": "2023",
      "authority": "FIDO Alliance",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://fidoalliance.org/",
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/05-contrasenas-y-autenticacion-multifactor.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://fidoalliance.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "paying-with-plastic-the-digital-revolution-in-buying-and-borrowing-2005",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Evans, D.",
        "Schmalensee, R."
      ],
      "title": "Paying with Plastic: The Digital Revolution in Buying and Borrowing",
      "published": "2005",
      "publisher": "MIT Press",
      "authority": "MIT Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/04-tarjetas-de-debito.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/09-medios-de-pago.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/10-tarjetas-y-adquirencia.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "payment-aspects-of-financial-inclusion-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Committee on Payments and Market Infrastructures"
      ],
      "title": "Payment aspects of financial inclusion",
      "published": "2020",
      "publisher": "CPMI/Banco Mundial",
      "authority": "Comité de Pagos e Infraestructuras de Mercado (CPMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d144.htm",
      "used_in": [
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/04-tarjetas-de-debito.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/06-comercio-electronico-seguro.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/06-transferencias.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/09-medios-de-pago.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/10-tarjetas-y-adquirencia.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/11-caja-y-sucursales.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d144.htm",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "payment-aspects-of-financial-inclusion-in-the-fintech-era-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "Payment aspects of financial inclusion in the fintech era",
      "published": "2020",
      "publisher": "CPMI y Banco Mundial",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d191.htm",
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/02-pagos-digitales.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d191.htm",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "pci-dss-v4-0-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "PCI Security Standards Council"
      ],
      "title": "PCI DSS v4.0",
      "published": "2022",
      "authority": "PCI Security Standards Council",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.pcisecuritystandards.org/",
      "used_in": [
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/04-tarjetas-de-debito.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/06-comercio-electronico-seguro.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/10-tarjetas-y-adquirencia.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.pcisecuritystandards.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "pensar-rapido-pensar-despacio-2011",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Kahneman, D."
      ],
      "title": "Pensar rápido, pensar despacio",
      "published": "2011",
      "publisher": "Debate",
      "authority": "Debate",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/03-porcentajes-en-decisiones-financieras.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/13-costos-impuestos-y-sesgos.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/15-proyecto-cartera-simulada.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "pensions-at-a-glance-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OECD"
      ],
      "title": "Pensions at a Glance",
      "published": "2023",
      "publisher": "OCDE",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.oecd.org/pensions",
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/12-prevision-y-retiro.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://www.oecd.org/pensions",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "performance-standards-on-environmental-and-social-sustainability",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Finance Corporation"
      ],
      "title": "Performance Standards on Environmental and Social Sustainability",
      "publisher": "IFC",
      "authority": "Corporación Financiera Internacional (IFC)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.ifc.org/en/insights-reports/2012/ifc-performance-standards",
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/09-financiamiento-de-proyectos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.ifc.org/en/insights-reports/2012/ifc-performance-standards",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "personal-finance-2022",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Kapoor, J.",
        "Dlabay, L.",
        "Hughes, R."
      ],
      "title": "Personal Finance",
      "published": "2022",
      "publisher": "McGraw-Hill",
      "authority": "McGraw-Hill",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/01-mapa-financiero-personal.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/02-ingresos-fijos-variables-y-extraordinarios.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/03-clasificacion-y-control-de-gastos.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/04-presupuesto-base-cero.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/05-flujo-de-caja-personal.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/06-ahorro-y-automatizacion.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/07-fondo-de-emergencia.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/08-deuda-buena-deuda-mala-y-costo-total.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/09-patrimonio-y-balance-personal.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/10-metas-smart-financieras.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/11-seguros-y-proteccion-patrimonial.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/13-plan-ante-una-crisis-financiera.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/14-proyecto-plan-financiero-anual.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/02-cuentas-vista-y-cuentas-de-ahorro.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/05-tarjetas-de-credito.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/07-credito-de-consumo.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/08-credito-automotriz.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/09-credito-hipotecario.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/11-renegociacion-responsable.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ediciones de la obra encontrada"
    },
    {
      "id": "personal-finance-turning-money-into-wealth-2019",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Keown, A."
      ],
      "title": "Personal Finance: Turning Money into Wealth",
      "published": "2019",
      "publisher": "Pearson",
      "authority": "Pearson",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/02-ingresos-fijos-variables-y-extraordinarios.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/07-fondo-de-emergencia.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no respondió a la consulta"
    },
    {
      "id": "personal-financial-planning-2020",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Gitman, L.",
        "Joehnk, M.",
        "Billingsley, R."
      ],
      "title": "Personal Financial Planning",
      "published": "2020",
      "publisher": "Cengage",
      "authority": "Cengage",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/01-mapa-financiero-personal.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/04-presupuesto-base-cero.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/05-flujo-de-caja-personal.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/08-deuda-buena-deuda-mala-y-costo-total.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/09-patrimonio-y-balance-personal.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/10-metas-smart-financieras.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/14-proyecto-plan-financiero-anual.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/08-credito-automotriz.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780357438480",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780357438480",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "phishing-activity-trends-report-2024",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Anti-Phishing Working Group"
      ],
      "title": "Phishing Activity Trends Report",
      "published": "2024",
      "publisher": "APWG",
      "authority": "APWG",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://apwg.org/",
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/02-phishing-y-suplantacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://apwg.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "pillar-3-disclosure-framework-for-climate-related-financial-risks-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Pillar 3 disclosure framework for climate-related financial risks",
      "published": "2022",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d560.htm",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/11-disciplina-de-mercado-pilar-3.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d560.htm",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "pillar-3-disclosure-requirements-updated-framework-2018",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Pillar 3 disclosure requirements — updated framework",
      "published": "2018",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d455.htm",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/11-disciplina-de-mercado-pilar-3.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/12-comunicacion-y-mercado.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d455.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "policy-proposals-to-enhance-money-market-fund-resilience-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "Policy Proposals to Enhance Money Market Fund Resilience",
      "published": "2021",
      "publisher": "FSB",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2021/10/policy-proposals-to-enhance-money-market-fund-resilience-final-report",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/05-redencion-el-derecho-el-proceso-y-la-cola.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/06-perdida-de-paridad-anatomia-de-una-corrida.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2021/10/policy-proposals-to-enhance-money-market-fund-resilience-final-report",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "policy-recommendations-for-crypto-and-digital-asset-markets-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IOSCO"
      ],
      "title": "Policy Recommendations for Crypto and Digital Asset Markets",
      "published": "2023",
      "publisher": "IOSCO",
      "authority": "Organización Internacional de Comisiones de Valores (IOSCO)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.iosco.org/library/pubdocs/pdf/IOSCOPD747.pdf",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/02-criptoactivos-no-respaldados.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/04-reservas-composicion-calidad-y-verificacion.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/06-perdida-de-paridad-anatomia-de-una-corrida.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/12-custodia-de-activos-digitales.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/13-mercado-liquidez-y-formacion-de-precio.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/16-proyecto-evaluacion-de-un-activo-digital.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/01-que-es-y-que-no-es-tokenizar.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/03-derechos-economicos-y-politicos-del-tenedor.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/04-emision-mercado-primario-tokenizado.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/05-ciclo-de-vida-del-instrumento.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/06-mercado-secundario-y-liquidez-prometida.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/07-fraccionamiento-y-acceso.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/09-custodia-de-valores-tokenizados.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/16-proyecto-mercado-primario-y-secundario.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/01-el-perimetro-regulatorio.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/03-calificacion-de-un-instrumento-digital.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/05-regimen-de-emisores.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/06-proteccion-del-cliente-y-de-sus-fondos.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/09-custodia-y-segregacion-en-la-norma.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/11-conducta-de-mercado-e-integridad.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/16-regulacion-comparada-chile-y-el-mundo.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/22-proyecto-expediente-regulatorio.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/03-perimetro-del-propio-proyecto.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/04-decision-de-arquitectura-registro.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/06-decision-de-producto-que-se-ofrece.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/07-el-registro-de-referencia-del-sistema.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/08-interfaces-consentimiento-y-terceros.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/09-custodia-y-gestion-de-claves.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/10-liquidacion-y-sus-modos-de-fallo.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/13-expediente-regulatorio-del-sistema.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/17-lo-que-el-sistema-no-puede-hacer.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/18-defensa-ante-el-comite.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.iosco.org/library/pubdocs/pdf/IOSCOPD747.pdf",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "policy-recommendations-for-decentralized-finance-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IOSCO"
      ],
      "title": "Policy Recommendations for Decentralized Finance",
      "published": "2023",
      "publisher": "IOSCO",
      "authority": "Organización Internacional de Comisiones de Valores (IOSCO)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.iosco.org/library/pubdocs/pdf/IOSCOPD754.pdf",
      "used_in": [
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/13-creacion-de-mercado-automatizada.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/14-colateral-y-garantias-tokenizadas.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/02-misma-actividad-mismo-riesgo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.iosco.org/library/pubdocs/pdf/IOSCOPD754.pdf",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "policy-responses-to-fintech-a-cross-country-overview-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "Policy responses to fintech: a cross-country overview",
      "published": "2020",
      "publisher": "FSI Insights 23",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/fsi/publ/insights23.htm",
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/12-regulacion-de-la-tecnologia-financiera.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/fsi/publ/insights23.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "ponzi-schemes-investor-alerts-and-bulletins",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Securities and Exchange Commission"
      ],
      "title": "Ponzi Schemes — Investor Alerts and Bulletins",
      "publisher": "SEC",
      "authority": "Securities and Exchange Commission (SEC)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.investor.gov/",
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/04-estafas-digitales.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.investor.gov/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "portfolio-selection-1952",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Markowitz, H."
      ],
      "title": "Portfolio Selection",
      "published": "1952",
      "authority": "Journal of Finance",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/09-diversificacion.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/10-construccion-de-portafolios.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "practica-materialidad-ifrs-practice-statement-2-2017",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IFRS Foundation"
      ],
      "title": "Práctica: Materialidad (IFRS Practice Statement 2)",
      "published": "2017",
      "authority": "IFRS Foundation",
      "amendable": true,
      "used_in": [
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/15-proyecto-estados-financieros-completos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "practical-byzantine-fault-tolerance-1999",
      "type": "reference",
      "authors": [
        "Castro, M.",
        "Liskov, B."
      ],
      "title": "Practical Byzantine Fault Tolerance",
      "published": "1999",
      "publisher": "OSDI",
      "authority": "OSDI",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://pmg.csail.mit.edu/papers/osdi99.pdf",
      "used_in": [
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/05-mecanismos-de-consenso.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "no se pudo abrir el enlace desde el equipo que revalidó (red o TLS)",
      "locator": "https://pmg.csail.mit.edu/papers/osdi99.pdf",
      "http_status": 0
    },
    {
      "id": "practical-financial-modelling-2015",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Swan, J."
      ],
      "title": "Practical Financial Modelling",
      "published": "2015",
      "publisher": "Elsevier",
      "authority": "Elsevier",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/13-herramientas-calculadora-excel-y-python.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/14-modelamiento-con-excel-y-python.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ediciones de la obra encontrada"
    },
    {
      "id": "practice-standards-for-the-financial-planning-process-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "CFP Board"
      ],
      "title": "Practice Standards for the Financial Planning Process",
      "published": "2023",
      "authority": "CFP Board",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cfp.net/",
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/14-proyecto-plan-financiero-anual.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cfp.net/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "predictably-irrational-2008",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Ariely, D."
      ],
      "title": "Predictably Irrational",
      "published": "2008",
      "publisher": "HarperCollins",
      "authority": "HarperCollins",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/03-clasificacion-y-control-de-gastos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780061457852",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780061457852",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "predicting-u-s-recessions-financial-variables-as-leading-indicators-1998",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Estrella, A.",
        "Mishkin, F."
      ],
      "title": "Predicting U.S. Recessions: Financial Variables as Leading Indicators",
      "published": "1998",
      "authority": "Review of Economics and Statistics",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/08-ciclos-economicos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.3386/w5379",
      "locator": "https://doi.org/10.3386/w5379",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "principios-de-economia-2021",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Mankiw, N. G."
      ],
      "title": "Principios de economía",
      "published": "2021",
      "publisher": "Cengage",
      "authority": "Cengage",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/04-variaciones-porcentuales-e-indices.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/07-inflacion-y-poder-adquisitivo.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/01-escasez-y-decisiones.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/02-oferta-y-demanda.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/03-elasticidad.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/04-competencia-y-estructuras-de-mercado.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/05-producto-e-ingreso-nacional.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/07-empleo-y-desempleo.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no respondió a la consulta"
    },
    {
      "id": "principios-de-finanzas-corporativas-2023",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Brealey, R.",
        "Myers, S.",
        "Allen, F."
      ],
      "title": "Principios de finanzas corporativas",
      "published": "2023",
      "publisher": "McGraw-Hill",
      "authority": "McGraw-Hill",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/02-fracciones-decimales-y-razones.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/06-interes-compuesto.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/08-valor-del-dinero-en-el-tiempo.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/09-valor-presente.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/05-patrimonio.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/14-analisis-vertical-y-horizontal.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/04-anualidades-vencidas.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/05-anualidades-anticipadas.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/06-perpetuidades.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/08-valor-actual-neto.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/09-tasa-interna-de-retorno.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/10-payback-y-rentabilidad.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/12-sensibilidad.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/15-proyecto-motor-de-valoracion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9789701072837",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9789701072837",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "principles-for-an-effective-risk-appetite-framework-2013",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "Principles for an Effective Risk Appetite Framework",
      "published": "2013",
      "publisher": "FSB",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2013/11/r_131118",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/01-que-es-el-riesgo.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/16-comite-de-riesgos-e-integracion.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/05-planificacion-estrategica-y-de-capital.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/14-direccion-integral.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/02-modelo-de-negocio-del-banco.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/12-marco-de-riesgos.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/14-cuadro-de-mando-del-banco.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/18-defensa-y-cierre.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2013/11/r_131118",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "principles-for-dark-liquidity-2011",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IOSCO"
      ],
      "title": "Principles for Dark Liquidity",
      "published": "2011",
      "publisher": "IOSCO",
      "authority": "Organización Internacional de Comisiones de Valores (IOSCO)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.iosco.org/library/pubdocs/pdf/IOSCOPD353.pdf",
      "used_in": [
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/06-mercado-secundario-y-liquidez-prometida.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.iosco.org/library/pubdocs/pdf/IOSCOPD353.pdf",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "principles-for-effective-insolvency-and-creditor-debtor-regimes-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "World Bank"
      ],
      "title": "Principles for Effective Insolvency and Creditor/Debtor Regimes",
      "published": "2021",
      "publisher": "World Bank Group",
      "authority": "Banco Mundial",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.worldbank.org/en/topic/financialsector/brief/the-world-bank-principles-for-effective-insolvency-and-creditor-rights",
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/13-reestructuracion-e-insolvencia.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.worldbank.org/en/topic/financialsector/brief/the-world-bank-principles-for-effective-insolvency-and-creditor-rights",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "principles-for-effective-risk-data-aggregation-and-risk-reporting-bcbs-239-2013",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Principles for effective risk data aggregation and risk reporting (BCBS 239)",
      "published": "2013",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bcbs239.htm",
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/13-herramientas-calculadora-excel-y-python.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/14-proyecto-calculadora-financiera-personal.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/07-proteccion-de-datos-financieros.md",
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/08-libro-diario-y-mayor.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/14-modelamiento-con-excel-y-python.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/08-conciliacion-bancaria.md",
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/04-datos-en-un-banco.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/14-direccion-integral.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/04-arquitectura-de-datos-y-sistemas.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/14-cuadro-de-mando-del-banco.md",
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/04-clasificacion-calidad-y-gobierno-de-datos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bcbs239.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "principles-for-financial-benchmarks-2013",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IOSCO"
      ],
      "title": "Principles for Financial Benchmarks",
      "published": "2013",
      "publisher": "IOSCO",
      "authority": "Organización Internacional de Comisiones de Valores (IOSCO)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.iosco.org/library/pubdocs/pdf/IOSCOPD415.pdf",
      "used_in": [
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/09-oraculos.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/13-mercado-liquidez-y-formacion-de-precio.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/11-conducta-de-mercado-e-integridad.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.iosco.org/library/pubdocs/pdf/IOSCOPD415.pdf",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "principles-for-financial-market-infrastructures-2012",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Committee on Payments and Market Infrastructures"
      ],
      "title": "Principles for Financial Market Infrastructures",
      "published": "2012",
      "publisher": "CPMI-IOSCO/BIS",
      "authority": "Comité de Pagos e Infraestructuras de Mercado (CPMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d101.htm",
      "used_in": [
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/03-cuenta-corriente-y-cheques.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/02-mercados-e-intermediarios.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/01-modelo-operativo-de-un-banco.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/05-depositos-y-giros.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/06-transferencias.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/07-compensacion-y-liquidacion.md",
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/02-pagos-digitales.md",
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/10-iniciacion-de-pagos-y-confirmacion-de-fondos.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/02-arquitectura-de-participantes.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/05-mensajeria-frente-a-movimiento-de-fondos.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/07-compensacion-liquidacion-y-finalidad.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/15-payment-versus-payment-y-liquidacion-atomica.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/16-proyecto-red-de-pagos-transfronterizos.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/04-transacciones-bloques-nodos-y-estado.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/06-finalidad-reorganizaciones-y-tolerancia-a-fallos.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/14-proyecto-red-financiera-autorizada.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/02-el-registro-de-referencia.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/05-ciclo-de-vida-del-instrumento.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/08-entrega-contra-pago-atomica.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/09-custodia-de-valores-tokenizados.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/10-el-tramo-de-dinero.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/12-pago-contra-pago-y-riesgo-de-liquidacion.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/14-colateral-y-garantias-tokenizadas.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/15-interoperabilidad-entre-infraestructuras.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/16-proyecto-mercado-primario-y-secundario.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/09-custodia-y-segregacion-en-la-norma.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/10-infraestructuras-de-mercado-y-su-regimen.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/04-decision-de-arquitectura-registro.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/05-decision-de-arquitectura-el-dinero.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/07-el-registro-de-referencia-del-sistema.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/10-liquidacion-y-sus-modos-de-fallo.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/11-pagos-y-conexion-con-el-exterior.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/12-ciclo-de-vida-y-operacion-diaria.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/15-escenario-de-tension-y-continuidad.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/16-resolucion-ordenada-y-salida.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d101.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "principles-for-operational-resilience-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Principles for Operational Resilience",
      "published": "2021",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d516.htm",
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/12-prevencion-y-respuesta-ante-fraude.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/14-proyecto-protocolo-personal-de-seguridad.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/01-modelo-operativo-de-un-banco.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/16-continuidad-y-eficiencia-operativa.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/11-riesgo-tecnologico-y-ciberseguridad.md",
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/13-transformacion-digital.md",
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/14-estrategia-tecnologica.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/04-arquitectura-de-datos-y-sistemas.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/09-operaciones-y-pagos.md",
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/13-disponibilidad-sla-y-observabilidad.md",
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/14-proyecto-agregador-financiero-regulado.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/13-gobernanza-bifurcaciones-y-recuperacion.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/14-proyecto-red-financiera-autorizada.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/14-resiliencia-operativa-y-terceros-criticos.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/02-construir-integrar-o-comprar.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/12-ciclo-de-vida-y-operacion-diaria.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/14-modelo-de-amenazas-priorizado.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/15-escenario-de-tension-y-continuidad.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/16-resolucion-ordenada-y-salida.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d516.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "principles-for-responsible-banking",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "UNEP Finance Initiative"
      ],
      "title": "Principles for Responsible Banking",
      "publisher": "UNEP FI",
      "authority": "UNEP FI",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/11-sostenibilidad-y-banca-responsable.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "principles-for-sound-compensation-practices-2009",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "Principles for Sound Compensation Practices",
      "published": "2009",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2009/09/principles-for-sound-compensation-practices-implementation-standards",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/16-comite-de-riesgos-e-integracion.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/08-conducta-de-mercado-y-proteccion-al-consumidor.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/10-personas-cultura-e-incentivos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2009/09/principles-for-sound-compensation-practices-implementation-standards",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "principles-for-sound-liquidity-risk-management-and-supervision-2008",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Principles for Sound Liquidity Risk Management and Supervision",
      "published": "2008",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bcbs144.htm",
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/12-tesoreria.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/04-riesgo-de-liquidez.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/13-gestion-de-crisis.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/11-tesoreria-y-balance.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/17-simulacion-de-una-crisis.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/08-liquidez-prefinanciacion-y-netting.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bcbs144.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "principles-for-sound-residential-mortgage-underwriting-practices-2012",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "Principles for Sound Residential Mortgage Underwriting Practices",
      "published": "2012",
      "publisher": "FSB",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/",
      "used_in": [
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/09-credito-hipotecario.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/04-ingresos-y-estabilidad.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/05-capacidad-de-pago.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/12-credito-hipotecario.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "principles-for-the-effective-management-and-supervision-of-climate-related-f-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Principles for the effective management and supervision of climate-related financial risks",
      "published": "2022",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d532.htm",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/15-riesgos-climaticos-y-emergentes.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/11-sostenibilidad-y-banca-responsable.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d532.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "principles-for-the-management-of-credit-risk-2000",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Principles for the Management of Credit Risk",
      "published": "2000",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bcbs75.htm",
      "used_in": [
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/01-ciclo-de-vida-del-credito.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/02-solicitud-y-expediente.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/05-capacidad-de-pago.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/06-nivel-de-endeudamiento.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/16-proyecto-motor-de-evaluacion-crediticia.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bcbs75.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "principles-for-the-regulation-of-exchange-traded-funds-2013",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IOSCO"
      ],
      "title": "Principles for the Regulation of Exchange Traded Funds",
      "published": "2013",
      "authority": "Organización Internacional de Comisiones de Valores (IOSCO)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.iosco.org/",
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/06-etf.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.iosco.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "principles-for-the-sound-management-of-operational-risk-2011",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Principles for the Sound Management of Operational Risk",
      "published": "2011",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bcbs195.htm",
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/13-analisis-de-incidentes.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/01-modelo-operativo-de-un-banco.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/04-apertura-y-administracion-de-cuentas.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/05-depositos-y-giros.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/08-conciliacion-bancaria.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/11-caja-y-sucursales.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bcbs195.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "principles-of-corporate-finance-2020",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Brealey, R.",
        "Myers, S.",
        "Allen, F."
      ],
      "title": "Principles of Corporate Finance",
      "published": "2020",
      "publisher": "McGraw-Hill",
      "authority": "McGraw-Hill",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/01-la-empresa-como-cliente-bancario.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/03-flujo-de-caja-y-necesidades-de-fondos.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/04-capital-de-trabajo-y-corto-plazo.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/05-estructura-y-costo-de-capital.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/06-decisiones-de-inversion.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/10-valoracion-de-empresas.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/12-mercado-de-capitales-para-empresas.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no respondió a la consulta"
    },
    {
      "id": "principles-of-project-finance-2013",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Yescombe, E."
      ],
      "title": "Principles of Project Finance",
      "published": "2013",
      "publisher": "Academic Press",
      "authority": "Academic Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/07-sistemas-de-amortizacion.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/09-financiamiento-de-proyectos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780124157552",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780124157552",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "principles-of-risk-management-and-insurance-2016",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Rejda, G.",
        "McNamara, M."
      ],
      "title": "Principles of Risk Management and Insurance",
      "published": "2016",
      "publisher": "Pearson",
      "authority": "Pearson",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/05-catalogo-de-productos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781292349749",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781292349749",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "principles-of-risk-management-and-insurance-2021",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Rejda, G.",
        "McNamara, M."
      ],
      "title": "Principles of Risk Management and Insurance",
      "published": "2021",
      "publisher": "Pearson",
      "authority": "Pearson",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/11-seguros-y-proteccion-patrimonial.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/12-seguros-asociados.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781292349749",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781292349749",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "principles-on-loss-absorbing-and-recapitalisation-capacity-of-g-sibs-in-reso-2015",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "Principles on Loss-absorbing and Recapitalisation Capacity of G-SIBs in Resolution (TLAC Term Sheet)",
      "published": "2015",
      "publisher": "FSB",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2015/11/total-loss-absorbing-capacity-tlac-principles-and-term-sheet",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/12-resolucion-bancaria-y-seguro-de-depositos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2015/11/total-loss-absorbing-capacity-tlac-principles-and-term-sheet",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "procedimientos-de-autorizacion-e-inscripcion-de-entidades",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Procedimientos de autorización e inscripción de entidades",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/04-autorizacion-registro-y-supervision.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/portal/principal/613/w3-channel.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "progress-in-adopting-the-principles-for-effective-risk-data-aggregation-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Progress in adopting the Principles for effective risk data aggregation",
      "published": "2020",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d559.htm",
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/04-datos-en-un-banco.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d559.htm",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "progress-in-reducing-foreign-exchange-settlement-risk-2008",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Committee on Payments and Market Infrastructures"
      ],
      "title": "Progress in reducing foreign exchange settlement risk",
      "published": "2008",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Pagos e Infraestructuras de Mercado (CPMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d83.htm",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/15-payment-versus-payment-y-liquidacion-atomica.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d83.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "project-finance-in-theory-and-practice-2018",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Gatti, S."
      ],
      "title": "Project Finance in Theory and Practice",
      "published": "2018",
      "publisher": "Academic Press",
      "authority": "Academic Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/09-financiamiento-de-proyectos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no respondió a la consulta"
    },
    {
      "id": "project-mbridge-project-jura-project-dunbar-project-mariana-project-agora-y",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "BIS Innovation Hub"
      ],
      "title": "Project mBridge, Project Jura, Project Dunbar, Project Mariana, Project Agorá y Project Rialto",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/about/bisih/topics.htm",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/13-interconexion-de-pagos-inmediatos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/about/bisih/topics.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "project-nexus-enabling-instant-cross-border-payments",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "BIS Innovation Hub"
      ],
      "title": "Project Nexus: enabling instant cross-border payments",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/about/bisih/topics/fmis/nexus.htm",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/13-interconexion-de-pagos-inmediatos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/about/bisih/topics/fmis/nexus.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "prospect-theory-an-analysis-of-decision-under-risk-1979",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Kahneman, D.",
        "Tversky, A."
      ],
      "title": "Prospect Theory: An Analysis of Decision under Risk",
      "published": "1979",
      "authority": "Econometrica",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/01-objetivos-y-perfil-de-riesgo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1017/cbo9780511803475.003",
      "locator": "https://doi.org/10.1017/cbo9780511803475.003",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "proyectos-sobre-liquidacion-con-pago-contra-pago-y-sincronizacion",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "BIS Innovation Hub"
      ],
      "title": "Proyectos sobre liquidación con pago contra pago y sincronización",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/about/bisih/topics.htm",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/15-payment-versus-payment-y-liquidacion-atomica.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/about/bisih/topics.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "prudential-treatment-of-cryptoasset-exposures-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Prudential treatment of cryptoasset exposures",
      "published": "2022",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d545.htm",
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/09-criptoactivos-y-registro-distribuido.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/03-claves-direcciones-y-gestion-criptografica.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/11-interoperabilidad-y-puentes.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/01-taxonomia-de-los-activos-digitales.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/02-criptoactivos-no-respaldados.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/08-depositos-tokenizados-y-dinero-de-banco-comercial.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/15-contabilidad-tributacion-y-balance.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/16-proyecto-evaluacion-de-un-activo-digital.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/10-el-tramo-de-dinero.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/08-tratamiento-prudencial-de-las-exposiciones.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/05-decision-de-arquitectura-el-dinero.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d545.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "prudential-treatment-of-problem-assets-definitions-of-non-performing-exposur-2017",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Prudential treatment of problem assets — definitions of non-performing exposures and forbearance",
      "published": "2017",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d403.htm",
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/13-plan-ante-una-crisis-financiera.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/10-sobreendeudamiento.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/11-renegociacion-responsable.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/07-sistemas-de-amortizacion.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/14-provisiones-e-incumplimiento.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/15-cobranza-y-reestructuracion.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/08-covenants-y-seguimiento.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/10-contabilidad-y-estados-financieros.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d403.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "pseudo-mathematics-and-financial-charlatanism-2014",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Bailey, D. et al"
      ],
      "title": "Pseudo-Mathematics and Financial Charlatanism",
      "published": "2014",
      "authority": "Notices of the AMS",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/12-analisis-tecnico-introductorio.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1090/noti1105",
      "locator": "https://doi.org/10.1090/noti1105",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "quality-is-free-1979",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Crosby, P."
      ],
      "title": "Quality Is Free",
      "published": "1979",
      "publisher": "McGraw-Hill",
      "authority": "McGraw-Hill",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/08-eficiencia-y-costos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no respondió a la consulta"
    },
    {
      "id": "quantitative-analysis-of-investor-behavior",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Dalbar"
      ],
      "title": "Quantitative Analysis of Investor Behavior",
      "authority": "Dalbar",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/01-objetivos-y-perfil-de-riesgo.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/13-costos-impuestos-y-sesgos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "quarterly-national-accounts-manual-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Monetary Fund"
      ],
      "title": "Quarterly National Accounts Manual",
      "published": "2020",
      "publisher": "FMI",
      "authority": "Fondo Monetario Internacional (FMI)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/04-variaciones-porcentuales-e-indices.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "range-of-practices-and-issues-in-economic-capital-frameworks-2009",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Range of practices and issues in economic capital frameworks",
      "published": "2009",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bcbs152.htm",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/14-capital-economico-y-asignacion.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/12-marco-de-riesgos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bcbs152.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "raroc-at-bank-of-america-1996",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Zaik, E.",
        "Walter, J.",
        "Kelling, G."
      ],
      "title": "RAROC at Bank of America",
      "published": "1996",
      "authority": "Journal of Applied Corporate Finance",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/03-colocaciones.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1111/j.1745-6622.1996.tb00117.x",
      "locator": "https://doi.org/10.1111/j.1745-6622.1996.tb00117.x",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "real-estate-finance-and-investments-2018",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Brueggeman, W.",
        "Fisher, J."
      ],
      "title": "Real Estate Finance and Investments",
      "published": "2018",
      "publisher": "McGraw-Hill",
      "authority": "McGraw-Hill",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/09-credito-hipotecario.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/12-credito-hipotecario.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781260091946",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781260091946",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "real-options-managerial-flexibility-and-strategy-in-resource-allocation-1996",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Trigeorgis, L."
      ],
      "title": "Real Options: Managerial Flexibility and Strategy in Resource Allocation",
      "published": "1996",
      "publisher": "MIT Press",
      "authority": "MIT Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/06-decisiones-de-inversion.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "real-world-uplift-modelling-with-significance-based-uplift-trees-2011",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Radcliffe, N.",
        "Surry, P."
      ],
      "title": "Real-World Uplift Modelling with Significance-Based Uplift Trees",
      "published": "2011",
      "publisher": "Stochastic Solutions",
      "authority": "Stochastic Solutions",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/05-analitica-aplicada.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "recomendacion-16-e-informacion-que-debe-acompanar-a-las-transferencias",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "Recomendación 16 e información que debe acompañar a las transferencias",
      "publisher": "FATF",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fatf-gafi.org/",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/06-swift-cbpr-e-iso-20022.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fatf-gafi.org/",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "recomendacion-16-y-activos-virtuales",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Grupo de Acción Financiera Internacional"
      ],
      "title": "Recomendación 16 y activos virtuales",
      "publisher": "GAFI-FATF",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fatf-gafi.org/en/topics/virtual-assets.html",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/19-regimenes-europeos-conexos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://www.fatf-gafi.org/en/topics/virtual-assets.html",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "recomendacion-16-y-guia-sobre-activos-virtuales",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "Recomendación 16 y guía sobre activos virtuales",
      "publisher": "FATF",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fatf-gafi.org/",
      "used_in": [
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/07-redes-publicas-privadas-y-autorizadas.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fatf-gafi.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "recommendation-16-wire-transfers-2012",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "Recommendation 16: Wire transfers",
      "published": "2012",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fatf-gafi.org/en/publications/Fatfrecommendations/Fatf-recommendations.html",
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/13-operaciones-internacionales.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fatf-gafi.org/en/publications/Fatfrecommendations/Fatf-recommendations.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "recommendation-of-the-council-on-artificial-intelligence-2019",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OECD"
      ],
      "title": "Recommendation of the Council on Artificial Intelligence",
      "published": "2019",
      "publisher": "OECD",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://oecd.ai/en/ai-principles",
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/06-inteligencia-artificial-en-banca.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://oecd.ai/en/ai-principles",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "recommendation-of-the-council-on-enhancing-access-to-and-sharing-of-data-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OECD"
      ],
      "title": "Recommendation of the Council on Enhancing Access to and Sharing of Data",
      "published": "2021",
      "publisher": "OECD",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECD-LEGAL-0463",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/04-clasificacion-calidad-y-gobierno-de-datos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECD-LEGAL-0463",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "recommendation-of-the-council-on-financial-literacy-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OCDE"
      ],
      "title": "Recommendation of the Council on Financial Literacy",
      "published": "2020",
      "publisher": "OECD",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECD-LEGAL-0461",
      "used_in": [
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/07-fraccionamiento-y-acceso.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECD-LEGAL-0461",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "recommendation-of-the-council-on-financial-literacy-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OCDE"
      ],
      "title": "Recommendation of the Council on Financial Literacy",
      "published": "2021",
      "publisher": "OECD",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECD-LEGAL-0461",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/11-dinero-programable-y-sus-limites.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECD-LEGAL-0461",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "recommendation-on-financial-literacy-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OECD"
      ],
      "title": "Recommendation on Financial Literacy",
      "published": "2020",
      "publisher": "OCDE",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/01-diagnostico-y-operaciones-esenciales.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/03-porcentajes-en-decisiones-financieras.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/04-presupuesto-base-cero.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/06-ahorro-y-automatizacion.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/11-seguros-y-proteccion-patrimonial.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/14-proyecto-plan-financiero-anual.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/07-credito-de-consumo.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/12-seguros-asociados.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "recommendation-on-financial-literacy-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OECD"
      ],
      "title": "Recommendation on Financial Literacy",
      "published": "2022",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECD-LEGAL-0394",
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/15-canales-y-experiencia-del-cliente.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECD-LEGAL-0394",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "recommendations-10-12-22-y-24-2012",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "Recommendations 10, 12, 22 y 24",
      "published": "2012",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/04-conozca-a-su-cliente.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "recommendations-6-y-7-2012",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "Recommendations 6 y 7",
      "published": "2012",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/05-sanciones-internacionales.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "recommendations-for-securities-settlement-systems-2004",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IOSCO"
      ],
      "title": "Recommendations for Securities Settlement Systems",
      "published": "2004",
      "publisher": "IOSCO",
      "authority": "Organización Internacional de Comisiones de Valores (IOSCO)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.iosco.org/library/pubdocs/pdf/IOSCOPD176.pdf",
      "used_in": [
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/09-custodia-de-valores-tokenizados.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/09-custodia-y-segregacion-en-la-norma.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.iosco.org/library/pubdocs/pdf/IOSCOPD176.pdf",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "recommendations-of-the-task-force-on-climate-related-financial-disclosures-2017",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board",
        "TCFD"
      ],
      "title": "Recommendations of the Task Force on Climate-related Financial Disclosures",
      "published": "2017",
      "publisher": "FSB",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2017/06/recommendations-of-the-task-force-on-climate-related-financial-disclosures-2",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/15-riesgos-climaticos-y-emergentes.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2017/06/recommendations-of-the-task-force-on-climate-related-financial-disclosures-2",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "refactoring-2019",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Fowler, M."
      ],
      "title": "Refactoring",
      "published": "2019",
      "publisher": "Addison-Wesley",
      "authority": "Addison-Wesley",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/13-transformacion-digital.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780201485677",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780201485677",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "reglamento-delegado-ue-2018-389-sobre-autenticacion-reforzada-de-clientes-y",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Parlamento Europeo",
        "Consejo"
      ],
      "title": "Reglamento Delegado (UE) 2018/389 sobre autenticación reforzada de clientes y comunicación segura",
      "authority": "Unión Europea (EUR-Lex)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://eur-lex.europa.eu/eli/reg_del/2018/389/oj",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/11-autenticacion-reforzada-fraude-y-responsabilidad.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://eur-lex.europa.eu/eli/reg_del/2018/389/oj",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "reglamento-general-de-proteccion-de-datos-ue-2016-679-2016",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Unión Europea"
      ],
      "title": "Reglamento General de Protección de Datos (UE) 2016/679",
      "published": "2016",
      "authority": "Unión Europea (EUR-Lex)",
      "amendable": true,
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/10-proteccion-de-datos-y-secreto-bancario.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "reglamento-ue-2016-679-general-de-proteccion-de-datos-2016",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Diario Oficial de la Unión Europea"
      ],
      "title": "Reglamento (UE) 2016/679, general de protección de datos",
      "published": "2016",
      "publisher": "EUR-Lex",
      "authority": "Unión Europea (EUR-Lex)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://eur-lex.europa.eu/legal-content/ES/TXT/?uri=CELEX%3A32016R0679",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/13-proteccion-de-datos-y-economia-de-la-informacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://eur-lex.europa.eu/legal-content/ES/TXT/?uri=CELEX%3A32016R0679",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "reglamento-ue-2016-679-rgpd",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Parlamento Europeo",
        "Consejo"
      ],
      "title": "Reglamento (UE) 2016/679 (RGPD)",
      "authority": "Unión Europea (EUR-Lex)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/12-privacidad-finalidad-y-portabilidad.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/10-privacidad-y-pruebas-criptograficas.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "reglamento-ue-2022-2554-sobre-la-resiliencia-operativa-digital-del-sector-fi-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Diario Oficial de la Unión Europea"
      ],
      "title": "Reglamento (UE) 2022/2554 sobre la resiliencia operativa digital del sector financiero",
      "published": "2022",
      "publisher": "EUR-Lex",
      "authority": "Unión Europea (EUR-Lex)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://eur-lex.europa.eu/legal-content/ES/TXT/?uri=CELEX%3A32022R2554",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/13-disponibilidad-sla-y-observabilidad.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/14-resiliencia-operativa-y-terceros-criticos.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/19-regimenes-europeos-conexos.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/02-construir-integrar-o-comprar.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://eur-lex.europa.eu/legal-content/ES/TXT/?uri=CELEX%3A32022R2554",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "reglamento-ue-2022-858-sobre-el-regimen-piloto-de-infraestructuras-del-merca-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Diario Oficial de la Unión Europea"
      ],
      "title": "Reglamento (UE) 2022/858 sobre el régimen piloto de infraestructuras del mercado basadas en DLT",
      "published": "2022",
      "publisher": "EUR-Lex",
      "authority": "Unión Europea (EUR-Lex)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://eur-lex.europa.eu/legal-content/ES/TXT/?uri=CELEX%3A32022R0858",
      "used_in": [
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/16-proyecto-mercado-primario-y-secundario.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/10-infraestructuras-de-mercado-y-su-regimen.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://eur-lex.europa.eu/legal-content/ES/TXT/?uri=CELEX%3A32022R0858",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "reglamento-ue-2022-858-sobre-un-regimen-piloto-de-infraestructuras-del-merca-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Diario Oficial de la Unión Europea"
      ],
      "title": "Reglamento (UE) 2022/858 sobre un régimen piloto de infraestructuras del mercado basadas en la tecnología de registro descentralizado",
      "published": "2022",
      "publisher": "EUR-Lex",
      "authority": "Unión Europea (EUR-Lex)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://eur-lex.europa.eu/legal-content/ES/TXT/?uri=CELEX%3A32022R0858",
      "used_in": [
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/02-el-registro-de-referencia.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/19-regimenes-europeos-conexos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://eur-lex.europa.eu/legal-content/ES/TXT/?uri=CELEX%3A32022R0858",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "reglamento-ue-2023-1113-relativo-a-la-informacion-que-acompana-a-las-transfe-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Diario Oficial de la Unión Europea"
      ],
      "title": "Reglamento (UE) 2023/1113 relativo a la información que acompaña a las transferencias de fondos y de determinados criptoactivos",
      "published": "2023",
      "publisher": "EUR-Lex",
      "authority": "Unión Europea (EUR-Lex)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://eur-lex.europa.eu/legal-content/ES/TXT/?uri=CELEX%3A32023R1113",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/19-regimenes-europeos-conexos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://eur-lex.europa.eu/legal-content/ES/TXT/?uri=CELEX%3A32023R1113",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "reglamento-ue-2023-1114-relativo-a-los-mercados-de-criptoactivos-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Diario Oficial de la Unión Europea"
      ],
      "title": "Reglamento (UE) 2023/1114 relativo a los mercados de criptoactivos",
      "published": "2023",
      "publisher": "EUR-Lex",
      "authority": "Unión Europea (EUR-Lex)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://eur-lex.europa.eu/legal-content/ES/TXT/?uri=CELEX%3A32023R1114",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/03-stablecoins-tipologias-y-mecanica-de-la-paridad.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/04-reservas-composicion-calidad-y-verificacion.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/05-redencion-el-derecho-el-proceso-y-la-cola.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/09-dinero-electronico-el-regimen-que-ya-existia.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/03-calificacion-de-un-instrumento-digital.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/05-regimen-de-emisores.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/16-regulacion-comparada-chile-y-el-mundo.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/17-mica-perimetro-activos-y-participantes.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/18-mica-obligaciones-reservas-y-supervision.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://eur-lex.europa.eu/legal-content/ES/TXT/?uri=CELEX%3A32023R1114",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "reglamento-ue-2024-1689-de-inteligencia-artificial-2024",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Unión Europea"
      ],
      "title": "Reglamento (UE) 2024/1689 de inteligencia artificial",
      "published": "2024",
      "authority": "Unión Europea (EUR-Lex)",
      "amendable": true,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/06-inteligencia-artificial-en-banca.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "reglas-uniformes-relativas-a-los-creditos-documentarios-ucp-600",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Cámara de Comercio Internacional"
      ],
      "title": "Reglas uniformes relativas a los créditos documentarios (UCP 600)",
      "authority": "Cámara de Comercio Internacional (ICC)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://iccwbo.org/",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/11-pagos-empresariales-y-comercio-exterior.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://iccwbo.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "regulation-eu-2016-679-general-data-protection-regulation-gdpr-2016",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Union"
      ],
      "title": "Regulation (EU) 2016/679 — General Data Protection Regulation (GDPR)",
      "published": "2016",
      "authority": "Unión Europea (EUR-Lex)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj",
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/07-proteccion-de-datos-financieros.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "regulatory-consistency-assessment-programme-rcap",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Regulatory Consistency Assessment Programme (RCAP)",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/implementation.htm",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/02-arquitectura-regulatoria-internacional.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/implementation.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "regulatory-sandboxes-and-innovation-facilitators-2019",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IOSCO"
      ],
      "title": "Regulatory Sandboxes and Innovation Facilitators",
      "published": "2019",
      "publisher": "IOSCO",
      "authority": "Organización Internacional de Comisiones de Valores (IOSCO)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/12-regulacion-de-la-tecnologia-financiera.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "regulatory-technical-standards-under-micar",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Autoridad Bancaria Europea"
      ],
      "title": "Regulatory technical standards under MiCAR",
      "publisher": "EBA",
      "authority": "Autoridad Bancaria Europea (EBA)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.eba.europa.eu/markets-crypto-assets",
      "used_in": [
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/18-mica-obligaciones-reservas-y-supervision.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.eba.europa.eu/markets-crypto-assets",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "relationship-banking-what-do-we-know-2000",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Boot, A."
      ],
      "title": "Relationship Banking: What Do We Know?",
      "published": "2000",
      "authority": "Journal of Financial Intermediation",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/01-la-empresa-como-cliente-bancario.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/14-relacion-integral-con-la-empresa.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1006/jfin.2000.0282",
      "locator": "https://doi.org/10.1006/jfin.2000.0282",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "remittance-prices-worldwide",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "World Bank (serie trimestral)"
      ],
      "title": "Remittance Prices Worldwide",
      "authority": "Banco Mundial",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://remittanceprices.worldbank.org/",
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/13-operaciones-internacionales.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/01-que-es-un-pago-transfronterizo.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/09-fx-dentro-de-un-pago-transfronterizo.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/10-remesas-y-corredores-internacionales.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/16-proyecto-red-de-pagos-transfronterizos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://remittanceprices.worldbank.org/",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "report-on-open-banking-and-application-programming-interfaces-2019",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Report on open banking and application programming interfaces",
      "published": "2019",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d486.htm",
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/03-banca-abierta-y-apis.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/04-arquitectura-de-datos-y-sistemas.md",
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/01-banca-abierta-finanzas-abiertas-y-datos-abiertos.md",
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/02-ecosistema-participantes-y-modelos-de-implantacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d486.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "report-on-the-economic-well-being-of-u-s-households-shed-2024",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Federal Reserve Board"
      ],
      "title": "Report on the Economic Well-Being of U.S. Households (SHED)",
      "published": "2024",
      "authority": "Reserva Federal de los Estados Unidos",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/07-fondo-de-emergencia.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "report-on-the-treatment-of-the-insolvency-of-natural-persons-2014",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "World Bank"
      ],
      "title": "Report on the Treatment of the Insolvency of Natural Persons",
      "published": "2014",
      "publisher": "Banco Mundial",
      "authority": "Banco Mundial",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/10-sobreendeudamiento.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "request-for-information-regarding-use-of-alternative-data-and-modeling-techn-2017",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Consumer Financial Protection Bureau"
      ],
      "title": "Request for Information Regarding Use of Alternative Data and Modeling Techniques",
      "published": "2017",
      "publisher": "CFPB",
      "authority": "Consumer Financial Protection Bureau (CFPB)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/07-credito-digital-y-datos-alternativos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "requisitos-de-inscripcion-y-autorizacion-de-prestadores-de-servicios-financi",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comisión para el Mercado Financiero"
      ],
      "title": "Requisitos de inscripción y autorización de prestadores de servicios financieros de la Ley N.º 21.521",
      "publisher": "CMF",
      "authority": "Comisión para el Mercado Financiero (CMF, Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cmfchile.cl/",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/14-proyecto-agregador-financiero-regulado.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cmfchile.cl/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "resolution-concerning-statistics-of-work-employment-and-labour-underutilizat-2013",
      "type": "reference",
      "authors": [
        "International Labour Organization"
      ],
      "title": "Resolution concerning statistics of work, employment and labour underutilization",
      "published": "2013",
      "publisher": "19.ª CIET",
      "authority": "19.ª CIET",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://ilostat.ilo.org/",
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/07-empleo-y-desempleo.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://ilostat.ilo.org/",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "retail-market-conduct-task-force-report-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "IOSCO"
      ],
      "title": "Retail Market Conduct Task Force Report",
      "published": "2021",
      "authority": "Organización Internacional de Comisiones de Valores (IOSCO)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/02-mercados-e-intermediarios.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "returns-to-buying-winners-and-selling-losers-1993",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Jegadeesh, N.",
        "Titman, S."
      ],
      "title": "Returns to Buying Winners and Selling Losers",
      "published": "1993",
      "authority": "Journal of Finance",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/12-analisis-tecnico-introductorio.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1111/j.1540-6261.1993.tb04702.x",
      "locator": "https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1993.tb04702.x",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "review-of-margining-practices-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea, CPMI",
        "IOSCO"
      ],
      "title": "Review of margining practices",
      "published": "2022",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d537.htm",
      "used_in": [
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/14-colateral-y-garantias-tokenizadas.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d537.htm",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "review-of-the-credit-valuation-adjustment-risk-framework-2015",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Review of the Credit Valuation Adjustment risk framework",
      "published": "2015",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d325.htm",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/08-riesgo-pais-y-de-contraparte.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d325.htm",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "revisions-to-the-principles-for-the-sound-management-of-operational-risk-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Revisions to the Principles for the Sound Management of Operational Risk",
      "published": "2021",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d515.htm",
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/16-continuidad-y-eficiencia-operativa.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/02-taxonomia-de-riesgos.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/10-riesgo-operacional.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/14-resiliencia-operativa-y-terceros-criticos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d515.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "revisions-to-the-securitisation-framework-2014",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Revisions to the securitisation framework",
      "published": "2014",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d303.htm",
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/06-gestion-del-balance.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d303.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "rfc-6749-the-oauth-2-0-authorization-framework",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Internet Engineering Task Force"
      ],
      "title": "RFC 6749 — The OAuth 2.0 Authorization Framework",
      "publisher": "IETF",
      "authority": "IETF",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc6749",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/06-oauth-openid-connect-y-autorizacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc6749",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "rfc-7515-json-web-signature-jws",
      "type": "reference",
      "authors": [
        "Internet Engineering Task Force"
      ],
      "title": "RFC 7515 — JSON Web Signature (JWS)",
      "authority": "Internet Engineering Task Force",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc7515",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/07-financial-grade-apis-y-firma.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc7515",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "rfc-7519-json-web-token-jwt",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Internet Engineering Task Force"
      ],
      "title": "RFC 7519 — JSON Web Token (JWT)",
      "publisher": "IETF",
      "authority": "IETF",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc7519",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/06-oauth-openid-connect-y-autorizacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc7519",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "rfc-7636-proof-key-for-code-exchange-by-oauth-public-clients",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Internet Engineering Task Force"
      ],
      "title": "RFC 7636 — Proof Key for Code Exchange by OAuth Public Clients",
      "publisher": "IETF",
      "authority": "IETF",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc7636",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/06-oauth-openid-connect-y-autorizacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc7636",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "rfc-8594-the-sunset-http-header-field",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Internet Engineering Task Force"
      ],
      "title": "RFC 8594 — The Sunset HTTP Header Field",
      "publisher": "IETF",
      "authority": "IETF",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc8594",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/08-diseno-versionado-e-idempotencia.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc8594",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "rfc-8705-oauth-2-0-mutual-tls-client-authentication-and-certificate-bound-ac",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Internet Engineering Task Force"
      ],
      "title": "RFC 8705 — OAuth 2.0 Mutual-TLS Client Authentication and Certificate-Bound Access Tokens",
      "publisher": "IETF",
      "authority": "IETF",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc8705",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/07-financial-grade-apis-y-firma.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc8705",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "rfc-9110-http-semantics",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Internet Engineering Task Force"
      ],
      "title": "RFC 9110 — HTTP Semantics",
      "publisher": "IETF",
      "authority": "IETF",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc9110",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/08-diseno-versionado-e-idempotencia.md",
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/10-iniciacion-de-pagos-y-confirmacion-de-fondos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc9110",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "rfc-9449-oauth-2-0-demonstrating-proof-of-possession-dpop",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Internet Engineering Task Force"
      ],
      "title": "RFC 9449 — OAuth 2.0 Demonstrating Proof of Possession (DPoP)",
      "publisher": "IETF",
      "authority": "IETF",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc9449",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/07-financial-grade-apis-y-firma.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc9449",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "rfc-9457-problem-details-for-http-apis",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Internet Engineering Task Force"
      ],
      "title": "RFC 9457 — Problem Details for HTTP APIs",
      "publisher": "IETF",
      "authority": "IETF",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc9457",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/08-diseno-versionado-e-idempotencia.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc9457",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "rfc-9700-best-current-practice-for-oauth-2-0-security",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Internet Engineering Task Force"
      ],
      "title": "RFC 9700 — Best Current Practice for OAuth 2.0 Security",
      "publisher": "IETF",
      "authority": "IETF",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc9700",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/06-oauth-openid-connect-y-autorizacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc9700",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "risk-analysis-a-quantitative-guide-2008",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Vose, D."
      ],
      "title": "Risk Analysis: A Quantitative Guide",
      "published": "2008",
      "publisher": "Wiley",
      "authority": "Wiley",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/13-escenarios-y-simulacion.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "risk-management-and-financial-institutions-2018",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Hull, J."
      ],
      "title": "Risk Management and Financial Institutions",
      "published": "2018",
      "publisher": "Wiley",
      "authority": "Wiley",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/02-taxonomia-de-riesgos.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/06-riesgo-de-mercado-y-valor-en-riesgo.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/08-riesgo-pais-y-de-contraparte.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/13-pruebas-de-estres.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/12-marco-de-riesgos.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/15-prueba-de-estres-del-banco.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781119448167",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781119448167",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "risk-uncertainty-and-profit-1921",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Knight, F."
      ],
      "title": "Risk, Uncertainty and Profit",
      "published": "1921",
      "publisher": "Houghton Mifflin",
      "authority": "Houghton Mifflin",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/01-que-es-el-riesgo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781587981265",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781587981265",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "save-more-tomorrow-using-behavioral-economics-to-increase-employee-saving-2004",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Benartzi, S.",
        "Thaler, R."
      ],
      "title": "Save More Tomorrow: Using Behavioral Economics to Increase Employee Saving",
      "published": "2004",
      "authority": "Journal of Political Economy",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/10-valor-futuro.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/04-presupuesto-base-cero.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/06-ahorro-y-automatizacion.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "scarcity-why-having-too-little-means-so-much-2013",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Mullainathan, S.",
        "Shafir, E."
      ],
      "title": "Scarcity: Why Having Too Little Means So Much",
      "published": "2013",
      "publisher": "Times Books",
      "authority": "Times Books",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/13-plan-ante-una-crisis-financiera.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/10-sobreendeudamiento.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "settlement-risk-in-foreign-exchange-transactions-1996",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Committee on Payments and Market Infrastructures"
      ],
      "title": "Settlement Risk in Foreign Exchange Transactions",
      "published": "1996",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Pagos e Infraestructuras de Mercado (CPMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d17.htm",
      "used_in": [
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/12-pago-contra-pago-y-riesgo-de-liquidacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d17.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "should-monetary-policy-target-financial-stability-2015",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "Should monetary policy target financial stability?",
      "published": "2015",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/12-creacion-de-dinero.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "smart-contract-top-10",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OWASP Foundation"
      ],
      "title": "Smart Contract Top 10",
      "publisher": "OWASP",
      "authority": "OWASP Foundation",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://owasp.org/www-project-smart-contract-top-10",
      "used_in": [
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/08-contratos-inteligentes.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://owasp.org/www-project-smart-contract-top-10",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "some-theoretical-problems-suggested-by-the-movements-of-interest-rates-1938",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Macaulay, F."
      ],
      "title": "Some Theoretical Problems Suggested by the Movements of Interest Rates",
      "published": "1938",
      "publisher": "NBER",
      "authority": "NBER",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/11-duracion-y-convexidad.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la obra existe en Open Library pero ninguna edición declara ISBN-13"
    },
    {
      "id": "sound-management-of-risks-related-to-money-laundering-and-financing-of-terro-2016",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Sound management of risks related to money laundering and financing of terrorism",
      "published": "2016",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d505.htm",
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/03-robo-de-identidad.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/03-identificacion-y-conocimiento-del-cliente.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/04-apertura-y-administracion-de-cuentas.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d505.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "sound-management-of-risks-related-to-money-laundering-and-financing-of-terro-2017",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Sound management of risks related to money laundering and financing of terrorism: correspondent banking annex",
      "published": "2017",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d405.htm",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/03-corresponsalia-bancaria.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d405.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "sound-management-of-risks-related-to-money-laundering-and-financing-of-terro-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Sound management of risks related to money laundering and financing of terrorism",
      "published": "2020",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d505.htm",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/03-prevencion-de-lavado-de-activos.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/10-proteccion-de-datos-y-secreto-bancario.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/13-cumplimiento-y-prevencion.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/12-aml-sanciones-y-regla-del-viaje.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d505.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "sound-practices-implications-of-fintech-developments-for-banks-and-bank-supe-2018",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "Sound Practices: Implications of fintech developments for banks and bank supervisors",
      "published": "2018",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d431.htm",
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/11-caja-y-sucursales.md",
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/01-que-es-fintech.md",
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/12-regulacion-de-la-tecnologia-financiera.md",
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/13-transformacion-digital.md",
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/14-estrategia-tecnologica.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/03-constitucion-y-gobierno.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/02-misma-actividad-mismo-riesgo.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/01-alcance-y-modelo-de-negocio.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/02-construir-integrar-o-comprar.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d431.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "sovereign-debt-restructuring-recent-developments-2013",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Monetary Fund"
      ],
      "title": "Sovereign Debt Restructuring — Recent Developments",
      "published": "2013",
      "publisher": "IMF Policy Papers",
      "authority": "Fondo Monetario Internacional (FMI)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/08-riesgo-pais-y-de-contraparte.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "sp-800-207-zero-trust-architecture-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "NIST"
      ],
      "title": "SP 800-207: Zero Trust Architecture",
      "published": "2020",
      "publisher": "NIST",
      "authority": "NIST (Estados Unidos)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://csrc.nist.gov/pubs/sp/800/207/final",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/12-custodia-de-activos-digitales.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/09-custodia-y-gestion-de-claves.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/14-modelo-de-amenazas-priorizado.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://csrc.nist.gov/pubs/sp/800/207/final",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "sp-800-57-part-1-recommendation-for-key-management-2016",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "NIST"
      ],
      "title": "SP 800-57 Part 1: Recommendation for Key Management",
      "published": "2016",
      "publisher": "NIST",
      "authority": "NIST (Estados Unidos)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://csrc.nist.gov/pubs/sp/800/57/pt1/r5/final",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/12-custodia-de-activos-digitales.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/09-custodia-y-gestion-de-claves.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/14-modelo-de-amenazas-priorizado.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://csrc.nist.gov/pubs/sp/800/57/pt1/r5/final",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "sp-800-57-part-1-rev-5-recommendation-for-key-management-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "NIST"
      ],
      "title": "SP 800-57 Part 1 Rev. 5 — Recommendation for Key Management",
      "published": "2020",
      "authority": "NIST (Estados Unidos)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://csrc.nist.gov/pubs/sp/800/57/pt1/r5/final",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/07-financial-grade-apis-y-firma.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/02-resumenes-firmas-y-arboles-de-merkle.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/03-claves-direcciones-y-gestion-criptografica.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://csrc.nist.gov/pubs/sp/800/57/pt1/r5/final",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "sp-800-61-rev-2-computer-security-incident-handling-guide-2012",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "NIST"
      ],
      "title": "SP 800-61 Rev. 2: Computer Security Incident Handling Guide",
      "published": "2012",
      "authority": "NIST (Estados Unidos)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/13-analisis-de-incidentes.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "sp-800-63b-digital-identity-guidelines-authentication-and-lifecycle-manageme-2017",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "NIST"
      ],
      "title": "SP 800-63B: Digital Identity Guidelines — Authentication and Lifecycle Management",
      "published": "2017",
      "authority": "NIST (Estados Unidos)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://pages.nist.gov/800-63-3/sp800-63b.html",
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/02-phishing-y-suplantacion.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/05-contrasenas-y-autenticacion-multifactor.md",
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/11-autenticacion-reforzada-fraude-y-responsabilidad.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://pages.nist.gov/800-63-3/sp800-63b.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "spreadsheet-risk-management",
      "type": "reference",
      "authors": [
        "European Spreadsheet Risks Interest Group"
      ],
      "title": "Spreadsheet Risk Management",
      "authority": "European Spreadsheet Risks Interest Group",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://eusprig.org/",
      "used_in": [
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/14-modelamiento-con-excel-y-python.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://eusprig.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "sr-11-7-guidance-on-model-risk-management-2011",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Board of Governors of the Federal Reserve System",
        "OCC"
      ],
      "title": "SR 11-7: Guidance on Model Risk Management",
      "published": "2011",
      "authority": "Reserva Federal de los Estados Unidos",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.federalreserve.gov/boarddocs/srletters/2011/sr1107.htm",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/12-riesgo-de-modelo.md",
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/06-inteligencia-artificial-en-banca.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/08-modelos-de-riesgo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.federalreserve.gov/boarddocs/srletters/2011/sr1107.htm",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "stablecoins-fundamentals-emerging-issues-and-open-questions-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "Stablecoins: fundamentals, emerging issues and open questions",
      "published": "2023",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/work905.htm",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/03-stablecoins-tipologias-y-mecanica-de-la-paridad.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/06-perdida-de-paridad-anatomia-de-una-corrida.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/07-stablecoins-algoritmicas-y-su-modo-de-fallo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/work905.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "standard-definitions-for-techniques-of-supply-chain-finance-2016",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Chamber of Commerce"
      ],
      "title": "Standard Definitions for Techniques of Supply Chain Finance",
      "published": "2016",
      "publisher": "ICC",
      "authority": "Cámara de Comercio Internacional (ICC)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/04-capital-de-trabajo-y-corto-plazo.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "standards-interest-rate-risk-in-the-banking-book-2024",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Standards: Interest rate risk in the banking book",
      "published": "2024",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d578.htm",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/05-riesgo-de-tasa-en-el-libro-de-banca.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d578.htm",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "standards-of-practice-handbook-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "CFA Institute"
      ],
      "title": "Standards of Practice Handbook",
      "published": "2023",
      "authority": "CFA Institute",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.cfainstitute.org/",
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/01-objetivos-y-perfil-de-riesgo.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/15-proyecto-cartera-simulada.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.cfainstitute.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "statistical-fraud-detection-a-review-2002",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Bolton, R.",
        "Hand, D."
      ],
      "title": "Statistical Fraud Detection: A Review",
      "published": "2002",
      "authority": "Statistical Science",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/08-fraude-digital.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1214/ss/1042727940",
      "locator": "https://doi.org/10.1214/ss/1042727940",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "stocktake-of-remittance-service-providers-access-to-banking-services-2018",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "Stocktake of remittance service providers' access to banking services",
      "published": "2018",
      "publisher": "FSB",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2018/03/stocktake-of-remittance-service-providers-access-to-banking-services",
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/13-operaciones-internacionales.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2018/03/stocktake-of-remittance-service-providers-access-to-banking-services",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "stocktake-on-data-pooling-collaborative-analytics-and-data-protection-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "Stocktake on Data Pooling, Collaborative Analytics and Data Protection",
      "published": "2021",
      "publisher": "FATF",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/03-prevencion-de-lavado-de-activos.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/10-proteccion-de-datos-y-secreto-bancario.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "stress-testing-principles-2018",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Stress testing principles",
      "published": "2018",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d450.htm",
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/15-proyecto-informe-macrofinanciero.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/13-escenarios-y-simulacion.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/13-pruebas-de-estres.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/07-proceso-supervisor-pilar-2.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/05-planificacion-estrategica-y-de-capital.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/15-prueba-de-estres-del-banco.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/16-simulacion-de-un-ciclo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/bcbs/publ/d450.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "structural-changes-in-banking-after-the-crisis-2018",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "Structural changes in banking after the crisis",
      "published": "2018",
      "publisher": "CGFS Papers 60",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/cgfs60.htm",
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/01-el-modelo-de-negocio-bancario.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/02-entorno-competitivo.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/08-eficiencia-y-costos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/cgfs60.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "studies-on-the-validation-of-internal-rating-systems-2005",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Studies on the Validation of Internal Rating Systems",
      "published": "2005",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bcbs_wp14.htm",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/12-riesgo-de-modelo.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/08-modelos-de-riesgo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bcbs_wp14.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "superforecasting-the-art-and-science-of-prediction-2015",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Tetlock, P.",
        "Gardner, D."
      ],
      "title": "Superforecasting: The Art and Science of Prediction",
      "published": "2015",
      "publisher": "Crown",
      "authority": "Crown",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/15-proyecto-informe-macrofinanciero.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "supervisory-framework-for-measuring-and-controlling-large-exposures-2014",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Supervisory framework for measuring and controlling large exposures",
      "published": "2014",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bcbs283.htm",
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/03-colocaciones.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/03-riesgo-de-credito-de-cartera.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bcbs283.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "supervisory-framework-for-the-use-of-backtesting-1996",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Supervisory framework for the use of backtesting",
      "published": "1996",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bcbs22.htm",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/06-riesgo-de-mercado-y-valor-en-riesgo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bcbs22.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "supervisory-guidance-for-managing-risks-associated-with-the-settlement-of-fo-2013",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Committee on Payments and Market Infrastructures"
      ],
      "title": "Supervisory guidance for managing risks associated with the settlement of foreign exchange transactions",
      "published": "2013",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Pagos e Infraestructuras de Mercado (CPMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bcbs241.htm",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/07-compensacion-liquidacion-y-finalidad.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/15-payment-versus-payment-y-liquidacion-atomica.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bcbs241.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "supervisory-guidance-on-model-risk-management-2011",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Federal Reserve",
        "OCC"
      ],
      "title": "Supervisory Guidance on Model Risk Management",
      "published": "2011",
      "authority": "Reserva Federal de los Estados Unidos",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/13-herramientas-calculadora-excel-y-python.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/14-proyecto-calculadora-financiera-personal.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/14-proyecto-comparador-de-productos.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/14-modelamiento-con-excel-y-python.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/15-proyecto-motor-de-valoracion.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/10-scoring.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/16-proyecto-motor-de-evaluacion-crediticia.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "system-of-national-accounts-2008-2009",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Monetary Fund et al"
      ],
      "title": "System of National Accounts 2008",
      "published": "2009",
      "publisher": "Naciones Unidas",
      "authority": "Fondo Monetario Internacional (FMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://unstats.un.org/unsd/nationalaccount",
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/05-producto-e-ingreso-nacional.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://unstats.un.org/unsd/nationalaccount",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "targets-for-addressing-the-four-challenges-of-cross-border-payments-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "Targets for Addressing the Four Challenges of Cross-border Payments",
      "published": "2021",
      "publisher": "FSB",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2021/10/targets-for-addressing-the-four-challenges-of-cross-border-payments-final-report",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/05-mensajeria-frente-a-movimiento-de-fondos.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/10-remesas-y-corredores-internacionales.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/16-proyecto-red-de-pagos-transfronterizos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2021/10/targets-for-addressing-the-four-challenges-of-cross-border-payments-final-report",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "the-alchemy-of-finance-1987",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Soros, G."
      ],
      "title": "The Alchemy of Finance",
      "published": "1987",
      "publisher": "Wiley",
      "authority": "Wiley",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/13-gestion-de-crisis.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781560150428",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781560150428",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-arithmetic-of-active-management-1991",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Sharpe, W."
      ],
      "title": "The Arithmetic of Active Management",
      "published": "1991",
      "authority": "Financial Analysts Journal",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/05-fondos-mutuos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "the-arithmetic-of-investment-expenses-2013",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Sharpe, W."
      ],
      "title": "The Arithmetic of Investment Expenses",
      "published": "2013",
      "authority": "Financial Analysts Journal",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/11-fondos-y-ahorro-previsional.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.2469/faj.v69.n2.2",
      "locator": "https://doi.org/10.2469/faj.v69.n2.2",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-art-of-deception-2002",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Mitnick, K.",
        "Simon, W."
      ],
      "title": "The Art of Deception",
      "published": "2002",
      "publisher": "Wiley",
      "authority": "Wiley",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/01-amenazas-y-habitos-seguros.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ediciones de la obra encontrada"
    },
    {
      "id": "the-balanced-scorecard-translating-strategy-into-action-1996",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Kaplan, R.",
        "Norton, D."
      ],
      "title": "The Balanced Scorecard: Translating Strategy into Action",
      "published": "1996",
      "publisher": "Harvard Business School Press",
      "authority": "Harvard Business School Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/14-direccion-integral.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/14-cuadro-de-mando-del-banco.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "the-bankers-new-clothes-2013",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Admati, A.",
        "Hellwig, M."
      ],
      "title": "The Bankers' New Clothes",
      "published": "2013",
      "publisher": "Princeton University Press",
      "authority": "Princeton University Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/01-por-que-se-regula-la-banca.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no respondió a la consulta"
    },
    {
      "id": "the-basel-committee-on-banking-supervision-a-history-of-the-early-years-2011",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Goodhart, C."
      ],
      "title": "The Basel Committee on Banking Supervision: A History of the Early Years",
      "published": "2011",
      "publisher": "Cambridge University Press",
      "authority": "Cambridge University Press",
      "amendable": true,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/11-bancos-centrales.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no respondió a la consulta"
    },
    {
      "id": "the-basel-framework",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "The Basel Framework",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/basel_framework",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/06-capital-regulatorio-pilar-1.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/11-disciplina-de-mercado-pilar-3.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/basel_framework",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "the-behavioral-life-cycle-hypothesis-1988",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Shefrin, H.",
        "Thaler, R."
      ],
      "title": "The Behavioral Life-Cycle Hypothesis",
      "published": "1988",
      "authority": "Economic Inquiry",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/10-metas-smart-financieras.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1111/j.1465-7295.1988.tb01520.x",
      "locator": "https://doi.org/10.1111/j.1465-7295.1988.tb01520.x",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-benefits-of-lending-relationships-1994",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Petersen, M.",
        "Rajan, R."
      ],
      "title": "The Benefits of Lending Relationships",
      "published": "1994",
      "authority": "Journal of Finance",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/14-relacion-integral-con-la-empresa.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "the-black-swan-2007",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Taleb, N."
      ],
      "title": "The Black Swan",
      "published": "2007",
      "publisher": "Random House",
      "authority": "Random House",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/08-riesgo-y-rentabilidad.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781588365835",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781588365835",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-byzantine-generals-problem-1982",
      "type": "reference",
      "authors": [
        "Lamport, L.",
        "Shostak, R.",
        "Pease, M."
      ],
      "title": "The Byzantine Generals Problem",
      "published": "1982",
      "publisher": "ACM TOPLAS",
      "authority": "ACM TOPLAS",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://dl.acm.org/doi/10.1145/357172.357176",
      "used_in": [
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/01-sistemas-distribuidos-aplicados-a-finanzas.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/05-mecanismos-de-consenso.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://dl.acm.org/doi/10.1145/357172.357176",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "the-consumer-credit-card-market-report-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Consumer Financial Protection Bureau"
      ],
      "title": "The Consumer Credit Card Market Report",
      "published": "2023",
      "publisher": "CFPB",
      "authority": "Consumer Financial Protection Bureau (CFPB)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/05-tarjetas-de-credito.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "the-cost-of-capital-corporation-finance-and-the-theory-of-investment-1958",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Modigliani, F.",
        "Miller, M."
      ],
      "title": "The Cost of Capital, Corporation Finance and the Theory of Investment",
      "published": "1958",
      "authority": "American Economic Review",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/04-contabilidad-financiera/classes/02-ecuacion-contable.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/05-estructura-y-costo-de-capital.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "the-credit-scoring-toolkit-2007",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Anderson, R."
      ],
      "title": "The Credit Scoring Toolkit",
      "published": "2007",
      "publisher": "Oxford University Press",
      "authority": "Oxford University Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/04-ingresos-y-estabilidad.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/06-nivel-de-endeudamiento.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/07-historial-crediticio.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/10-scoring.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/11-credito-de-consumo.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/16-proyecto-motor-de-evaluacion-crediticia.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/07-originacion-y-decision.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781281149978",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781281149978",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-deposits-channel-of-monetary-policy-2017",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Drechsler, I.",
        "Savov, A.",
        "Schnabl, P."
      ],
      "title": "The Deposits Channel of Monetary Policy",
      "published": "2017",
      "authority": "Quarterly Journal of Economics",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/14-transmision-de-tasas-a-hogares-y-empresas.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/02-captaciones.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.3386/w22152",
      "locator": "https://doi.org/10.3386/w22152",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-design-of-digital-financial-infrastructure-lessons-from-india-2019",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "The design of digital financial infrastructure: lessons from India",
      "published": "2019",
      "publisher": "BIS Papers 106",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bppdf/bispap106.htm",
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/03-banca-abierta-y-apis.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bppdf/bispap106.htm",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "the-digital-pound-a-new-form-of-money-for-households-and-businesses-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank of England"
      ],
      "title": "The digital pound: a new form of money for households and businesses?",
      "published": "2023",
      "authority": "Bank of England",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/10-monedas-digitales-de-banco-central.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "the-distribution-of-loan-portfolio-value-2002",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Vasicek, O."
      ],
      "title": "The Distribution of Loan Portfolio Value",
      "published": "2002",
      "authority": "Risk",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/03-riesgo-de-credito-de-cartera.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "the-dynamics-of-leveraged-and-inverse-etfs-2009",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Cheng, M.",
        "Madhavan, A."
      ],
      "title": "The Dynamics of Leveraged and Inverse ETFs",
      "published": "2009",
      "authority": "Journal of Investment Management",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/07-divisas-y-commodities.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "the-economics-of-money-banking-and-financial-markets-2018",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Mishkin, F."
      ],
      "title": "The Economics of Money, Banking and Financial Markets",
      "published": "2018",
      "publisher": "Pearson",
      "authority": "Pearson",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/01-por-que-se-regula-la-banca.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ediciones de la obra encontrada"
    },
    {
      "id": "the-economics-of-money-banking-and-financial-markets-2022",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Mishkin, F."
      ],
      "title": "The Economics of Money, Banking and Financial Markets",
      "published": "2022",
      "publisher": "Pearson",
      "authority": "Pearson",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/07-inflacion-y-poder-adquisitivo.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/01-mapa-del-sistema-financiero.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/10-depositos-a-plazo.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/02-oferta-y-demanda.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/06-inflacion.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/10-politica-monetaria.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/11-bancos-centrales.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/12-creacion-de-dinero.md",
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/14-transmision-de-tasas-a-hogares-y-empresas.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780133859829",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780133859829",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-elements-of-statistical-learning-2009",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Hastie, T.",
        "Tibshirani, R.",
        "Friedman, J."
      ],
      "title": "The Elements of Statistical Learning",
      "published": "2009",
      "publisher": "Springer",
      "authority": "Springer",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/12-riesgo-de-modelo.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no respondió a la consulta"
    },
    {
      "id": "the-equator-principles-ep4-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Equator Principles Association"
      ],
      "title": "The Equator Principles EP4",
      "published": "2020",
      "authority": "Equator Principles Association",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://equator-principles.com/",
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/09-financiamiento-de-proyectos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://equator-principles.com/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "the-failure-of-competition-in-the-credit-card-market-1991",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Ausubel, L."
      ],
      "title": "The Failure of Competition in the Credit Card Market",
      "published": "1991",
      "authority": "American Economic Review",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/05-tarjetas-de-credito.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "the-fatf-recommendations-2012",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "The FATF Recommendations",
      "published": "2012",
      "publisher": "FATF",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.fatf-gafi.org/en/publications/Fatfrecommendations/Fatf-recommendations.html",
      "used_in": [
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/13-cumplimiento-y-prevencion.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/12-prevencion-de-lavado-y-financiamiento.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://www.fatf-gafi.org/en/publications/Fatfrecommendations/Fatf-recommendations.html",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "the-field-guide-to-understanding-human-error-2014",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Dekker, S."
      ],
      "title": "The Field Guide to Understanding Human Error",
      "published": "2014",
      "publisher": "CRC Press",
      "authority": "CRC Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/13-analisis-de-incidentes.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781315239675",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781315239675",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-financial-accelerator-in-a-quantitative-business-cycle-framework-1999",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Bernanke, B.",
        "Gertler, M.",
        "Gilchrist, S."
      ],
      "title": "The Financial Accelerator in a Quantitative Business Cycle Framework",
      "published": "1999",
      "authority": "Handbook of Macroeconomics",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/08-ciclos-economicos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.3386/w6455",
      "locator": "https://doi.org/10.3386/w6455",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-financial-cycle-and-macroeconomics-what-have-we-learnt-2014",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Borio, C."
      ],
      "title": "The financial cycle and macroeconomics: What have we learnt?",
      "published": "2014",
      "authority": "Journal of Banking & Finance",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/08-ciclos-economicos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1016/j.jbankfin.2013.07.031",
      "locator": "https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2013.07.031",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-financial-diaries-2017",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Morduch, J.",
        "Schneider, R."
      ],
      "title": "The Financial Diaries",
      "published": "2017",
      "publisher": "Princeton University Press",
      "authority": "Princeton University Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/02-ingresos-fijos-variables-y-extraordinarios.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/03-clasificacion-y-control-de-gastos.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/05-flujo-de-caja-personal.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/07-fondo-de-emergencia.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/13-plan-ante-una-crisis-financiera.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781400884599",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781400884599",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-financial-stability-implications-of-multifunction-crypto-asset-intermedi-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "The Financial Stability Implications of Multifunction Crypto-asset Intermediaries",
      "published": "2023",
      "publisher": "FSB",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2023/11/the-financial-stability-implications-of-multifunction-crypto-asset-intermediaries",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/14-contagio-y-riesgo-sistemico.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/11-conducta-de-mercado-e-integridad.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/15-estabilidad-financiera-y-vigilancia.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2023/11/the-financial-stability-implications-of-multifunction-crypto-asset-intermediaries",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "the-financial-stability-risks-of-decentralised-finance-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "The Financial Stability Risks of Decentralised Finance",
      "published": "2023",
      "publisher": "FSB",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2023/02/the-financial-stability-risks-of-decentralised-finance",
      "used_in": [
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/09-oraculos.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/11-interoperabilidad-y-puentes.md",
        "modules/18-blockchain-y-dlt-para-instituciones-financieras/classes/12-escalabilidad-capas-y-disponibilidad.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/13-creacion-de-mercado-automatizada.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2023/02/the-financial-stability-risks-of-decentralised-finance",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "the-fintech-opportunity-2016",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Philippon, T."
      ],
      "title": "The FinTech Opportunity",
      "published": "2016",
      "publisher": "NBER Working Paper 22476",
      "authority": "NBER Working Paper 22476",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/01-que-es-fintech.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "the-five-competitive-forces-that-shape-strategy-2008",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Porter, M."
      ],
      "title": "The Five Competitive Forces That Shape Strategy",
      "published": "2008",
      "authority": "Harvard Business Review",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/02-entorno-competitivo.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "the-flaw-of-averages-2012",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Savage, S."
      ],
      "title": "The Flaw of Averages",
      "published": "2012",
      "publisher": "Wiley",
      "authority": "Wiley",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/12-sensibilidad.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/13-escenarios-y-simulacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780471381976",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780471381976",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-global-ghg-accounting-and-reporting-standard-for-the-financial-industry-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Partnership for Carbon Accounting Financials"
      ],
      "title": "The Global GHG Accounting and Reporting Standard for the Financial Industry",
      "published": "2022",
      "publisher": "PCAF",
      "authority": "PCAF",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://carbonaccountingfinancials.com/",
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/11-sostenibilidad-y-banca-responsable.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://carbonaccountingfinancials.com/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "the-golden-dilemma-2013",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Erb, C.",
        "Harvey, C."
      ],
      "title": "The Golden Dilemma",
      "published": "2013",
      "authority": "Financial Analysts Journal",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/07-divisas-y-commodities.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.3386/w18706",
      "locator": "https://doi.org/10.3386/w18706",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-handbook-of-international-trade-and-finance-2016",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Grath, A."
      ],
      "title": "The Handbook of International Trade and Finance",
      "published": "2016",
      "publisher": "Kogan Page",
      "authority": "Kogan Page",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/14-comercio-exterior.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no respondió a la consulta"
    },
    {
      "id": "the-hedging-performance-of-the-new-futures-markets-1979",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Ederington, L."
      ],
      "title": "The Hedging Performance of the New Futures Markets",
      "published": "1979",
      "authority": "Journal of Finance",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/09-derivados-y-coberturas.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "the-iia-s-three-lines-model-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Institute of Internal Auditors"
      ],
      "title": "The IIA's Three Lines Model",
      "published": "2020",
      "authority": "Institute of Internal Auditors (IIA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.theiia.org/",
      "used_in": [
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/01-ciclo-de-vida-del-credito.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/01-que-es-el-riesgo.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/16-comite-de-riesgos-e-integracion.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/14-auditoria-interna.md",
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/16-programa-de-cumplimiento-integrado.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/09-gobierno-corporativo.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/03-constitucion-y-gobierno.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.theiia.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "the-implications-of-passive-investing-for-securities-markets-2018",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "The implications of passive investing for securities markets",
      "published": "2018",
      "publisher": "BIS Quarterly Review",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/qtrpdf/r_qt1803j.htm",
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/06-etf.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/qtrpdf/r_qt1803j.htm",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "the-interdependencies-of-payment-and-settlement-systems-2008",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Committee on Payments and Market Infrastructures"
      ],
      "title": "The interdependencies of payment and settlement systems",
      "published": "2008",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Pagos e Infraestructuras de Mercado (CPMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d84.htm",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/07-compensacion-liquidacion-y-finalidad.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d84.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "the-internal-audit-function-in-banks-2012",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "The internal audit function in banks",
      "published": "2012",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bcbs223.htm",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/14-auditoria-interna.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bcbs223.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "the-intraday-liquidity-management-game-2003",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Bech, M.",
        "Garratt, R."
      ],
      "title": "The Intraday Liquidity Management Game",
      "published": "2003",
      "authority": "Journal of Economic Theory",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/07-compensacion-y-liquidacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1016/s0022-0531(03)00016-4",
      "locator": "https://doi.org/10.1016/s0022-0531(03)00016-4",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-little-book-of-common-sense-investing-2017",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Bogle, J."
      ],
      "title": "The Little Book of Common Sense Investing",
      "published": "2017",
      "publisher": "Wiley",
      "authority": "Wiley",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/05-fondos-mutuos.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/06-etf.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/13-costos-impuestos-y-sesgos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780470102107",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780470102107",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-making-of-good-supervision-learning-to-say-no-2010",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Viñals, J.",
        "Fiechter, J."
      ],
      "title": "The Making of Good Supervision: Learning to Say No",
      "published": "2010",
      "publisher": "IMF Staff Position Note",
      "authority": "Fondo Monetario Internacional (FMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.imf.org/external/pubs/ft/spn/2010/spn1008.pdf",
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/13-supervision-bancaria.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la fuente respondió 403 a una consulta automática",
      "locator": "https://www.imf.org/external/pubs/ft/spn/2010/spn1008.pdf",
      "http_status": 403
    },
    {
      "id": "the-markowitz-optimization-enigma-is-optimized-optimal-1989",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Michaud, R."
      ],
      "title": "The Markowitz Optimization Enigma: Is Optimized Optimal?",
      "published": "1989",
      "authority": "Financial Analysts Journal",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/10-construccion-de-portafolios.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.2139/ssrn.2387669",
      "locator": "https://doi.org/10.2139/ssrn.2387669",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-millionaire-next-door-2010",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Stanley, T.",
        "Danko, W."
      ],
      "title": "The Millionaire Next Door",
      "published": "2010",
      "publisher": "Taylor Trade",
      "authority": "Taylor Trade",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/09-patrimonio-y-balance-personal.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780795314865",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780795314865",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-power-of-suggestion-inertia-in-401-k-participation-and-savings-behavior-2001",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Madrian, B.",
        "Shea, D."
      ],
      "title": "The Power of Suggestion: Inertia in 401(k) Participation and Savings Behavior",
      "published": "2001",
      "authority": "Quarterly Journal of Economics",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/06-ahorro-y-automatizacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.3386/w7682",
      "locator": "https://doi.org/10.3386/w7682",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-prudential-regulation-of-banks-1994",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Dewatripont, M.",
        "Tirole, J."
      ],
      "title": "The Prudential Regulation of Banks",
      "published": "1994",
      "publisher": "MIT Press",
      "authority": "MIT Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/01-por-que-se-regula-la-banca.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "the-pyramid-principle-2009",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Minto, B."
      ],
      "title": "The Pyramid Principle",
      "published": "2009",
      "publisher": "Pearson",
      "authority": "Pearson",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/18-defensa-y-cierre.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780273710516",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780273710516",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-quest-to-replace-passwords-2012",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Bonneau, J. et al"
      ],
      "title": "The Quest to Replace Passwords",
      "published": "2012",
      "authority": "IEEE Symposium on Security and Privacy",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/05-contrasenas-y-autenticacion-multifactor.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1109/sp.2012.44",
      "locator": "https://doi.org/10.1109/sp.2012.44",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-role-of-factoring-for-financing-small-and-medium-enterprises-2006",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Klapper, L."
      ],
      "title": "The role of factoring for financing small and medium enterprises",
      "published": "2006",
      "authority": "Journal of Banking & Finance",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/04-capital-de-trabajo-y-corto-plazo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1596/1813-9450-3593",
      "locator": "https://doi.org/10.1596/1813-9450-3593",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-role-of-monetary-policy-1968",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Friedman, M."
      ],
      "title": "The Role of Monetary Policy",
      "published": "1968",
      "authority": "American Economic Review",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/07-empleo-y-desempleo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.4324/9781912281091",
      "locator": "https://doi.org/10.4324/9781912281091",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-standardised-approach-for-measuring-counterparty-credit-risk-exposures-2014",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "The standardised approach for measuring counterparty credit risk exposures",
      "published": "2014",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bcbs279.htm",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/08-riesgo-pais-y-de-contraparte.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bcbs279.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "the-strategic-and-tactical-value-of-commodity-futures-2006",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Erb, C.",
        "Harvey, C."
      ],
      "title": "The Strategic and Tactical Value of Commodity Futures",
      "published": "2006",
      "authority": "Financial Analysts Journal",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/07-divisas-y-commodities.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.2469/dig.v36.n3.4237",
      "locator": "https://doi.org/10.2469/dig.v36.n3.4237",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-strategy-and-tactics-of-pricing-2016",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Nagle, T.",
        "Hogan, J.",
        "Zale, J."
      ],
      "title": "The Strategy and Tactics of Pricing",
      "published": "2016",
      "publisher": "Routledge",
      "authority": "Routledge",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/07-politica-de-precios.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/06-modelo-de-precios.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ediciones de la obra encontrada"
    },
    {
      "id": "the-strategy-and-tactics-of-pricing-2018",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Nagle, T.",
        "Müller, G."
      ],
      "title": "The Strategy and Tactics of Pricing",
      "published": "2018",
      "publisher": "Routledge",
      "authority": "Routledge",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/03-elasticidad.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "the-theory-and-practice-of-corporate-finance-evidence-from-the-field-2001",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Graham, J.",
        "Harvey, C."
      ],
      "title": "The Theory and Practice of Corporate Finance: Evidence from the Field",
      "published": "2001",
      "authority": "Journal of Financial Economics",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/10-payback-y-rentabilidad.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.2139/ssrn.220251",
      "locator": "https://doi.org/10.2139/ssrn.220251",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-theory-of-industrial-organization-1988",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Tirole, J."
      ],
      "title": "The Theory of Industrial Organization",
      "published": "1988",
      "publisher": "MIT Press",
      "authority": "MIT Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/04-competencia-y-estructuras-de-mercado.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ediciones de la obra encontrada"
    },
    {
      "id": "the-theory-of-interest-1930",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Fisher, I."
      ],
      "title": "The Theory of Interest",
      "published": "1930",
      "publisher": "Macmillan",
      "authority": "Macmillan",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/07-inflacion-y-poder-adquisitivo.md",
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/10-depositos-a-plazo.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ediciones de la obra encontrada"
    },
    {
      "id": "the-theory-of-interest-2008",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Kellison, S."
      ],
      "title": "The Theory of Interest",
      "published": "2008",
      "publisher": "McGraw-Hill/Irwin",
      "authority": "McGraw-Hill/Irwin",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/01-diagnostico-y-operaciones-esenciales.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/05-interes-simple.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/06-interes-compuesto.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/08-valor-del-dinero-en-el-tiempo.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/10-valor-futuro.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/11-cuotas-y-cronogramas-de-pago.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/12-amortizacion-basica.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/01-tasas-nominales-y-efectivas.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/02-tasas-equivalentes.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/03-conversion-de-periodicidades.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/04-anualidades-vencidas.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/05-anualidades-anticipadas.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/06-perpetuidades.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/07-sistemas-de-amortizacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780256002836",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780256002836",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "the-ultimate-question-2-0-2011",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Reichheld, F."
      ],
      "title": "The Ultimate Question 2.0",
      "published": "2011",
      "publisher": "Harvard Business Review Press",
      "authority": "Harvard Business Review Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/15-canales-y-experiencia-del-cliente.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ediciones de la obra encontrada"
    },
    {
      "id": "the-xva-challenge-counterparty-risk-funding-collateral-capital-and-initial-m-2020",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Gregory, J."
      ],
      "title": "The xVA Challenge: Counterparty Risk, Funding, Collateral, Capital and Initial Margin",
      "published": "2020",
      "publisher": "Wiley",
      "authority": "Wiley",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/08-riesgo-pais-y-de-contraparte.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "there-s-a-s-m-a-r-t-way-to-write-management-s-goals-and-objectives-1981",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Doran, G. T."
      ],
      "title": "There's a S.M.A.R.T. Way to Write Management's Goals and Objectives",
      "published": "1981",
      "authority": "Management Review",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/10-metas-smart-financieras.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "thinking-fast-and-slow-2011",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Kahneman, D."
      ],
      "title": "Thinking, Fast and Slow",
      "published": "2011",
      "publisher": "Farrar, Straus and Giroux",
      "authority": "Farrar, Straus and Giroux",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/16-simulacion-de-un-ciclo.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/18-defensa-y-cierre.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780141918921",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780141918921",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "threat-landscape-2024",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "ENISA"
      ],
      "title": "Threat Landscape",
      "published": "2024",
      "authority": "Agencia de la Unión Europea para la Ciberseguridad (ENISA)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.enisa.europa.eu/",
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/01-amenazas-y-habitos-seguros.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/02-phishing-y-suplantacion.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/03-robo-de-identidad.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/05-contrasenas-y-autenticacion-multifactor.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.enisa.europa.eu/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "threat-modeling-process",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OWASP Foundation"
      ],
      "title": "Threat Modeling Process",
      "authority": "OWASP Foundation",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://owasp.org/www-community/Threat_Modeling",
      "used_in": [
        "modules/16-finanzas-abiertas-apis-y-economia-de-datos/classes/14-proyecto-agregador-financiero-regulado.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://owasp.org/www-community/Threat_Modeling",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "time-driven-activity-based-costing-2007",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Kaplan, R.",
        "Anderson, S."
      ],
      "title": "Time-Driven Activity-Based Costing",
      "published": "2007",
      "publisher": "Harvard Business School Press",
      "authority": "Harvard Business School Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/04-rentabilidad-y-asignacion.md",
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/08-eficiencia-y-costos.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/09-operaciones-y-pagos.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "tokenisation-in-the-context-of-money-and-other-assets-concepts-and-implicati-2024",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Committee on Payments and Market Infrastructures"
      ],
      "title": "Tokenisation in the context of money and other assets: concepts and implications for central banks",
      "published": "2024",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Pagos e Infraestructuras de Mercado (CPMI)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d225.htm",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/08-depositos-tokenizados-y-dinero-de-banco-comercial.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/11-dinero-programable-y-sus-limites.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/01-que-es-y-que-no-es-tokenizar.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/02-el-registro-de-referencia.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/04-emision-mercado-primario-tokenizado.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/05-ciclo-de-vida-del-instrumento.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/06-mercado-secundario-y-liquidez-prometida.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/08-entrega-contra-pago-atomica.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/10-el-tramo-de-dinero.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/11-fx-del-mercado-mayorista-al-registro.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/15-interoperabilidad-entre-infraestructuras.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/16-proyecto-mercado-primario-y-secundario.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/10-infraestructuras-de-mercado-y-su-regimen.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/04-decision-de-arquitectura-registro.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/05-decision-de-arquitectura-el-dinero.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/07-el-registro-de-referencia-del-sistema.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/10-liquidacion-y-sus-modos-de-fallo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/cpmi/publ/d225.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "toolkit-for-firms-and-supervisors-strengthening-governance-frameworks-to-mit-2018",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Stability Board"
      ],
      "title": "Toolkit for firms and supervisors: Strengthening governance frameworks to mitigate misconduct risk",
      "published": "2018",
      "publisher": "FSB",
      "authority": "Consejo de Estabilidad Financiera (FSB)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fsb.org/2018/04/strengthening-governance-frameworks-to-mitigate-misconduct-risk-a-toolkit-for-firms-and-supervisors",
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/10-personas-cultura-e-incentivos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fsb.org/2018/04/strengthening-governance-frameworks-to-mitigate-misconduct-risk-a-toolkit-for-firms-and-supervisors",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "toolkit-for-measuring-financial-literacy-and-financial-inclusion-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "OECD",
        "INFE"
      ],
      "title": "Toolkit for Measuring Financial Literacy and Financial Inclusion",
      "published": "2022",
      "publisher": "OCDE",
      "authority": "Organización para la Cooperación y el Desarrollo Económicos (OCDE)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/01-diagnostico-y-operaciones-esenciales.md",
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/06-interes-compuesto.md",
        "modules/01-finanzas-personales/classes/02-ingresos-fijos-variables-y-extraordinarios.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "towards-a-common-operational-european-definition-of-over-indebtedness-2008",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "European Commission"
      ],
      "title": "Towards a Common Operational European Definition of Over-Indebtedness",
      "published": "2008",
      "authority": "Comisión Europea",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/10-sobreendeudamiento.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "towards-a-standard-for-identifying-and-managing-bias-in-artificial-intellige-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "NIST"
      ],
      "title": "Towards a Standard for Identifying and Managing Bias in Artificial Intelligence",
      "published": "2022",
      "authority": "NIST (Estados Unidos)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/11-etica-algoritmica-y-sesgo.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "trade-based-money-laundering-risk-indicators-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "Trade-Based Money Laundering: Risk Indicators",
      "published": "2021",
      "publisher": "FATF",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/11-regulacion-cumplimiento-y-auditoria/classes/05-sanciones-internacionales.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "trade-finance-and-smes",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Organización Mundial del Comercio"
      ],
      "title": "Trade finance and SMEs",
      "publisher": "OMC",
      "authority": "Organización Mundial del Comercio (OMC)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.wto.org/",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/11-pagos-empresariales-y-comercio-exterior.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.wto.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "trade-finance-developments-and-issues-2014",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Trade finance: developments and issues",
      "published": "2014",
      "publisher": "CGFS Papers 50, BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/cgfs50.htm",
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/14-comercio-exterior.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/cgfs50.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "trade-register-report",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Cámara de Comercio Internacional"
      ],
      "title": "Trade Register Report",
      "publisher": "ICC",
      "authority": "Cámara de Comercio Internacional (ICC)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://iccwbo.org/",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/11-pagos-empresariales-y-comercio-exterior.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://iccwbo.org/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "trading-and-exchanges-market-microstructure-for-practitioners-2003",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Harris, L."
      ],
      "title": "Trading and Exchanges: Market Microstructure for Practitioners",
      "published": "2003",
      "publisher": "Oxford University Press",
      "authority": "Oxford University Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/02-mercados-e-intermediarios.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no respondió a la consulta"
    },
    {
      "id": "trading-is-hazardous-to-your-wealth-2000",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Barber, B.",
        "Odean, T."
      ],
      "title": "Trading Is Hazardous to Your Wealth",
      "published": "2000",
      "authority": "Journal of Finance",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/13-costos-impuestos-y-sesgos.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.2139/ssrn.219228",
      "locator": "https://doi.org/10.2139/ssrn.219228",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "tratamiento-tributario-de-las-criptomonedas",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Servicio de Impuestos Internos de Chile"
      ],
      "title": "Tratamiento tributario de las criptomonedas",
      "publisher": "SII",
      "authority": "Servicio de Impuestos Internos (Chile)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.sii.cl/preguntas_frecuentes/criptomonedas/arbol_faqs_criptomonedas_1653.htm",
      "used_in": [
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/15-contabilidad-tributacion-y-balance.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.sii.cl/preguntas_frecuentes/criptomonedas/arbol_faqs_criptomonedas_1653.htm",
      "accessed": "2026-08-20",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "treatment-of-trade-finance-under-the-basel-capital-framework-2014",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Basel Committee on Banking Supervision"
      ],
      "title": "Treatment of trade finance under the Basel capital framework",
      "published": "2014",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Comité de Supervisión Bancaria de Basilea (BCBS)",
      "amendable": true,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/bcbs205.htm",
      "used_in": [
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/11-pagos-empresariales-y-comercio-exterior.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/bcbs205.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "triennial-central-bank-survey-of-foreign-exchange-and-otc-derivatives-market-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "Triennial Central Bank Survey of foreign exchange and OTC derivatives markets",
      "published": "2022",
      "publisher": "BIS",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/statistics/rpfx22.htm",
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/13-tipo-de-cambio.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/09-fx-dentro-de-un-pago-transfronterizo.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/11-fx-del-mercado-mayorista-al-registro.md",
        "modules/20-tokenizacion-fx-onchain-y-mercados-programables/classes/12-pago-contra-pago-y-riesgo-de-liquidacion.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/statistics/rpfx22.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "trustworthy-online-controlled-experiments-2020",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Kohavi, R.",
        "Tang, D.",
        "Xu, Y."
      ],
      "title": "Trustworthy Online Controlled Experiments",
      "published": "2020",
      "publisher": "Cambridge University Press",
      "authority": "Cambridge University Press",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/05-analitica-aplicada.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781108601375",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781108601375",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "truth-in-lending-act-regulation-z",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Consumer Financial Protection Bureau"
      ],
      "title": "Truth in Lending Act (Regulation Z)",
      "authority": "Consumer Financial Protection Bureau (CFPB)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/02-productos-y-servicios-financieros/classes/13-comisiones-cae-y-costo-total.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "two-sided-markets-a-progress-report-2006",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Rochet, J.",
        "Tirole, J."
      ],
      "title": "Two-Sided Markets: A Progress Report",
      "published": "2006",
      "authority": "RAND Journal of Economics",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/09-medios-de-pago.md",
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/10-tarjetas-y-adquirencia.md",
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/02-pagos-digitales.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1111/j.1756-2171.2006.tb00036.x",
      "locator": "https://doi.org/10.1111/j.1756-2171.2006.tb00036.x",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "ucp-600-uniform-customs-and-practice-for-documentary-credits-2007",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Chamber of Commerce"
      ],
      "title": "UCP 600: Uniform Customs and Practice for Documentary Credits",
      "published": "2007",
      "publisher": "ICC Publication 600",
      "authority": "Cámara de Comercio Internacional (ICC)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/14-comercio-exterior.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "united-nations-guidelines-for-consumer-protection-2017",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "UNCTAD"
      ],
      "title": "United Nations Guidelines for Consumer Protection",
      "published": "2017",
      "publisher": "Naciones Unidas",
      "authority": "Naciones Unidas",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/06-comercio-electronico-seguro.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/08-lectura-de-contratos.md",
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/09-derechos-y-deberes-del-consumidor.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "updated-guidance-for-a-risk-based-approach-to-virtual-assets-and-vasps-2021",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Financial Action Task Force"
      ],
      "title": "Updated Guidance for a Risk-Based Approach to Virtual Assets and VASPs",
      "published": "2021",
      "publisher": "FATF",
      "authority": "Grupo de Acción Financiera Internacional (GAFI/FATF)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.fatf-gafi.org/en/publications/Fatfrecommendations/Guidance-rba-virtual-assets-2021.html",
      "used_in": [
        "modules/13-fintech-datos-e-inteligencia-artificial/classes/09-criptoactivos-y-registro-distribuido.md",
        "modules/17-pagos-transfronterizos-remesas-y-liquidacion/classes/14-stablecoins-y-pagos-internacionales.md",
        "modules/19-activos-digitales-stablecoins-y-dinero-programable/classes/01-taxonomia-de-los-activos-digitales.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/12-prevencion-de-lavado-y-financiamiento.md",
        "modules/21-regulacion-de-mercados-financieros-digitales/classes/13-proteccion-de-datos-y-economia-de-la-informacion.md",
        "modules/22-proyecto-banco-digital-y-mercado-tokenizado/classes/11-pagos-y-conexion-con-el-exterior.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.fatf-gafi.org/en/publications/Fatfrecommendations/Guidance-rba-virtual-assets-2021.html",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "urc-522-uniform-rules-for-collections-1995",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Chamber of Commerce"
      ],
      "title": "URC 522: Uniform Rules for Collections",
      "published": "1995",
      "publisher": "ICC",
      "authority": "Cámara de Comercio Internacional (ICC)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/14-comercio-exterior.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "urdg-758-uniform-rules-for-demand-guarantees-2010",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Chamber of Commerce"
      ],
      "title": "URDG 758: Uniform Rules for Demand Guarantees",
      "published": "2010",
      "publisher": "ICC",
      "authority": "Cámara de Comercio Internacional (ICC)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/09-operaciones-bancarias/classes/14-comercio-exterior.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "us-dollar-funding-an-international-perspective-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Bank for International Settlements"
      ],
      "title": "US dollar funding: an international perspective",
      "published": "2020",
      "publisher": "CGFS Papers 65",
      "authority": "Banco de Pagos Internacionales (BIS)",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.bis.org/publ/cgfs65.htm",
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/07-riesgo-de-moneda.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.bis.org/publ/cgfs65.htm",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "valuation-measuring-and-managing-the-value-of-companies-2020",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Koller, T.",
        "Goedhart, M.",
        "Wessels, D."
      ],
      "title": "Valuation: Measuring and Managing the Value of Companies",
      "published": "2020",
      "publisher": "McKinsey/Wiley",
      "authority": "McKinsey & Company",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/00-matematica-financiera-basica/classes/09-valor-presente.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/06-perpetuidades.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/08-valor-actual-neto.md",
        "modules/06-matematica-financiera-avanzada/classes/15-proyecto-motor-de-valoracion.md",
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/11-analisis-fundamental.md",
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/14-capital-economico-y-asignacion.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/05-estructura-y-costo-de-capital.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/10-valoracion-de-empresas.md",
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/11-fusiones-y-adquisiciones.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "value-at-risk-2006",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Jorion, P."
      ],
      "title": "Value at Risk",
      "published": "2006",
      "publisher": "McGraw-Hill",
      "authority": "McGraw-Hill",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/10-gestion-integral-de-riesgos/classes/06-riesgo-de-mercado-y-valor-en-riesgo.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9780071228312",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9780071228312",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "wealth-destruction-on-a-massive-scale-2005",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Moeller, S.",
        "Schlingemann, F.",
        "Stulz, R."
      ],
      "title": "Wealth Destruction on a Massive Scale?",
      "published": "2005",
      "authority": "Journal of Finance",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/12-finanzas-corporativas-y-banca-empresarial/classes/11-fusiones-y-adquisiciones.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.3386/w10200",
      "locator": "https://doi.org/10.3386/w10200",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "what-do-we-know-about-loss-given-default-2004",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Schuermann, T."
      ],
      "title": "What Do We Know About Loss Given Default?",
      "published": "2004",
      "publisher": "Wharton Financial Institutions Center",
      "authority": "Wharton Financial Institutions Center",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/08-garantias.md",
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/14-provisiones-e-incumplimiento.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "Open Library no devuelve ninguna obra con ese título y autor"
    },
    {
      "id": "what-is-strategy-1996",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Porter, M."
      ],
      "title": "What Is Strategy?",
      "published": "1996",
      "authority": "Harvard Business Review",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/14-estrategia-y-direccion-bancaria/classes/03-segmentos-y-propuesta-de-valor.md",
        "modules/15-proyecto-banco-virtual/classes/02-modelo-de-negocio-del-banco.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    },
    {
      "id": "winning-the-battle-but-losing-the-war-the-psychology-of-debt-management-2011",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Amar, M. et al"
      ],
      "title": "Winning the Battle but Losing the War: The Psychology of Debt Management",
      "published": "2011",
      "authority": "Journal of Marketing Research",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/01-finanzas-personales/classes/08-deuda-buena-deuda-mala-y-costo-total.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "doi": "10.1037/e722992011-091",
      "locator": "https://doi.org/10.1037/e722992011-091",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "winning-the-loser-s-game-2017",
      "type": "book",
      "authors": [
        "Ellis, C."
      ],
      "title": "Winning the Loser's Game",
      "published": "2017",
      "publisher": "McGraw-Hill",
      "authority": "McGraw-Hill",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/07-inversiones-y-mercados/classes/15-proyecto-cartera-simulada.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "isbn13": "9781932378276",
      "locator": "https://openlibrary.org/isbn/9781932378276",
      "accessed": "2026-08-19"
    },
    {
      "id": "wolfsberg-standards-on-correspondent-banking-and-cdd-2022",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "Wolfsberg Group"
      ],
      "title": "Wolfsberg Standards on Correspondent Banking and CDD",
      "published": "2022",
      "authority": "Grupo Wolfsberg",
      "amendable": false,
      "cited_url": "https://www.wolfsberg-principles.com/",
      "used_in": [
        "modules/08-analisis-y-gestion-de-credito/classes/03-identificacion-y-conocimiento-del-cliente.md"
      ],
      "status": "verificada",
      "pending_reason": "sin resolver todavía; ejecuta scripts/refresh_sources.py",
      "locator": "https://www.wolfsberg-principles.com/",
      "accessed": "2026-08-19",
      "http_status": 200
    },
    {
      "id": "world-economic-outlook-2023",
      "type": "standard",
      "authors": [
        "International Monetary Fund"
      ],
      "title": "World Economic Outlook",
      "published": "2023",
      "authority": "Fondo Monetario Internacional (FMI)",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/05-economia-y-sistema-financiero/classes/07-empleo-y-desempleo.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "la clase cita la norma sin enlace a la fuente primaria"
    },
    {
      "id": "zxcvbn-low-budget-password-strength-estimation-2016",
      "type": "paper",
      "authors": [
        "Wheeler, D."
      ],
      "title": "zxcvbn: Low-Budget Password Strength Estimation",
      "published": "2016",
      "authority": "USENIX Security",
      "amendable": false,
      "used_in": [
        "modules/03-seguridad-y-consumo-financiero/classes/05-contrasenas-y-autenticacion-multifactor.md"
      ],
      "status": "pendiente",
      "pending_reason": "ningún registro de Crossref coincide en título y autores"
    }
  ]
}
